
Vườn sầu riêng của bà Đón hơn 100 gốc đã được đốn hạ, bộ đội đào xới từng thước đất trong vườn để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Đốn cả vườn sầu riêng để tìm người nằm lại
Sáng 22-9, trời miền Tây vẫn âm u sau một đêm mưa dầm. Con đường vào vườn sầu riêng của bà Đón còn ướt nước. Hơn 100 gốc sầu riêng từng xanh um, mùa nào cũng trĩu trái, giờ chỉ còn trơ lại một gốc.
Những thân cây bị cưa sát gốc nằm ngổn ngang giữa vườn. Đất được đào xới từng lớp. Những người lính Đội K91 lặng lẽ tìm kiếm những bộ hài cốt liệt sĩ dưới lớp đất ẩm.
Thượng tá Võ Thành Dẫn, Đội trưởng Đội K91 thuộc Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Tháp, nói ngay cả ông, người trực tiếp chỉ huy việc tìm kiếm, nhìn những gốc sầu riêng bị đốn cũng thấy tiếc, huống chi chủ vườn. Nhưng bà Đón vẫn đồng ý cho đốn sầu riêng.
Từ ngày bộ đội bắt đầu tìm kiếm, bà thường xuyên có mặt ở vườn.
Có lúc nhìn những cây sầu riêng hơn 15 năm tuổi lần lượt ngã xuống, bà cũng xót.
Nhưng rồi bà lại nghĩ, biết đâu dưới lớp đất kia còn một người lính chưa được trở về.
"Chỉ cần tìm thêm được một bộ hài cốt là có thêm một gia đình biết người thân mình đang ở đâu, có thể đưa về thờ cúng, hương khói", bà nói.
Mảnh đất này trước đây là một nghĩa trang cũ. Sau khi chính quyền địa phương tổ chức quy tập một đợt, cha bà Đón là ông Lê Văn Tưởng tiếp tục canh tác.
Nhiều năm trước, trong lúc xẻ rãnh trồng sầu riêng, ông Tưởng phát hiện ba bộ hài cốt. Ông báo chính quyền và những người đã nằm lại được đưa đi.
Nhưng từ đó, trong lòng ông cứ canh cánh một nỗi lo: biết đâu vẫn còn những người lính chưa được tìm thấy. "Cha tôi cứ nghĩ trong vườn có thể còn hài cốt nhưng vườn rộng, không biết nằm ở đâu. Không có cách nào tìm nên ông tiếp tục trồng sầu riêng", bà Đón kể.
Sau khi cha mất, mảnh vườn được để lại cho bà và người em gái ở xa. Bà tiếp tục chăm sóc những gốc sầu riêng. Cây lớn dần, cho trái đều và trở thành nguồn thu nhập khoảng 300 triệu đồng mỗi năm.
Cho đến khi Đội K91 trở lại. Lần này, những gốc sầu riêng phải nhường chỗ cho cuộc tìm kiếm những người lính đã nằm dưới lòng đất hàng chục năm.
71 bộ hài cốt dưới vườn sầu riêng
Theo Thượng tá Võ Thành Dẫn, tại khu vực Nghĩa trang cũ Bình Hòa A, ấp Bình Hòa, xã Ngũ Hiệp, Đội K91 đến nay đã phát hiện, quy tập 71 bộ hài cốt liệt sĩ.
Riêng trong ngày 21-9, đơn vị tìm kiếm, quy tập thêm 5 hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.
Trong đó, 3 hài cốt được phát hiện tại khu vực vườn sầu riêng nhà bà Đón, nâng tổng số hài cốt tìm thấy ở đây lên 71 bộ. Hai hài cốt còn lại được phát hiện tại ấp Bình Long, xã Chợ Gạo.
Các hài cốt chưa xác định được danh tính. Một số còn có dấu tích được gói, buộc bằng bạt tăng, mành vải và quần áo. Đội K91 đã đưa về bảo quản theo quy định.
Trong khu vườn sầu riêng của bà Đón, mỗi lần phát hiện thêm một bộ hài cốt, những người lính lại cẩn thận đưa người đã khuất ra khỏi lòng đất. Còn bà Đón vẫn đứng đâu đó bên mé vườn theo dõi.
Những gốc sầu riêng mất đi là một khoản thu nhập lớn. Nhưng với bà, điều còn lại quan trọng hơn là những người lính sau hàng chục năm nằm lại nơi này đang dần được gọi tên, được trở về với gia đình.

Tính đến ngày 22-9, lực lượng K91 đã tìm kiếm, quy tập 71 bộ hài cốt liệt sĩ tại vườn sầu riêng của gia đình bà Đón ở Ngũ Hiệp, tỉnh Đồng Tháp - Ảnh: MẬU TRƯỜNG

Bà Đón thiệt tình cho biết nhìn vườn sầu riêng bị đốn hạ, bà tiếc nhưng khi nghĩ đến các anh hùng liệt sĩ vì đất nước ngã xuống, bà lại hỗ trợ bộ đội tìm kiếm hài cốt một cách nhanh nhất - Ảnh: MẬU TRƯỜNG

Những chiếc cobe được điều động vào vườn sầu riêng của gia đình bà Đón để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ - Ảnh: MẬU TRƯỜNG

Tính đến nay, đã có 71 bộ hài cốt liệt sĩ được tìm thấy trong vườn sầu riêng của gia đình bà Đón - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Theo báo cáo của Đội K91, tính từ đầu giai đoạn XXVI (2026-2027) đến nay, đơn vị đã tìm kiếm, quy tập được 152 hài cốt liệt sĩ. Thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm", tổng số hài cốt liệt sĩ được quy tập đến nay là 220.
Ngày 22-9, Đội K91 tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại khu vực Nghĩa trang tạm Bình Hòa A và Nghĩa trang tạm Kim Sơn.
Tại Campuchia, bộ phận thực hiện nhiệm vụ tiếp tục đào tìm tại khu vực ấp TroPang Thlok, xã Chaech, huyện KamChay Mia, tỉnh Prey Veng.
Tính đến ngày 20-8, Đội K91 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Tháp đã tìm kiếm và quy tập thành công 112 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 47 bộ hài cốt tại Campuchia và 65 bộ hài cốt trong nước.