Nhà khoa học Bỉ giành giải Nobel Vật lý 2026

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Nhà khoa học Francis Halzen đã được trao giải Nobel Vật lý năm 2026 vì công trình phát hiện các hạt vũ trụ.

Nhà khoa học Bỉ giành giải Nobel Vật lý 2026 - 1 — Nhà khoa học Francis Halzen được trao giải Nobel Vật lý 2026 (Ảnh: Nobel Prize).

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã quyết định trao Giải Nobel Vật lý năm 2026 cho nhà vật lý thiên văn Francis Halzen “vì những đóng góp mang tính quyết định đối với Đài quan sát Neutrino IceCube và việc phát hiện các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc từ vũ trụ”.

"Ông Francis Halzen đã lãnh đạo một nhóm các nhà nghiên cứu và kỹ sư quốc tế, những người đã cung cấp cho chúng ta một công cụ tuyệt vời. Sự kiên trì và tầm nhìn khoa học của ông đã mở đường cho một loại hình thiên văn học mới", Chủ tịch Ủy ban Nobel Vật lý Mark Pearce tuyên bố.

Ông Francis Halzen, 82 tuổi, sinh ra ở Bỉ. Nhà khoa học này đang liên kết với Đại học Wisconsin–Madison ở Mỹ.

Năm 2025, 3 nhà khoa học John Clarke, Michel Devoret và John Martinis cùng được trao giải Nobel Vật lý. Công trình đột phá của họ về "hiệu ứng đường hầm cơ học lượng tử vĩ mô và lượng tử hóa năng lượng trong mạch điện" được ghi nhận là nền tảng lý thuyết và thực nghiệm thiết yếu, hứa hẹn sẽ định hình lại tương lai công nghệ.

Ủy ban giải thưởng Nobel nhấn mạnh giải Nobel Vật lý năm 2025 “đã mở ra cánh cửa cho thế hệ công nghệ lượng tử tiếp theo bao gồm mật mã lượng tử, máy tính lượng tử và các cảm biến siêu nhạy".

Đây là những lĩnh vực có tiềm năng tạo ra một cuộc cách mạng trong khoa học máy tính, bảo mật thông tin và đo lường chính xác.

Giải thưởng Nobel được sáng lập theo di chúc của Alfred Nobel, giải thưởng này đã trở thành biểu tượng danh giá nhất thế giới, ghi nhận những cống hiến kiệt xuất cho nhân loại kể từ năm 1901.

Giải thưởng năm nay tiếp nối truyền thống vinh danh những công trình nền tảng có sức ảnh hưởng sâu rộng.

Theo thông lệ, giải Nobel Vật lý là giải thưởng thứ hai được công bố trong tuần lễ Nobel, sau giải Y sinh. Giải Nobel Hóa học sẽ được công bố vào ngày 7/10.

Giải thưởng Nobel được trao cho các hạng mục Y sinh, Vật lý, Hóa học, Văn học và Hòa bình và giải Nobel Kinh tế mới được bổ sung sau này. Giải thưởng có phần thưởng tiền mặt trị giá 11 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 1 triệu USD).

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển vừa chính thức trao giải Nobel Vật lý năm 2026 cho nhà vật lý thiên văn Francis Halzen. Nhà khoa học 82 tuổi gốc Bỉ, hiện công tác tại Đại học Wisconsin, Madison, được vinh danh nhờ những đóng góp quyết định cho Đài quan sát Neutrino IceCube cùng phát hiện mang tính bước ngoặt về các hạt neutrino năng lượng cao từ vũ trụ. Đại diện Hội đồng Nobel đánh giá cao năng lực lãnh đạo cùng tầm nhìn kiên định của ông khi cùng tập thể cộng sự quốc tế xây dựng thành công một công cụ quan sát chưa từng có. Công trình tiên phong này đặt nền móng khai mở một nhánh thiên văn học hoàn toàn mới, giúp giới nghiên cứu tiếp cận sâu hơn các hiện tượng vũ trụ xa xôi. Thành tựu năm nay tiếp nối truyền thống vinh danh các nghiên cứu nền tảng sâu rộng của giải thưởng danh giá khởi nguồn từ năm 1901. Trước đó vào năm 2025, giải thưởng cũng từng gọi tên ba nhà khoa học nghiên cứu về hiệu ứng lượng tử vĩ mô, mở đường cho công nghệ siêu máy tính và mật mã thế hệ mới. Theo thông lệ, đây là hạng mục thứ hai được công bố trong tuần lễ trao giải thường niên, đi kèm phần thưởng trị giá 11 triệu kronor Thụy Điển tương đương khoảng 1 triệu USD. Các lĩnh vực tiếp theo gồm Hóa học, Văn học, Hòa bình và Kinh tế sẽ lần lượt được xướng tên trong những ngày tới.