Bỏ qua điều hướng
•

Người Khmer trồng măng tây trên đất giồng cát

Người Khmer trồng măng tây trên đất giồng cát
Nguồn ảnh: VnExpress

Nhiều hộ Khmer ở vùng giồng cát ven biển miền Tây chuyển sang trồng măng tây, được hỗ trợ đầu tư và bao tiêu sản phẩm làm nguyên liệu xuất khẩu.

Sau gần 7 tháng xuống giống, khoảng 5.000 m2 măng tây của gia đình anh Thạch Vương ở ấp Huỳnh Kỳ, xã Vĩnh Hải, TP Cần Thơ, bắt đầu cho thu hoạch. Đây là một phần trong vườn măng gần một ha của gia đình, hiện cho hơn 20 kg mỗi ngày.

Anh Vương cho biết những lứa đầu năng suất còn thấp, khi cây trên một năm tuổi, sản lượng sẽ ổn định hơn. "Thu măng mỗi ngày nên có tiền đều, tôi thấy ổn định và lợi nhuận cao hơn so với các cây trồng trước đây", anh nói.

Theo anh Vương, trồng măng tây đòi hỏi chăm sóc kỹ. Cây phải được giăng lưới hoặc dây giữ thân đứng vững, tránh gió làm gãy đổ, giúp măng mọc thẳng. Gia đình chủ yếu tự chăm sóc, chỉ thuê thêm người nhổ cỏ, tỉa thân già và giăng lưới.

Những ruộng măng tây trên đất cát ven biển ở Vĩnh Hải đang phát triển rất tốt. Ảnh: Chúc Ly

Những ruộng măng tây trên đất cát ven biển ở Vĩnh Hải đang phát triển rất tốt. Ảnh: Chúc Ly

Cách đó không xa, ông Lý Hoàng chuyển hơn 2.000 m2 đất sang trồng măng tây khoảng 5 tháng trước. Tham gia liên kết, ông được Hợp tác xã Hành tím Vĩnh Châu hỗ trợ giống, phân bón, thuốc sinh học, vật tư và hướng dẫn kỹ thuật. Chi phí đầu tư được hoàn trả khi vườn khai thác ổn định, nên trước mắt ông tập trung chăm sóc cây.

Anh Đặng Hiệp Phú, cán bộ kỹ thuật của hợp tác xã, cho biết cây con được ươm ba tháng trước khi bàn giao cho nông dân. Măng được trồng trên luống rộng khoảng 1,2 m, cao 30 cm, các cây cách nhau 45 cm.

Theo anh Phú, măng tây trồng được trên đất thịt hoặc cát pha thịt, song thích hợp nhất với đất cát thông thoáng, ít ngập úng. Tại vùng giồng cát ven biển Vĩnh Hải và khu vực lân cận, cây sinh trưởng khỏe, thân mập, màu đẹp. Khi ổn định, mỗi 1.000 m2 cho khoảng 10-15 kg măng một ngày.

Ông Lý Hoàng kiểm tra những cọng măng tây sau thu hoạch lứa đầu. Ảnh: Chúc Ly

Ông Lý Hoàng kiểm tra những cọng măng tây sau thu hoạch lứa đầu. Ảnh: Chúc Ly

Măng tây có thể bắt đầu thu hoạch sau khoảng 6 tháng trồng. Một lần đầu tư, người dân có thể khai thác khoảng 6-7 năm trước khi tái canh.

Hợp tác xã hiện thu mua toàn bộ sản phẩm với giá trung bình 50.000 đồng mỗi kg. Khi vùng nguyên liệu ổn định, sản lượng tăng, măng sẽ được phân loại theo chất lượng, thu mua với giá 45.000-65.000 đồng mỗi kg.

Ông Thạch Dil, Giám đốc Hợp tác xã Hành tím Vĩnh Châu, cho biết khoảng hai năm qua, đơn vị liên kết với một doanh nghiệp ở Ninh Thuận triển khai mô hình trồng măng tây xuất khẩu. Diện tích liên kết hiện hơn 5 ha tại Vĩnh Hải và Hiệp Thành (Cà Mau), với hơn 10 hộ tham gia.

Toàn bộ sản phẩm được doanh nghiệp bao tiêu thông qua hợp tác xã. Theo ông Dil, các lô măng sau thu hoạch đều được lấy mẫu kiểm tra dư lượng; chỉ sản phẩm đạt tiêu chuẩn mới được cung ứng làm nguyên liệu xuất khẩu sang Đài Loan và Nhật Bản.

Măng tây hiện được hợp tác xã thu mua với giá 50.000 đồng mỗi ký. Ảnh: Chúc Ly

Măng tây hiện được hợp tác xã thu mua với giá 50.000 đồng mỗi ký. Ảnh: Chúc Ly

Sau các đợt tham quan thực tế, nhiều hộ Khmer đăng ký tham gia mô hình. Hợp tác xã đang tiếp tục ươm giống để cung cấp cho người dân, dự kiến phát triển vùng nguyên liệu lên khoảng 100 ha trong năm 2027. Ngoài Vĩnh Hải, vùng trồng sẽ mở rộng đến các khu vực giồng cát ven biển Cà Mau có thổ nhưỡng tương đồng.

"Khi vùng nguyên liệu được mở rộng, doanh nghiệp cam kết tiếp tục ký hợp đồng liên kết dài hạn để nông dân yên tâm chuyển đổi sản xuất", ông Dil nói.

Ông Ngô Minh Tâm, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hải, cho biết địa phương có hơn 27.800 người, trong đó đồng bào Khmer chiếm hơn 54%. Xã đang chỉ đạo các phòng chuyên môn phối hợp với hợp tác xã nghiên cứu mở rộng mô hình trồng măng tây tại ấp Huỳnh Kỳ, giúp người dân nâng thu nhập.

Chúc Ly

Mô hình chuyển đổi cây trồng trên đất giồng cát ven biển đang mang lại triển vọng kinh tế rõ nét cho cộng đồng người Khmer tại khu vực miền Tây. Nhờ đặc tính ưa vùng đất cát thông thoáng và thoát nước tốt, diện tích măng tây tại xã Vĩnh Hải và xã Hiệp Thành sinh trưởng khỏe, cho chất lượng đồng đều với năng suất dự kiến đạt từ 10 đến 15 kg mỗi ngày trên một nghìn mét vuông. Chu kỳ khai thác kéo dài từ 6 đến 7 năm chỉ sau một lần xuống giống giúp nông dân giảm đáng kể áp lực tái đầu tư và tạo ra dòng tiền đều đặn hằng ngày. Thành công bước đầu của mô hình bắt nguồn từ chuỗi liên kết chặt chẽ giữa Hợp tác xã Hành tím Vĩnh Châu và doanh nghiệp chế biến tại Ninh Thuận. Nông dân tham gia được ứng trước cây giống ươm chuẩn ba tháng tuổi, phân bón, chế phẩm sinh học cùng quy trình kỹ thuật giăng lưới chắn gió giúp thân cây đứng thẳng. Toàn bộ chi phí đầu tư ban đầu chỉ khấu trừ dần khi vườn măng bước vào giai đoạn cho thu hoạch ổn định, giải quyết rào cản vốn lớn nhất cho các hộ gia đình. Đầu ra của sản phẩm được đảm bảo thông qua chính sách bao tiêu minh bạch với mức giá sàn 50.000 đồng mỗi kg và biên độ từ 45.000 đến 65.000 đồng mỗi kg sau khi phân loại. Quy trình kiểm soát dư lượng chặt chẽ nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe để xuất khẩu sang thị trường Đài Loan và Nhật Bản. Từ quy mô hơn 5 ha ban đầu, vùng nguyên liệu đặt mục tiêu mở rộng lên 100 ha vào năm 2027, mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp công nghệ cao trên vùng đất cát duyên hải.
amung