Những nước cờ đổi đời Davidovich Fokina

Sau khi thắng Alexander Zverev ở bán kết Thượng Hải, Davidovich Fokina viết lên ống kính máy quay hai từ "Phòng thủ Sicilia". Một ngày sau, khi thắng ngược Rafael Jodar để giành Masters 1000 đầu tiên, anh để lại dòng chữ "Khai cuộc Tây Ban Nha".

Đó là tên những khai cuộc cờ vua, môn anh chơi cùng HLV Pepo Clavet trong những khoảng nghỉ của chuyến du đấu châu Á. Với một tay vợt từng nhiều lần để cảm xúc lấn át quyết định, hình ảnh ngồi trước bàn cờ, cân nhắc từng nước đi, gợi một thay đổi đáng chú ý. Ở tuổi 27, Davidovich đang học cách kiên nhẫn với cả trận đấu lẫn bản thân.

Sự kiên nhẫn ấy được thử thách trong trận chung kết ngày 18/10. Jodar thắng set đầu 6-1, liên tục đẩy đàn anh vào thế chống đỡ. Davidovich quay về phía đội ngũ huấn luyện, than rằng đối thủ đánh quả nào cũng vào, còn mình đánh toàn ra ngoài.

Nhưng anh vẫn ở lại với trận đấu. Davidovich cứu những break-point, giành set hai qua loạt tie-break rồi tận dụng ưu thế thể lực để thắng set quyết định. Chiếc cup lớn nhất sự nghiệp đến sau 2 giờ 27 phút, bằng cách vượt qua cảm giác bất lực mà trước đây anh không phải lúc nào cũng xử lý được.

Ba năm trước, tại Wimbledon, Davidovich từng chọn một lối thoát khác khi đối mặt với áp lực. Khi tỷ số là 8-8 trong loạt tie-break set năm trước Holger Rune, anh bất ngờ giao bóng dưới tay. Rune thắng điểm ấy, rồi thắng luôn trận đấu. Một quyết định táo bạo dẫn đến thất bại trở thành điều được nhớ đến nhiều nhất sau cuộc giằng co kéo dài.

Davidovich sau đó nói rằng anh không chắc vượt qua được nỗi buồn thua trận đấu với Rune. Anh bắt đầu dành ít thời gian hơn cho mạng xã hội và chuyển sang đọc sách. Người từng nghĩ mình không đọc nổi một trang đã hoàn thành ba cuốn trong vài tháng, trong đó có "Thói quen nguyên tử".

Anh cũng tập mỉm cười nhiều hơn khi thi đấu. "Khi hạnh phúc, tôi chơi tốt. Khi tức giận, tôi không thể thắng một điểm", Davidovich nói. Đó là một nhận thức giản dị, nhưng để biến nó thành thói quen trên sân, anh còn cần nhiều thời gian.

Cuộc vật lộn với cảm xúc bắt đầu từ trước khi anh trở thành tay vợt chuyên nghiệp. Sinh ra gần Malaga trong gia đình có bố mẹ gốc Nga, Davidovich lớn lên giữa hai nếp sống. Anh từng kể về sự khác biệt giữa cách giáo dục trong nhà với môi trường Tây Ban Nha ở trường học, và cảm giác không biết mình thuộc về đâu.

Bố mẹ chia tay khi Davidovich mới 10 tuổi, khiến những năm tháng vốn nhiều bối rối của anh thêm chông chênh. Sự hỗ trợ của chuyên gia tâm lý dần giúp anh hiểu bản thân và học cách điều tiết cảm xúc. Giữa giai đoạn ấy, Jorge Aguirre bước vào cuộc đời Davidovich.

Đồng hành từ khi cậu học trò 11 tuổi, ông dần trở thành chỗ dựa vượt ra ngoài vai trò huấn luyện viên. Cùng với người mẹ chắt chiu nuôi con trong điều kiện tài chính hạn chế, Aguirre giúp Davidovich có nền tảng để theo đuổi tennis. Khát vọng thành công của anh vì thế còn gắn với mong muốn đền đáp những người đã nâng đỡ mình từ thuở nhỏ.

Bên ngoài sân đấu, sự nhạy cảm của Davidovich hiện ra theo cách khác. Khi nhỏ, không được nuôi chó mèo vì mẹ lo dị ứng, anh vẫn cho những con vật lang thang ăn. Trong đại dịch, anh xây dựng trang web riêng để kết nối người muốn nhận nuôi với các trạm cứu hộ tại Tây Ban Nha.

Tình yêu động vật không xóa đi những lần nóng nảy trên sân. Nhưng nó cho thấy một phần con người dễ bị che khuất sau các cú đập vợt hay tranh cãi. Davidovich cũng là người có trái tim nhân hậu, quan tâm đến những sinh vật bị bỏ lại, và muốn dùng vị trí của mình để giúp chúng có một mái nhà.

Nhưng trên sân đấu, Davidovich mất nhiều năm để biến tiềm năng thành danh hiệu. Chức vô địch Wimbledon trẻ năm 2017 đặt vào anh nhiều kỳ vọng, rồi hành trình vào chung kết Monte Carlo năm 2022, trong đó có chiến thắng trước Novak Djokovic, càng cho thấy khả năng vươn lên của tay vợt Tây Ban Nha. Tuy nhiên, anh thua Stefanos Tsitsipas ở trận tranh cup. Đó là lần đầu trong chuỗi năm thất bại liên tiếp ở các trận chung kết ATP, kéo dài quãng chờ đợi danh hiệu đến tận mùa này.

Đến Roland Garros năm nay, một mối quan hệ nghề nghiệp cũng đổ vỡ đột ngột. Theo lời Davidovich, HLV Mariano Puerta nhắn tin thông báo ngừng hợp tác sau trận thắng vòng một, bay về Miami rồi chặn số điện thoại của cả anh lẫn vợ. Tay vợt Tây Ban Nha khẳng định hai người không cãi nhau và chẳng hiểu vì sao bản thân bị bỏ lại ở nước Pháp.

Pepo Clavet sau đó đảm nhận công việc huấn luyện. Cuối tháng 6, ông giúp Davidovich Fokina giành danh hiệu ATP đầu tiên tại Mallorca, chấm dứt chuỗi năm trận chung kết thất bại. Nhưng vừa tìm thấy bước đột phá, anh lại phải dừng lại vì chấn thương lưng.

Khoảng hai tháng không thi đấu mang đến một thử thách khác về mặt tinh thần. Tay vợt Tây Ban Nha nhìn đồng nghiệp tiến sâu ở các giải, còn mình ngồi nhà chờ cơ thể hồi phục. Davidovich Fokina kể anh đã nghĩ bản thân có thể trở lại ở Cincinnati rồi Mỹ Mở rộng, nhưng lưng chưa sẵn sàng. Anh không muốn quay lại khi chỉ có thể chơi với một nửa khả năng.

Thời gian ấy, anh cùng vợ và đội ngũ nhìn lại những năm thi đấu phía trước. Họ nói về điều anh muốn đạt được, cách anh muốn chơi và con người anh muốn thể hiện trên sân. "Tôi muốn được biểu đạt bản thân", Davidovich nói tại Thượng Hải.

Khi trở lại, anh vô địch Thành Đô rồi thắng thêm sáu trận nữa ở Trung Quốc để đăng quang tại Thượng Hải. Trong hành trình ấy, Davidovich cứu match-point trước Frances Tiafoe, thắng ngược Hurkacz, Zverev và Jodar. Những trận đấu khó không biến mất. Cảm giác bực bội cũng vẫn xuất hiện. Điều thay đổi là anh không còn để chúng quyết định phần còn lại của cuộc đấu.

Cờ vua không giải thích toàn bộ bước tiến ấy. Nhưng hai dòng chữ trên máy quay là một điểm kết phù hợp cho hành trình của Davidovich Fokina. Từ người từng tìm một nước đi bất ngờ để thoát khỏi áp lực, đến nhà vô địch biết rằng đôi khi phải chịu đựng một thế trận xấu, giữ mình trong cuộc chơi và rồi cơ hội sẽ luôn đến.

Vy Anh