Sau một tuần làm việc, học tập và di chuyển liên tục, nhiều người dành chủ nhật để ngủ nướng, nằm cả ngày hoặc ăn uống tùy hứng. Tuy nhiên, một ngày nghỉ hợp lý không nên "bù" mọi thiếu hụt trong tuần. Thay vào đó, nên dùng chủ nhật để đưa giấc ngủ, vận động và sinh hoạt trở về nhịp ổn định hơn.
Ngủ đủ
Nhiều người cho rằng ngủ thêm một chút vào cuối tuần có thể giúp cơ thể nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nhiều khuyến cáo khoa học cho rằng mọi người không nên đảo lộn hoàn toàn giờ ngủ và thức dậy. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ khuyến cáo duy trì thời gian đi ngủ, thức dậy ổn định, kể cả cuối tuần. Người trưởng thành 18-60 tuổi nên ngủ từ 7 giờ mỗi đêm; nhu cầu thay đổi theo độ tuổi.
Nếu cả tuần thường xuyên thiếu ngủ, mọi người có thể dành thêm thời gian nghỉ ngơi vào chủ nhật, song cần tránh ngủ đến quá muộn rồi thức khuya. Việc trở lại giờ ngủ quen thuộc từ tối chủ nhật giúp cơ thể dễ thích nghi hơn với sáng đầu tuần.
Sau khi thức dậy, nên mở cửa đón ánh sáng tự nhiên, uống nước và dành ít phút vận động. CDC cũng khuyến cáo người dân tiếp xúc ánh sáng tự nhiên vào đầu ngày, duy trì hoạt động thể chất để hỗ trợ giấc ngủ.
Đi bộ cùng gia đình là cách đơn giản để tăng vận động và thư giãn vào cuối tuần. Ảnh: Vecteezy
Đi bộ hoặc vận động
Vào ngày nghỉ, mọi người có thể vận động nhẹ nhàng như đi bộ quanh khu nhà, đạp xe, làm việc nhà, giãn cơ hoặc chơi thể thao cùng gia đình. Các hoạt động này đều được tính là hoạt động thể chất.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành thực hiện ít nhất 150-300 phút vận động aerobic mức độ vừa mỗi tuần hoặc 75-150 phút mức độ mạnh, đồng thời tập tăng sức mạnh cơ ít nhất hai ngày mỗi tuần. WHO cũng nhấn mạnh bất kỳ lượng vận động nào cũng tốt hơn không vận động.
Vì vậy, nếu những ngày trong tuần ít vận động, một buổi đi bộ 30-45 phút vào chủ nhật có thể là cách đơn giản để bắt đầu tăng mức hoạt động. Người lớn tuổi hoặc có bệnh nền nên lựa chọn cường độ phù hợp với thể trạng và hướng dẫn của bác sĩ.
Ăn một bữa "bình thường"
Mọi người thường đi chọn các bữa ăn ngoài, đồ uống ngọt hoặc ăn muộn để tranh thủ nghỉ ngơi. Nếu vẫn muốn duy trì lối sống lành mạnh, mọi người có thể quay lại những bữa ăn cân đối, dễ duy trì, không nên áp dụng chế độ ăn quá khắt khe để "thanh lọc".
Chế độ ăn vào ngày nghỉ nên ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng như rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu protein và chất béo lành mạnh, đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến nhiều, đường bổ sung và chất béo bão hòa. Gia đình cũng có thể chuẩn bị một số món đơn giản cho đầu tuần như rửa sẵn rau, chia phần trái cây, luộc trứng hoặc chuẩn bị nguồn protein. Việc lên kế hoạch bữa ăn giúp giảm tình trạng đến giờ mới quyết định ăn gì rồi chọn đồ ăn nhanh vì thiếu thời gian.
Uống đủ nước
Ở nhà cả ngày đôi khi khiến mọi người quên uống nước vì không có cảm giác vận động hoặc khát rõ rệt. Song, mọi người vẫn cần uống đủ nước, giúp phòng mất nước và hỗ trợ cơ thể duy trì nhiệt độ, hoạt động của khớp cũng như đào thải chất cặn qua nước tiểu, mồ hôi và đại tiện.
Không có mức uống nước chung cho tất cả mọi người do nhu cầu thay đổi theo tuổi, giới, mức vận động, thai kỳ và tình trạng sức khỏe. Người dân có thể áp dụng cách đơn giản hơn, đó là đặt một chai nước trong tầm mắt, uống nước trong các bữa ăn và ưu tiên nước lọc thay cho nước có đường. Người vận động nhiều, bị sốt, tiêu chảy hoặc nôn cần chú ý bổ sung nước nhiều hơn.
Dành thời gian đọc sách hoặc nghỉ ngơi giúp cơ thể và tinh thần thư giãn sau một tuần bận rộn. Ảnh: Vecteezy
Chăm sóc sức khỏe tinh thần
Ngày chủ nhật cũng có thể dành thời gian cho những hoạt động giúp thư giãn như đọc sách, nghe nhạc, gặp bạn bè, đi bộ hoặc làm việc mình thích. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành duy trì các hoạt động thư giãn, thú vị và chú ý chăm sóc sức khỏe tinh thần bên cạnh vận động, dinh dưỡng và các biện pháp chăm sóc sức khỏe khác.
Mọi người cũng không nên cố nhồi kín ngày nghỉ bằng việc nhà hoặc công việc tồn đọng, nên để lại một khoảng thời gian không có lịch hẹn. Nếu bị căng thẳng, mất ngủ hoặc buồn bã kéo dài và ảnh hưởng sinh hoạt, mọi người nên trao đổi với nhân viên y tế thay vì chỉ chờ đến cuối tuần để "nghỉ cho hết".
Kiểm tra lại thuốc, lịch khám và lịch tiêm
Một việc nhỏ có thể làm vào cuối ngày Chủ nhật là kiểm tra thuốc đang sử dụng, lịch tái khám, xét nghiệm định kỳ hoặc những mũi vaccine còn thiếu, căn cứ trên tuổi, bệnh nền, công việc, thai kỳ, lịch sử tiêm và kế hoạch đi lại. Với cúm, CDC khuyến cáo tiêm vaccine hàng năm cho người từ 6 tháng tuổi trở lên, nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng.
Văn Hà