Nguyên nhân dễ nổi mụn khi ăn, uống thực phẩm nhiều đường, ngọt

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Chế độ ăn chứa nhiều thực phẩm có chỉ số đường huyết cao, thức ăn nhanh, thực phẩm nhiều chất béo hay sữa động vật là yếu tố làm trầm trọng hơn tình trạng bệnh trứng cá.

Theo thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thị Thanh Huyền, Khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn (Viện Dinh dưỡng), chế độ ăn nhiều đường và tình trạng thừa cân, béo phì có thể làm tăng nồng độ androgen bất thường. Sự gia tăng đột ngột của androgen ở cả nam và nữ, đặc biệt trong giai đoạn dậy thì khiến tuyến bã nhờn mở rộng và sản xuất dầu gấp nhiều lần bình thường.

Khi nồng độ androgen tăng cao, tuyến bã nhờn bị kích thích sản xuất quá mức dầu thừa, lượng dầu thừa này kết hợp với tế bào chết gây bít tắc lỗ chân lông tạo môi trường cho vi khuẩn Cutibacterium acnes phát triển, dẫn đến tình trạng viêm và hình thành mụn.

Bác sĩ Huyền cho biết, nhiều bằng chứng khoa học cho thấy chế độ ăn chứa nhiều thực phẩm có chỉ số đường huyết cao, thức ăn nhanh, thực phẩm nhiều chất béo hay sữa động vật là yếu tố làm trầm trọng hơn tình trạng bệnh trứng cá.

Các loại thực phẩm như bánh mì trắng, đồ uống có đường, kẹo, và tinh bột tinh chế khiến đường huyết tăng nhanh đột ngột. Khi đó, cơ thể tiết ra một lượng lớn Insulin - làm tăng nồng độ yếu tố tăng trưởng giống insulin-1 (IGF-1) và tăng sản xuất androgen, từ đó thúc đẩy tuyến bã nhờn tiết dầu và đẩy nhanh quá trình sừng hóa cổ nang lông, khiến mụn mọc lên ồ ạt.

Thói quen ăn uống, trong đó, ở thanh thiếu niên thường có xu hướng ăn các thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, đồ ngọt, nước ngọt, nước ngọt có ga… khiến làn da vừa chịu tác động từ nội tiết nội sinh, vừa chịu tác động từ yếu tố ngoại sinh là thực phẩm, thúc đẩy quá trình viêm và tăng tiết bã nhờn, khiến mụn dễ bùng lên.

"Chế độ ăn nhiều đường còn làm tăng stress ô xy hóa, phá hủy collagen, khiến làn da dễ lão hóa, xỉn màu và lâu phục hồi sau mụn. Một chế độ ăn có tải lượng đường huyết thấp sẽ giúp cải thiện tình trạng mụn tốt hơn nhiều so với nhóm ăn nhiều thực phẩm tinh chế.

Nếu không có một chế độ dinh dưỡng đúng đắn để làm giảm các đợt bùng phát nội tiết, mụn tuổi dậy thì rất dễ để lại sẹo rỗ và vết thâm vĩnh viễn", bác sĩ của Viện Dinh dưỡng lưu ý.

Chế độ ăn giàu đường và tinh bột tinh chế từ lâu đã được xác định là tác nhân trực tiếp thúc đẩy mụn trứng cá bùng phát. Theo ThS.BS Phạm Thị Thanh Huyền thuộc Viện Dinh dưỡng, nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết cao cùng tình trạng thừa cân làm gia tăng nồng độ nội tiết tố androgen bất thường. Hiện tượng này kích thích tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, tạo điều kiện cho vi khuẩn Cutibacterium acnes phát triển và gây viêm nang lông. Về mặt sinh hóa, việc nạp nhiều đồ ngọt khiến lượng đường trong máu tăng đột ngột, buộc cơ thể phải tiết ra lượng lớn insulin. Nồng độ insulin cao kéo theo sự gia tăng của yếu tố tăng trưởng IGF-1, từ đó đẩy nhanh quá trình sừng hóa cổ nang lông và bít tắc bã nhờn. Đối với lứa tuổi thanh thiếu niên, thói quen tiêu thụ thức ăn nhanh và nước ngọt có ga càng khiến làn da chịu áp lực kép từ nội tiết tố lẫn dinh dưỡng ngoại sinh. Bên cạnh nguy cơ viêm nhiễm cấp tính, lượng đường dư thừa còn gia tăng stress oxy hóa và phá hủy cấu trúc collagen tự nhiên. Tình trạng này khiến da nhanh lão hóa, xỉn màu và suy giảm khả năng tự phục hồi sau tổn thương. Chuyên gia khuyến cáo việc chuyển sang chế độ dinh dưỡng có tải lượng đường huyết thấp là biện pháp thiết yếu nhằm ngăn ngừa sẹo rỗ và vết thâm vĩnh viễn.