Theo số liệu từ Khảo sát Lương, Thưởng và Phúc lợi Talentnet - Mercer (Marsh) 2026, mức độ sẵn sàng của hệ thống nhân sự khi doanh nghiệp triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) ở mức tương đối. Có 46% doanh nghiệp vẫn quản lý nhân sự thủ công hoặc sử dụng các nền tảng riêng biệt cho từng nhiệm vụ. Trong khi đó, gần 30% doanh nghiệp đã hợp nhất hoạt động trên 1-2 ứng dụng hoặc nền tảng chính, còn 25% sử dụng một nền tảng tích hợp.
Dữ liệu từ khảo sát đồng thời thể hiện nhóm công việc hành chính và dịch vụ khách hàng giảm không đáng kể, trong khi các nhóm công việc còn lại đều tăng. Điều này có nghĩa là công việc vẫn tồn tại nhưng cách thực hiện có thể thay đổi nhờ ứng dụng công nghệ.
Bà Nguyễn Thị Quỳnh Phương, Giám đốc Giải pháp nguồn nhân lực, Talentnet cho biết AI không làm giảm số lượng công việc mà có thể thay đổi cách thực hiện công việc. Với AI, chuyên viên phân tích chuyển từ viết báo cáo sang đặt câu hỏi cho dữ liệu; nhà tiếp thị chuyển từ chạy “deadline” (hoàn thành công việc trước hạn chót) sang định hình chiến lược; nhân viên chăm sóc khách hàng cũng chuyển từ làm theo kịch bản sang xử lý ngoại lệ.
Do đó, AI không tranh việc với con người, mà đang tái thiết kế lại các thực hiện công việc, từ đó khuếch đại năng lực của con người. Bài toán đặt ra, khi AI đảm nhận phần thực thi, con người cần tập trung xác định điều gì nên làm, vì sao cần làm và đưa ra quyết định gì để phù hợp bối cảnh?
Tại The Next Forum 2026 diễn ra ngày 15/10, các chuyên gia chỉ ra 3 năng lực và vai trò cốt lõi của con người trong thời đại AI.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Một khách tham dự đang tìm hiểu về AI (Ảnh: BTC)
Thứ nhất, kiến trúc sư đồng thuận: AI có thể đưa ra câu trả lời nhưng không thể tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận giữa các bên. Do đó, con người cần thiết kế cuộc đối thoại, thúc đẩy sự đồng thuận, cùng chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng.
Thứ hai, người quản lý bối cảnh: AI cung cấp dữ liệu, còn con người phải giải thích được bối cảnh. Ví dụ, AI phát hiện giao dịch giảm 20%, nhưng lãnh đạo cần xác định liệu đó xuất phát từ nguyên nhân biến động trước kỳ nghỉ, sự xuất hiện của đối thủ hay thay đổi quy định? Từ đó, lãnh đạo mới có thể đưa ra được quyết định phù hợp cho bối cảnh.
Cuối cùng, người gìn giữ nhận thức: Vai trò của con người là hiểu được câu chuyện thị trường, sức khoẻ của doanh nghiệp và đưa ra quyết định kinh doanh. Có một thực tế đang diễn ra, theo các diễn giả, đó là hiện tượng “mất trí nhớ tổ chức”. Nhiều doanh nghiệp sau khi ứng dụng AI để hỗ trợ đưa ra quyết định kinh doanh, sau đó lại quên lý do vì sao mình từng đưa ra hành động này.
Với tổ chức, chuyên gia khuyến nghị trước khi ứng dụng AI, doanh nghiệp nên xem xét và thiết kế lại quy trình làm việc, cơ cấu và mô hình vận hành, sau đó mới xác định công nghệ phù hợp với từng khâu để bảo đảm hiệu quả.
Khi AI ngày càng giỏi trong phân tích và thực thi, vai trò của con người trong lựa chọn chiến lược và xác định sứ mệnh ngày càng quan trọng.