Quy định cụ thể với từng loại nhà
Nghị định 207/2026 của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 1.7.2026), chủ nhà được tự tổ chức thực hiện thiết kế xây dựng công trình nhà ở riêng lẻ khi đồng thời đáp ứng bốn tiêu chí: dưới 3 tầng, không có tầng hầm, tổng diện tích sàn xây dựng nhỏ hơn 250 m2 và chiều cao dưới 12 m (khoản 2 điều 10).
Với nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng hoặc có một tầng hầm nhưng không thuộc trường hợp trên, việc thiết kế phải được tổ chức, cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm theo quy định của pháp luật thực hiện.
Nhà ở dưới 3 tầng, không có tầng hầm, tổng diện tích sàn xây dựng nhỏ hơn 250 m² và chiều cao dưới 12 m thì chủ nhà được tự tổ chức thiết kế xây dựng
ẢNH: CTV
Riêng đối với nhà ở riêng lẻ từ 7 tầng trở lên hoặc có từ hai tầng hầm trở lên, việc thiết kế cũng phải do tổ chức, cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm theo quy định của pháp luật thực hiện. Đồng thời, hồ sơ thiết kế phải tuân thủ các quy định của tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy, chữa cháy.
Muốn khởi công xây dựng nhà ở phải đáp ứng điều kiện gì?
Một vấn đề liên quan trực tiếp đến hộ gia đình, cá nhân là điều kiện để được khởi công xây dựng nhà ở. Theo khoản 3 điều 48 luật Xây dựng năm 2025, việc khởi công xây dựng nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân phải đáp ứng hai điều kiện.
Thứ nhất, công trình phải có giấy phép xây dựng theo quy định tại điều 43 luật Xây dựng năm 2025.
Thứ hai, nhà phải được xây dựng trên đất ở hợp pháp theo quy định của pháp luật về đất đai.
Xây nhà phải bảo đảm an toàn cho nhà hàng xóm
Khoản 4 điều 10 yêu cầu việc giám sát thi công phải chú ý biện pháp bảo đảm an toàn cho chính căn nhà đang xây dựng và các công trình liền kề, lân cận.
Chủ nhà cũng phải giám sát chất lượng vật liệu, cấu kiện, thiết bị đưa vào công trình và các biện pháp bảo đảm an toàn trong quá trình xây dựng.
Với trường hợp chủ nhà chuyển đổi công năng sử dụng một phần hoặc toàn bộ công trình nhà ở riêng lẻ kèm sửa chữa, cải tạo, khoản 5 điều 10 yêu cầu thiết kế, thi công phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và phù hợp với công năng mới của công trình.
Việc xây dựng hoặc chuyển đổi công năng nhà ở riêng lẻ đồng thời phải tuân thủ quy định pháp luật về phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường và pháp luật khác có liên quan.
Xây nhà phải đặt biển báo tại cổng công trường
Một quy định đáng chú ý khác là trách nhiệm của chủ nhà trong quá trình thi công.
Theo điểm a khoản 3 điều 10, chủ sở hữu phải lắp đặt biển báo công trình tại cổng ra vào công trường xây dựng, ở vị trí, kích thước bảo đảm dễ quan sát và hiển thị rõ tên, địa chỉ liên hệ, số điện thoại của chủ nhà.
Biển báo phải thể hiện tên, địa chỉ liên hệ, số điện thoại của chủ sở hữu nhà ở. Ngoài ra còn có tên, quy mô công trình; ngày khởi công, ngày hoàn thành và bản vẽ phối cảnh công trình theo quy định.
Trong quá trình xây dựng, chủ nhà phải tổ chức thi công, giám sát thi công và chịu trách nhiệm về an toàn trong thi công xây dựng công trình, công trình lân cận và môi trường.
Chủ sở hữu được khuyến khích tổ chức giám sát thi công, lập và lưu trữ hồ sơ công trình nhà ở riêng lẻ theo Nghị định 207. Riêng nhà ở từ 7 tầng trở lên hoặc có từ hai tầng hầm trở lên, chủ sở hữu phải tổ chức thi công, giám sát thi công theo quy định của nghị định.