Nhiều người dự định có con sau 35 tuổi vì thấy mình vẫn còn... trẻ, khỏe

35 tuổi vẫn trẻ, khỏe, sinh con có bị ảnh hưởng?

Theo Điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024, tuổi kết hôn trung bình lần đầu của người Việt là 27,3 tuổi (tăng 2,1 năm so với năm 2019). Khu vực thành thị có tuổi kết hôn là 28,5 tuổi, cao hơn khu vực nông thôn 2 năm. Kết hôn muộn khiến nhiều người bắt đầu kế hoạch sinh con ở độ tuổi cao hơn.

ThS.BS Nguyễn Quốc Anh, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học tại bệnh viện ở phường Bảy Hiền (TPHCM) chia sẻ, tuổi đời không hoàn toàn đi cùng tuổi sinh sản. Một người ở tuổi 35-40 có thể vẫn khỏe mạnh, công việc ổn định và cảm thấy mình còn trẻ, nhưng khả năng sinh sản - đặc biệt ở phụ nữ - đã thay đổi đáng kể.

Cụ thể, khi tuổi tăng, cả số lượng và chất lượng noãn của phụ nữ đều có xu hướng suy giảm, kéo theo khả năng có thai tự nhiên giảm và nguy cơ sảy thai, bất thường nhiễm sắc thể của phôi tăng. Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản có thể giúp điều trị nhiều nguyên nhân hiếm muộn, nhưng không thể đảo ngược quá trình lão hóa của noãn.

Sự suy giảm khả năng sinh sản của nam giới diễn ra khác với nữ, và không có mốc giảm nhanh tương tự. Tuy nhiên, tuổi càng cao thì các thông số tinh trùng có thể thay đổi. Tổn thương DNA tinh trùng có thể tăng và thời gian có thai cũng có thể kéo dài hơn.

Nhiều người chọn trì hoãn sinh con vì nhiều lý do khác nhau. Nếu đã có kế hoạch trì hoãn - theo bác sĩ - nên hiểu trước khả năng sinh sản của mình, thay vì đến lúc muốn có con mới quan tâm. Trong đó, khám sức khỏe tiền hôn nhân là bước đánh giá trước khi bước vào cuộc sống gia đình và chuẩn bị cho kế hoạch làm cha mẹ.

Về sức khỏe sinh sản, nữ giới cần được quan tâm đến chu kỳ kinh, tiền sử thai sản, bệnh phụ khoa và khám, siêu âm khi có chỉ định. Nam giới cần khai thác tiền sử bệnh lý cơ quan sinh dục, bệnh lý tinh hoàn, quai bị, chấn thương, phẫu thuật hoặc những thuốc có khả năng ảnh hưởng chức năng sinh sản.

Tuy nhiên, không phải ai cũng cần thực hiện tất cả xét nghiệm chuyên sâu mà phải được bác sĩ chỉ định dựa trên tuổi, tiền sử và kế hoạch sinh con. 

"Trong thực tế điều trị, có trường hợp người vợ đi khám nhiều lần nhưng người chồng chưa từng làm tinh dịch đồ, thậm chí chưa khám nam khoa. Trong khi đó, nguyên nhân hiếm muộn có thể đến từ hai phía hoặc không xác định được nguyên nhân", bác sĩ Quốc Anh dẫn chứng.

Biết sớm để chủ động

Theo Bộ Y tế, nghiên cứu trên hơn 14.000 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh sản tại 8 tỉnh, thành ghi nhận tỷ lệ vô sinh khoảng 7,7%. Điều này khiến việc chủ động đánh giá sức khỏe sinh sản càng có ý nghĩa.

BS Quốc Anh chia sẻ, có những người dự định sinh con sau 35 tuổi, đặc biệt khi kế hoạch có thể kéo dài đến gần 40 tuổi hoặc hơn. Lúc này, việc được tư vấn sớm về khả năng sinh sản có thể giúp họ có thêm thông tin để cân nhắc.

Ở phụ nữ, bác sĩ có thể dựa vào tuổi, chu kỳ kinh, tiền sử sản phụ khoa, siêu âm buồng trứng, đếm nang thứ cấp và trong trường hợp phù hợp có thể xét nghiệm AMH (đo nồng độ hormone Anti-Müllerian) để hỗ trợ đánh giá dự trữ buồng trứng.

Tuy nhiên, tư vấn sớm không đồng nghĩa với việc phải điều trị hay trữ noãn ngay. Trữ đông noãn là một trong những lựa chọn để bảo tồn khả năng sinh sản khi người phụ nữ chưa có kế hoạch mang thai, nhưng chỉ giúp bảo tồn cơ hội có con trong tương lai, không phải sự bảo đảm chắc chắn sẽ có con.

Mới đây, Luật Dân số 113/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7 đã có những quy định về hỗ trợ dự phòng và điều trị vô sinh. Theo BS Quốc Anh, nếu chính sách được cụ thể hóa theo hướng hỗ trợ các khâu trong khám và điều trị hiếm muộn, người bệnh có thể giảm bớt gánh nặng chi phí và tiếp cận điều trị sớm hơn.

“Đừng đợi đến khi muốn có con mới bắt đầu quan tâm đến khả năng sinh sản. Có thể lựa chọn thời điểm làm cha mẹ, nhưng nên lựa chọn khi đã hiểu sức khỏe sinh sản của bản thân”, BS Quốc Anh nhắn nhủ.