Những người thợ lặn gỡ “lưới ma” dưới đáy biển Cồn Cỏ

Ở độ sâu 10-15m dưới mặt biển đặc khu Cồn Cỏ, tỉnh Quảng Trị, anh Nguyễn Văn Dẩn (33 tuổi) lần tay theo một đoạn lưới quấn chặt vào rạn đá (gọi là "lưới ma"). Từng mắt lưới được anh gỡ ra cẩn thận để đưa lên bờ, tránh tổn hại san hô.

Anh Dẩn là ngư dân định cư trên đảo Cồn Cỏ, đồng thời là thành viên đội lặn bảo vệ môi trường biển thuộc Khu bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ. Tháng 6 vừa qua, anh Dẩn cùng 2 ngư dân khác được cử đến Khánh Hòa tham gia khóa đào tạo về lặn biển và được cấp chứng chỉ lặn biển quốc tế.

“Xuống đáy biển mới thấy có quá nhiều nguy cơ cho thủy sản và rạn san hô. Có những tấm lưới dài trôi dạt từ nơi khác về mắc vào các rạn đá quanh đảo, cả những dây thừng như thòng lọng. Nếu không gỡ bỏ sẽ trở thành bẫy gây hại cho sinh vật biển và san hô", anh Dẩn nói.

Biển Cồn Cỏ là một trong những khu vực có rạn san hô đa dạng. Để góp phần bảo vệ hệ sinh thái này, năm 2019, Khu bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ thành lập đội lặn, thực hiện việc thu gom rác thải, ngư lưới cụ mắc lại dưới đáy biển.

Với những ngư dân như anh Dẩn, được tham gia đội lặn là một công việc ý nghĩa. Mỗi khi có đợt gỡ “lưới ma”, anh cùng các thành viên chuẩn bị bình dưỡng khí, dây kéo và dụng cụ chuyên dụng, xuống biển làm nhiệm vụ.

Các thành viên của đội lặn Khu bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ cho hay, dưới biển công việc không đơn giản là kéo lưới lên. Người thợ phải tiếp cận từng đoạn, dùng tay và dụng cụ chuyên dụng gỡ từng mắt lưới mắc vào đá rồi gom thành bó, buộc dây đưa lên mặt nước.

Không chỉ gỡ "lưới ma", đội thợ lặn còn thu gom dây thừng, vỏ lon, chai lọ và nhiều loại rác khác nằm xen giữa các rạn đá. Những sợi dây dài có thể trở thành chiếc bẫy đối với rùa biển và nhiều loài sinh vật khi chúng di chuyển, kiếm ăn.

Ông Trần Khương Cảnh, Phó Giám đốc Ban quản lý Khu bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ, cũng là một trong 8 thành viên của đội lặn.

Ông Cảnh chia sẻ có những đoạn lưới càng kéo càng mắc sâu vào rạn. Nếu không cẩn thận, người thợ có thể làm gãy các nhánh san hô hoặc khuấy đục khu vực xung quanh. Vì vậy, mỗi lần gỡ lưới đòi hỏi sự kiên nhẫn và phối hợp nhịp nhàng giữa những người dưới nước với nhóm hỗ trợ trên thuyền.

"Hoạt động lặn gỡ "lưới ma" dần có thêm sự tham gia của những người yêu biển. Khoảng 3 năm trở lại đây, một số nhóm thợ lặn chuyên nghiệp khi đến Cồn Cỏ du lịch đã chủ động liên hệ khu bảo tồn để cùng tham gia làm sạch môi trường biển. Các hoạt động và hình ảnh được chia sẻ, thông điệp bảo vệ rạn san hô, bảo vệ nguồn lợi biển được lan tỏa rộng hơn", ông Cảnh nói.

Lãnh đạo Ban Quản lý Khu Bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ cho biết đơn vị tổ chức gỡ "lưới ma", thu gom rác dưới biển mỗi năm 2 lần. Đợt gần nhất được thực hiện cuối tháng 7, chuyến tiếp theo dự kiến triển khai trong tháng 9.

Theo vị lãnh đạo, vừa qua nhóm thợ lặn đã làm sạch khu vực đáy biển rộng khoảng 3,5ha, đưa 61kg rác lên bờ, trong đó có hơn 40kg “lưới ma” và dây thừng các loại. Việc làm này góp phần giữ gìn hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản quanh đảo. Đây cũng là cách để hoạt động khai thác du lịch và bảo tồn biển có thể song hành, hướng đến việc sử dụng bền vững tài nguyên biển Cồn Cỏ.

Đặc khu Cồn Cỏ có diện tích khoảng 2,3km2, cách đất liền khoảng 18 hải lý về phía Đông. Khu Bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ rộng hơn 530ha, với hệ sinh thái biển đa dạng, trong đó có hơn 100 loài san hô. Vùng biển quanh đảo cũng là ngư trường quen thuộc của hàng trăm tàu cá.