Tháng 6/2026, trong chuyến công tác đến Quảng Châu, Trung Quốc, chị Phạm Thị Thu Hằng, Tổng Giám đốc 5S Media có cơ hội trải nghiệm EHang EH216-S mẫu máy bay điện cất, hạ cánh thẳng đứng (eVTOL) được thiết kế để chở người mà không cần phi công trực tiếp điều khiển. Trải nghiệm hiếm có ấy không chỉ mang đến cảm giác mới lạ, mà còn giúp chị hình dung rõ hơn về tương lai của phương tiện di chuyển đô thị.
Theo chị Hằng, vào thời điểm chị đến Quảng Châu, cơ hội trải nghiệm vẫn khá hạn chế, dù dịch vụ đã được khai thác thương mại trong phạm vi nhất định tại thành phố này.
Chị Phạm Hằng kể lại trải nghiệm trên taxi bay.
“Như một món đồ chơi khổng lồ”
Một trong những điều khiến chị Hằng ấn tượng là sự hiện diện rất hạn chế của con người trong toàn bộ quy trình. Trước chuyến đi, chị chỉ tiếp xúc với một nhân viên mặt đất, người kiểm tra hộ chiếu, hướng dẫn ký giấy tờ, cân trọng lượng cơ thể, đo nhiệt độ và hỏi về tình trạng sức khỏe, bệnh tim mạch hay nỗi sợ độ cao.
Sau khi hoàn tất các bước kiểm tra, chị được hướng dẫn đến vị trí chờ. Hai kỹ thuật viên khác hỗ trợ đưa máy bay từ gara ra vị trí cất cánh, nhưng không trực tiếp điều khiển phương tiện. Khi máy bay cất cánh và bay một vòng trước khi hạ cánh, không còn nhân viên nào xuất hiện bên cạnh hành khách. Theo chị Hằng, quá trình điều khiển, giám sát và vận hành được thực hiện từ xa tại trung tâm điều khiển.
Sự tự động hóa ấy thể hiện rõ nhất khi chị bước vào khoang hành khách. Không có vô lăng, cần điều khiển hay hệ thống thiết bị phức tạp như hình dung thông thường về buồng lái máy bay. Trước mặt chị chỉ là một màn hình có kích thước tương tự iPad, dùng để theo dõi một số chỉ số khi máy bay hoạt động.
Chị mô tả khoang ngồi có hình dáng tròn, với hai ghế đặt bên trong, gợi liên tưởng đến một “quả trứng khổng lồ”. Chị ngồi vào ghế, thắt dây an toàn, trong khi vị trí bên cạnh để trống.
Một chuyến taxi bay kéo dài khoảng 10 phút tại Trung Quốc có giá khoảng 1 triệu đồng.
Chị đánh giá các chi tiết nội thất được hoàn thiện tinh xảo, chất lượng cao và không gian mang cảm giác hiện đại. “Cảm giác kỳ diệu ở chỗ giống như một món đồ chơi khổng lồ vì quá đơn giản”, chị kể.
Khi hình dung về một phương tiện bay, mọi người thường nghĩ đến những hệ thống màn hình, vô lăng và các thiết bị điều khiển hiện hữu. Với EH216, hành khách gần như không cần thao tác nào để điều khiển máy bay. Một màn hình theo dõi thông số, hai ghế ngồi và dây an toàn là những gì hiện diện trong tầm mắt.
“Tôi thấy đó là đỉnh cao công nghệ khi không còn cần những thiết bị vật lý hữu hình nữa, vì tất cả đã được tự động hoá”, chị nhận xét.
Chuyến bay diễn ra giữa mùa hè Quảng Châu, khi nhiệt độ ngoài trời khoảng 36-37 độ C. Do máy bay chưa có điều hòa và khoang có vòm kính, chị cảm thấy hơi nóng khi ngồi bên trong. Nhân viên mặt đất đã chuẩn bị quạt cầm tay và chai nước xịt làm mát, đồng thời cảnh báo nguy cơ sốc nhiệt nhẹ. Dù vậy, chị cho biết nhiệt độ trong suốt chuyến bay vẫn nằm trong mức có thể chấp nhận.
Taxi bay có nhiều tiềm năng
Theo chị Hằng, taxi bay có thể giúp hành khách vượt lên trên dòng phương tiện đông đúc, rút ngắn thời gian di chuyển và giảm công sức. Tuy nhiên, khả năng thay thế taxi truyền thống còn phụ thuộc vào chi phí và phạm vi khai thác thực tế.
Theo phía EHang chia sẻ với chị, một chuyến bay kéo dài khoảng 10 phút tại Trung Quốc có giá khoảng 1 triệu đồng. Với mức giá này, taxi bay vẫn tương đối đắt nếu so với các phương tiện mặt đất.
Chị cho rằng không nên kỳ vọng một phương tiện có công nghệ tự động hóa cao, có thể di chuyển trên không và tiết kiệm thời gian sẽ rẻ ngang taxi hay xe điện ngay từ đầu. Thay vào đó, dịch vụ có thể được triển khai trước ở những tình huống cần di chuyển nhanh hoặc có yêu cầu đặc biệt. Trong giai đoạn đầu, chị cảm nhận mức phí khoảng năm lần chi phí đi xe thông thường có thể là mức chấp nhận được.
(Minh hoạ: AI)
Người dân các nước trải nghiệm taxi bay thế nào?
Taxi bay đang chuyển từ công nghệ trình diễn sang dịch vụ vận chuyển hành khách. Tuy nhiên, người dân cần phân biệt giữa chuyến bay thử nghiệm, tham quan giới hạn và dịch vụ thương mại được cấp phép.
Tại Trung Quốc, EHang dự kiến mở dịch vụ trải nghiệm bay chở khách tầm thấp, cho phép đặt trực tuyến với tuyến tham quan kéo dài khoảng ba phút rưỡi. Tuy nhiên, đây là mô hình trải nghiệm ngắn, chưa đồng nghĩa với mạng lưới taxi bay phục vụ đi lại thường xuyên.
Tại Mỹ, Cục Hàng không Liên bang (FAA) quy định điều kiện hoạt động và đào tạo phi công đối với loại máy bay kết hợp đặc tính của máy bay cánh cố định và trực thăng. Vì vậy, trước khi đặt chuyến, hành khách cần kiểm tra dịch vụ, tuyến bay và đơn vị khai thác đã được cấp phép hay chưa, thay vì chỉ dựa vào quảng cáo.
Tháng 3/2026, Uber giới thiệu kế hoạch Uber Air sử dụng phương tiện của Joby Aviation. Khách hàng có thể nhập điểm đến trên ứng dụng và lựa chọn taxi bay nếu hành trình phù hợp, kết hợp các chặng di chuyển bằng đường bộ và đường không trong cùng một lần đặt.
Mô hình taxi bay tại châu Âu.
Hành khách không cần bằng lái hàng không nhưng phải tuân thủ hướng dẫn an toàn. Trước chuyến đi, cần kiểm tra giấy tờ tùy thân, thời gian làm thủ tục, giới hạn hành lý và các vật dụng bị cấm theo quy định của nhà vận hành.
Tại bãi đáp, hành khách cần đến đúng giờ, không tự ý tiếp cận máy bay, cánh quạt hoặc khu vực cất, hạ cánh. Đồng thời, cần nghe hướng dẫn sử dụng dây an toàn, thiết bị khẩn cấp và tìm hiểu ai chịu trách nhiệm điều khiển, giám sát chuyến bay.
Theo Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA), khảo sát về giao thông hàng không đô thị cho thấy 83% người được hỏi có thái độ ban đầu tích cực, nhưng chỉ 49% sẵn sàng thử taxi bay. An toàn, tiếng ồn, môi trường và an ninh vẫn là những mối quan tâm lớn.
Hành khách nên theo dõi thông báo thời tiết và khả năng hoãn, hủy chuyến vì taxi bay không thể hoạt động trong mọi điều kiện. Người có vấn đề sức khỏe, hạn chế vận động hoặc cần hỗ trợ lên xuống phương tiện nên trao đổi trước với nhà vận hành.