Nhà gần 200 m2 không dùng điều hòa nhờ thông gió tự nhiên

Công trình hai tầng sử dụng gỗ tái chế, mái che rộng và khoảng thông tầng để đón gió biển, hạn chế nắng nóng.

Ngôi nhà có diện tích 198 m2, tại Pantai Lembeng, Ketewel, Bali (Indonesia), được kiến trúc sư thiết kế cho gia đình. Ý tưởng chủ đạo của công trình lấy cảm hứng từ nhà trên cây, kết hợp kiến trúc truyền thống Bali với giải pháp thích nghi khí hậu nhiệt đới.

Quá trình thiết kế và thi công được điều chỉnh trực tiếp tại công trường để phù hợp với hiện trạng cây xanh, đặc điểm vật liệu tái sử dụng và nhu cầu sinh hoạt của gia đình.

Điểm đáng chú ý của công trình nằm ở khả năng làm mát thụ động, không phụ thuộc vào hệ thống điều hòa không khí. Kiến trúc sư tận dụng hướng gió biển, bóng râm từ cây xanh và khoảng thông tầng để tăng đối lưu, đưa khí nóng thoát lên cao.

Hệ mái dốc lớn được bố trí theo hướng hạn chế nắng chiếu trực tiếp, đồng thời tạo bóng mát cho lối đi và các khu vực sinh hoạt. Không gian bên trong có nhiều khoảng mở, giúp không khí lưu thông theo cả phương ngang và đứng.

Theo kiến trúc sư, từ khi đưa vào sử dụng, gia đình chưa cần dùng điều hòa nhờ giải pháp thông gió tự nhiên.

Thiết kế công trình lấy cảm hứng từ Asta Kosala Kosali - nguyên tắc kiến trúc truyền thống Bali, trong đó hướng nhà, vị trí các phòng và khoảng sân được sắp xếp theo trật tự nhất định. Dựa trên nguyên tắc này, kiến trúc sư chia mặt bằng thành hệ lưới 9 ô vuông để tổ chức không gian. Một số ô bố trí phòng chức năng, số còn lại dành cho sân vườn, hành lang và khoảng trống lấy sáng, thông gió.

Các khoảng đặc - rỗng được bố trí xen kẽ theo cả chiều ngang và chiều cao, tạo sự liên thông giữa các tầng, và giúp ánh sáng, gió tự nhiên lưu thông trong nhà.

Các cây lâu năm trên khu đất được giữ lại, trở thành một phần của bố cục kiến trúc. Hệ cột gỗ bố trí xen kẽ cây xanh, tạo cấu trúc gợi liên tưởng đến nhà trên cây. Tường rào bằng gạch thông gió đồng thời đóng vai trò ranh giới không gian ở.

Phần cảnh quan với cây xanh bố trí từ rìa khu đất vào các khoảng trống giữa nhà. Thảm thực vật giúp tăng bóng râm, tạo sự riêng tư và duy trì tầm nhìn về phía sông, biển.

Công trình sử dụng chủ yếu gỗ tái chế cho hệ cột và kết cấu chịu lực. Các thân gỗ tròn được giữ nguyên hình dạng, kể cả đường cong, vết tích và bề mặt không đồng đều.

Thợ xử lý thủ công các mối nối ngay tại hiện trường theo dáng từng thân gỗ. Các vị trí ghép nối dầm được để lộ nhằm giữ vẻ thô mộc của kết cấu, hạn chế dùng vật liệu mới.

Tầng trệt bố trí phòng khách, khu ăn uống và bếp theo hướng mở. Các phòng ngủ nằm ở tầng trên để thuận tiện sinh hoạt gia đình. Hành lang và khoảng thông tầng tạo nhiều lối di chuyển, giúp các thành viên quan sát, tương tác giữa hai tầng.

Nội thất trong nhà được thiết kế đơn giản, sử dụng chủ yếu vật liệu gỗ tự nhiên. Bàn ghế gỗ có kiểu dáng gọn, hạn chế chi tiết trang trí. Các khu vực sinh hoạt bố trí cạnh cửa sổ và khoảng mở lớn để tận dụng ánh sáng, thông gió tự nhiên và hướng tầm nhìn ra cây xanh.

Bên cạnh gỗ tái chế, kiến trúc sư lựa chọn sàn bê tông mài và tường trát vôi vữa. Bề mặt bê tông tạo nền trung tính cho kết cấu gỗ, trong khi lớp vữa hỗ trợ điều hòa độ ẩm trong nhà.

Đá vôi thừa trong quá trình thi công được tận dụng để lát lối đi và hoàn thiện cảnh quan, góp phần giảm lượng vật liệu bỏ đi.

Hệ cửa chớp, cửa trượt và các khoảng mở cho phép gia chủ điều chỉnh mức độ thông thoáng, riêng tư theo điều kiện thời tiết. Giải pháp này giúp không gian thích nghi với mùa mưa và mùa khô tại Bali.

Công trình mở tầm nhìn về phía sông và bãi biển, trong khi các mặt tiếp giáp nhà lân cận được thiết kế kín hơn nhằm đảm bảo riêng tư.

Khu bể bơi sử dụng đá vôi khai thác tại địa phương, sắp đặt theo hình dạng tự nhiên. Các bậc nền có độ sâu khác nhau phục vụ cả trẻ em và người lớn, lấy cảm hứng từ cấu trúc ruộng bậc thang.

Bản vẽ mặt bằng công trình.

Bích Phương (theo Archdaily)
Đơn vị thiết kế: Cave Urban
Kiến trúc sư chủ trì: Jed Long
Thiết kế cảnh quan: Honey Long
Ảnh: Iwan Sastrawan