Những chiến công của lực lượng cảnh sát kinh tế

Trong công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng, cuộc chiến phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là nhiệm vụ trọng yếu với khẩu hiệu “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Với vai trò là một lực lượng trong Công an nhân dân - công cụ bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ - lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (lực lượng Cảnh sát kinh tế) có sứ mệnh, vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cho các chủ trương, chính sách, mục tiêu của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội được triển khai một cách đúng đắn nhất.

Trong giai đoạn với nhiều biến động vừa qua, lực lượng Cảnh sát kinh tế đã quán triệt và cụ thể hóa các quan điểm, chủ trương chung của Đảng, Nhà nước, sự chỉ đạo của Đảng uỷ Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an về phòng, chống tham nhũng thành các phương châm, kế hoạch, biện pháp tổ chức công tác cụ thể. Những kết quả nổi bật “chưa có tiền lệ” mà lực lượng Cảnh sát kinh tế đạt được trong giai đoạn vừa qua là biểu hiện sống động của sự quán triệt, vận dụng một cách sáng tạo các quan điểm, chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an vào thực tiễn. Có thể nói, lực lượng Cảnh sát kinh tế đã và đang khẳng định vai trò là “thanh bảo kiếm”, góp phần củng cố niềm tin tuyệt đối của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, đập tan âm mưu xuyên tạc của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề chống tham nhũng để chống phá Đảng, Nhà nước ta.

Từ những “đại án” bị phanh phui: Khi “bàn tay sắt” của pháp luật không có vùng cấm

Trải qua quá trình thực tiễn lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã sớm nhận thức và ngày càng xác định rõ hơn về nguy cơ, hậu quả nghiêm trọng do các hành vi tham nhũng, tiêu cực gây ra đối với Đảng, chế độ, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đại hội X của Đảng đã đánh dấu bước phát triển lớn trong nhận thức về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng nói riêng, công tác phòng, chống tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu nói chung khi xác định: phòng, chống tham nhũng là nhiệm vụ trọng tâm của công tác xây dựng Đảng, nhiệm vụ trực tiếp thường xuyên của các hệ thống chính trị và toàn xã hội[1]. Quan điểm trên xuất phát từ việc xử lý, giải quyết các vụ án kinh tế lớn, gây thất thoát nhiều tài sản của Nhà nước và nguồn lực xã hội, thường rất phức tạp, nhạy cảm, dư luận đặc biệt quan tâm. Nếu xử lý không khéo sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước và sinh mệnh chính trị của cán bộ, đảng viên, tạo sơ hở, thiếu sót để các thế lực thù địch lợi dụng tuyên truyền, xuyên tạc, chống phá.

Một trong những chủ trương, quan điểm chỉ đạo mang tính tổng thể, xuyên suốt nổi bật đã được Đảng ta xác định sau khi Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực được thành lập là: “Quá trình xử lý được tiến hành đồng bộ giữa xử lý kỷ luật của Đảng với kỷ luật hành chính của Nhà nước, kỷ luật của đoàn thể và xử lý hình sự. Kỷ luật của Đảng thực hiện trước, mở đường, tạo tiền đề để xử lý kỷ luật hành chính, đoàn thể và xử lý hình sự; kỷ luật của Đảng nghiêm hơn xử lý theo pháp luật”[2]. Tiếp theo đó, Đảng đã triển khai thành lập các Ban Chỉ đạo về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cấp địa phương trên tất cả 63/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (hiện nay là 34/34 tỉnh, thành phố), đóng vai trò “tổng chỉ huy”, “nhạc trưởng” của công tác phòng, chống tội phạm về tham nhũng, kinh tế. Một lần nữa khẳng định sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Nhìn lại bức tranh toàn cảnh của cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong suốt hơn một thập kỷ qua, dư luận không chỉ ghi nhận những kết quả về số liệu mà còn cảm nhận sâu sắc sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy và hành động của Đảng. Trong đó, những “đại án” kinh tế, tham nhũng, chức vụ bị phanh phui, đưa ra ánh sáng chính là thước đo chân thực nhất cho lòng quả cảm và bản lĩnh của lực lượng Cảnh sát kinh tế.

Nếu như trước đây, việc xử lý những sai phạm trong các tập đoàn kinh tế lớn hay những dự án trọng điểm quốc gia thường được xem là “vùng nhạy cảm”, thì nay, tất cả đã được soi rọi dưới ánh sáng của pháp luật. Từ những vụ án liên quan đến các dự án bất động sản sai phạm, những “cú lừa” trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán, cho đến các vụ “thổi giá” thiết bị y tế, dược phẩm trong giai đoạn cả nước gồng mình chống dịch..., mỗi vụ án khép lại là một lần khẳng định: “Không có “vùng cấm”, không có “ngoại lệ”, bất kể người đó là ai, ở cương vị nào”[3].

Điểm đáng chú ý trong cách mà lực lượng Cảnh sát kinh tế giải quyết các “đại án” chính là sự chuyên nghiệp và chiều sâu trong tư duy nghiệp vụ. Các đối tượng phạm tội trong thời đại mới, đặc biệt là những đối tượng “cổ cồn trắng”, thường sở hữu trình độ học vấn cao, nắm giữ các vị trí chủ chốt và có vô vàn thủ đoạn tinh vi để “hợp thức hóa” những hành vi vi phạm. Chúng núp bóng dưới các giao dịch kinh tế phức tạp, các tầng nấc công ty con, các thủ tục đấu thầu “đúng quy trình” về hình thức nhưng thực chất là thông đồng, rút ruột ngân sách Nhà nước.

Đối mặt với những “bức tường lửa” ấy, các chiến sĩ Cảnh sát kinh tế không chỉ đơn thuần là tiến hành công tác nghiệp vụ. Họ phải trở thành những chuyên gia về tài chính, kế toán, quản trị doanh nghiệp và luật pháp quốc tế. Những chuyên án lớn không còn là cuộc đối đầu trực diện thông thường mà là cuộc đấu trí căng thẳng trên mặt trận số liệu, chứng từ và các luồng tiền ảo, tiền thực xuyên biên giới. Sự kiên trì, tỉ mỉ của lực lượng Cảnh sát kinh tế trong việc lần theo từng dấu vết tài chính, xuyên qua những “ma trận” của các công ty bình phong, đã biến những hồ sơ vụ án tưởng chừng như bế tắc trở nên rõ ràng trước ánh sáng công lý.

Hơn cả việc thu hồi hàng ngàn tỷ đồng tài sản bị thất thoát về cho ngân sách Nhà nước, ý nghĩa lớn nhất từ những “đại án” này chính là sự răn đe. Những bản án nghiêm minh dành cho các cán bộ cấp cao hay những đại gia “lũng đoạn” thị trường đã tạo ra một làn sóng làm sạch bộ máy. Nó truyền đi thông điệp mạnh mẽ rằng: quyền lực được Đảng và nhân dân giao phó không phải là công cụ để trục lợi cá nhân, và tiền bạc cũng không thể mua được sự bao che của pháp luật.

Việc phanh phui các “đại án” cũng cho thấy một thực tế khách quan: Đảng ta không hề e ngại việc “động chạm” vào những chỗ đau, những khối u trong cơ thể bộ máy. Trái lại, chính việc dũng cảm nhận diện và cắt bỏ những phần hoại tử ấy đã giúp Đảng trở nên vững mạnh hơn, liêm chính hơn và được nhân dân tin tưởng, ủng hộ hơn. Lực lượng Cảnh sát kinh tế, với vai trò là người thực thi trực tiếp, đã chứng minh họ chính là “thanh bảo kiếm” sắc bén, luôn giữ cho mình một cái đầu lạnh trước những cám dỗ vật chất và một trái tim nóng trước những thiệt hại, mất mát mà tội phạm tham nhũng gây ra cho đất nước và nhân dân.

Mỗi “đại án” được đưa ra xét xử là một lời nhắc nhở đanh thép về đạo đức công vụ. Nó thôi thúc những người đang nắm giữ quyền lực phải tự soi, tự sửa, phải biết “sợ” trước pháp luật và biết “xấu hổ” trước nhân dân. Đó không phải là sự thụt lùi hay mất mát, mà là quá trình “tự gột rửa” cần thiết để đưa con tàu đất nước tiến về phía trước trong môi trường kinh doanh, sản xuất, đầu tư lành mạnh, công bằng và thượng tôn pháp luật.

Những năm gần đây, quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, dưới sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, lực lượng Cảnh sát kinh tế đã không ngừng đổi mới các mặt công tác, sắp xếp, kiện toàn tổ chức và triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều cách làm mới, bài bản, cụ thể, thiết thực.

Nổi bật là đổi mới tư duy về phòng, chống tội phạm theo hướng “Tích cực phòng ngừa, chủ động tấn công, trong đó lấy phòng ngừa giữ vững bên trong là chính”, triển khai quyết liệt, toàn diện và xuyên suốt trên các lĩnh vực kinh tế trọng điểm. Thực hiện phương châm đó, lực lượng Cảnh sát kinh tế chuyển đổi trạng thái từ thụ động tiếp nhận nguồn tin về tội phạm sang chủ động phân tích, dự báo, nhận diện các vấn đề nóng, nhạy cảm, phức tạp từ nhiều nguồn thông tin, tài liệu, đặc biệt từ kết quả công tác nghiệp vụ chuyên sâu.

Qua đó, đã chủ động nắm chắc tình hình, xác định được “mắt xích”, điểm “đột phá” trong các lĩnh vực biểu hiện nhiều sai phạm, kịp thời phát hiện, xác lập, đấu tranh, triệt phá thành công nhiều chuyên án, vụ án, đường dây, tổ chức tội phạm quy mô lớn, phức tạp về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu. Đặc biệt, đối với các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo luôn đảm bảo tiến độ, xử lý nghiêm minh, được Đảng, Nhà nước đánh giá cao và nhân dân đồng tình, ủng hộ.

Điển hình như: Trong chuỗi vụ án liên quan đến Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á, Phan Quốc Việt và đồng phạm đã hối lộ nhiều cán bộ có chức vụ, quyền hạn khác tại nhiều tỉnh, thành phố để được bán kit test với giá cao với tổng số tiền đưa hối lộ hơn 106 tỷ đồng, gây thiệt hại 1.235 tỷ đồng.

Đặc biệt là vụ án liên quan đến bà Trương Mỹ Lan và Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, hậu quả của các tội phạm xảy ra được ghi nhận ở mức “kỷ lục”, được coi là một “đại án” lớn nhất trong lịch sử Việt Nam từ trước đến nay. Cụ thể, Trương Mỹ Lan và đồng phạm đã tham ô chiếm đoạt của Ngân hàng SCB hơn 304 nghìn tỷ đồng, đồng thời gây thiệt hại tiền lãi phát sinh 129.372 tỷ đồng; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua việc phát hành 25 mã trái phiếu “khống” với 308 triệu trái phiếu, chiếm đoạt 30.081 tỷ đồng; Đưa hối lộ cho bà Đỗ Thị Nhàn, nguyên Cục trưởng Cục Thanh tra, giám sát Ngân hàng II thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với số tiền 5,2 triệu USD; Rửa tiền từ nguồn tiền tham ô tài sản của Ngân hàng SCB với số tiền 445.747 tỷ đồng.

Qua công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, lực lượng Cảnh sát kinh tế cũng đã chủ động rà soát, phát hiện những bất cập trong cơ chế, chính sách, những sơ hở, thiếu sót trong quản lý kinh tế, xã hội để kiến nghị chấn chỉnh, khắc phục, nhất là các lĩnh vực kinh tế như: Việc thực hiện các gói thầu trang thiết bị xã hội hóa y tế; các dự án BOT; bảo lãnh Chính phủ về nguồn vốn cho các dự án hạ tầng VEC, VIDIFI; ngăn chặn tình trạng “sở hữu chéo” trong lĩnh vực ngân hàng; xử lý nghiêm các trường hợp bảo kê, tiếp tay cho buôn lậu...

Từ những kết quả nêu trên, có thể khẳng định trong 70 năm qua, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện và sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an, lực lượng Cảnh sát kinh tế đã không ngừng trưởng thành, lớn mạnh về mọi mặt; khẳng định được vai trò, vị trí chủ công, nòng cốt trong công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu; đóng góp tích cực phục vụ thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và đối ngoại của đất nước.

Sự chỉ đạo chiến lược và “cánh tay nối dài” của Đảng

Thành công của lực lượng Cảnh sát kinh tế không tách rời sự chỉ đạo sát sao, trực tiếp của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực do Tổng Bí thư đứng đầu. Đảng ta đã nhận diện đúng, đánh giá trúng tình hình và tạo ra cơ chế pháp lý cũng như sự ủng hộ chính trị mạnh mẽ để lực lượng chức năng “dám nghĩ, dám làm, dám đương đầu”.

Lực lượng Cảnh sát kinh tế, với vai trò là lực lượng nòng cốt, đã chứng minh được bản lĩnh chính trị vững vàng. Họ không chỉ sắc bén về nghiệp vụ, tinh thông về pháp luật mà còn là những cán bộ có “tâm trong, trí sáng”. Trong bối cảnh các đối tượng phạm tội ngày càng sử dụng những thủ đoạn tinh vi, núp bóng dưới các giao dịch kinh tế phức tạp, các chiến sĩ Cảnh sát kinh tế đã không quản ngại khó khăn, kiên trì bám địa bàn, lần theo từng dấu vết tài chính, “bóc tách” những khối u tham nhũng ẩn mình dưới vỏ bọc tinh vi. Đặc biệt, trong cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực, lực lượng Cảnh sát kinh tế các cấp luôn thấm nhuần quan điểm “chủ động nhận diện, phát hiện từ sớm, từ xa”, “không đi sau tội phạm”. Theo đó, lực lượng Cảnh sát kinh tế luôn chủ động nhận diện vấn đề phức tạp, mới nổi lên trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhất là những lĩnh vực tập trung nhiều nguồn lực kinh tế, tài sản của đất nước, có tác động lớn đến lợi ích của người dân, để kịp thời tham mưu, kiến nghị, đề xuất “đúng”, “trúng”, “hiệu quả”; ngăn chặn tội phạm “từ sớm, từ xa, từ cơ sở”, “không để sai phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn”.

Lời khẳng định vì sự trong sạch của bộ máy

Chiến công của lực lượng Cảnh sát kinh tế không đơn thuần là con số vụ án được phá mà mang ý nghĩa chính trị sâu sắc. Việc phát hiện và xử lý những “con sâu làm rầu nồi canh” giúp bộ máy công quyền ngày càng trong sạch, liêm chính hơn. Những vụ án được đưa ra ánh sáng là bài học đắt giá về sự suy thoái đạo đức, từ đó thúc đẩy công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong Đảng. Hình ảnh người chiến sĩ Cảnh sát kinh tế kiên định giữa cơn bão của tiền bạc và quyền lực đã truyền tải thông điệp mạnh mẽ đến người dân: Đảng không bao giờ dung thứ cho tham nhũng.

Cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực là cuộc chiến lâu dài, bền bỉ. Trong giai đoạn tới, trước những biến đổi không ngừng của nền kinh tế số và tội phạm kinh tế xuyên quốc gia, lực lượng Cảnh sát kinh tế cần tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong điều tra, đồng thời không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị để giữ vững “thanh bảo kiếm” sắc bén.

Chiến công của lực lượng Cảnh sát kinh tế chính là minh chứng sinh động nhất cho quyết tâm chính trị của Đảng. Đó không chỉ là sự khẳng định về tính nghiêm minh của pháp luật, mà còn là cam kết của Đảng với nhân dân vì một kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Thượng tá Nguyễn Đức Quân, Phó trưởng Phòng 6, C03

Trung tá Vũ Thanh Mai, cán bộ Phòng 6, C03

1. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X năm 2006 (Trang 45-47). 

2. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm về công tác phòng, chống tham nhũng giai đoạn 2012-2020. 

3. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm về công tác phòng, chống tham nhũng giai đoạn 2012-2020.