Bỏ qua điều hướng
•

Những phận người mưu sinh giữa đêm Sài thành

Những phận người mưu sinh giữa đêm Sài thành
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Khi những căn nhà đã lên đèn, khi nhiều người khép lại một ngày tất bật để trở về bên gia đình thì trên nhiều tuyến đường ở TPHCM vẫn có những phận người lặng lẽ bám trụ. Họ miệt mài mưu sinh giữa đêm khuya, chắt chiu từng đồng lo cho cuộc sống và những người thân. Bị nợ lương, giảng viên trường cao...

Những gánh hàng chưa nghỉ

TPHCM được ví như thành phố không ngủ. Khi màn đêm buông xuống, những ánh đèn rực rỡ phủ khắp phố phường, dòng người vẫn tấp nập vui chơi, gặp gỡ bạn bè. Nhưng ở một góc khác của thành phố, có những người vẫn miệt mài với công việc, chắt chiu từng đồng để lo cuộc sống ngày mai.

Gần 23h ngày 1/11, dọc khu vực hồ Con Rùa (phường Xuân Hòa, TPHCM), những gánh bánh tráng trộn, xiên que của các phụ nữ bán hàng rong vẫn sáng đèn. Họ lúi húi chuẩn bị từng phần ăn, mắt dõi theo dòng xe qua lại, mong có thêm khách ghé mua.

tp_muu-sinh-uyen-phuong-7.jpg
Bà Sáu (quê Bình Định) mưu sinh gánh hàng rong hơn 20 năm ở TPHCM

Bà Sáu, giọng nói rặt Bình Định đã có hơn 20 năm gắn bó với nghề bán hàng rong. Mỗi ngày, bà bán đến gần 0 giờ mới bắt xe ôm về xóm trọ. Một bịch bánh tráng trộn có giá 25.000-30.000 đồng, nhưng để làm ra món ăn ấy là cả một quá trình chuẩn bị công phu.

Đậu phộng được rang thơm, nước sốt trộn hầm từ thịt, trứng cút luộc bóc vỏ, hành phi vàng ươm, rau răm nhặt từng lá, xoài bào thành những lát mỏng chua chua. Hầu hết nguyên liệu đều do bà tự tay chuẩn bị. Giữa phố đông, món ăn bình dân ấy là nguồn thu nhập nuôi sống bà suốt nhiều năm qua.

Nhà trọ của bà Sáu nằm dưới chân cầu Ông Lãnh (phường Cầu Ông Lãnh), nơi có nhiều phụ nữ miền Trung thuê trọ để bán hàng rong. Những người phụ nữ xa quê ấy cùng bám víu vào những gánh hàng nhỏ, chắt chiu tiền bạc để trang trải cuộc sống.

tp_muu-sinh-uyen-phuong-9.jpg
Bà thường dọn hàng lúc 0h, khi đường phố đã vãn bóng người

Bà Sáu kể, hôm nào đắt hàng, bà kiếm được 100.000-200.000 đồng tiền lời. Những ngày mưa gió, hàng ế, có khi chẳng kiếm được đồng nào. “Số tiền kiếm được cũng chỉ đủ ăn uống, thuê nhà trọ, gửi về quê mỗi dịp giỗ quảy, lễ Tết”, bà Sáu nói.

Hơn 20 năm buôn bán, điều bà lo lắng không chỉ là chuyện hôm nay bán được bao nhiêu. Bán hàng trên vỉa hè, bà luôn thấp thỏm sợ bị bắt, thu hết đồ đạc. Với người buôn bán nhỏ, mất gánh hàng đồng nghĩa với mất kế sinh nhai. Nỗi lo lớn hơn cả là trộm cắp.

“Mới hôm qua tui bị kẻ gian lấy mất ví tiền, bên trong có gần 1 triệu là tiền bán hàng gần cả tuần nay của tui. Buồn lắm nhưng không còn cách nào, tui lại mượn của mấy chị em xóm trọ tiền để mua đồ đem đi bán, rồi để dành tích góp trả dần”, bà Sáu thở dài.

tp_muu-sinh-uyen-phuong-6.jpg
Một góc khác, người phụ nữ quê Bình Định cũng cần mẫn bên gánh hàng rong lúc tối muộn

Với người phụ nữ ở độ tuổi thất thập này, gánh hàng rong không chỉ là cần câu cơm mà còn là cả tương lai, cuộc sống. May mắn, trong những đêm dài mưu sinh, bà Sáu vẫn có những vị khách quen. Có người lâu lâu đi ngang hồ Con Rùa ghé lại mua bịch bánh tráng trộn, trái xoài, quả cóc, hỏi thăm vài câu rồi tất bật đi làm.

Những cuộc gặp gỡ ngắn ngủi ấy khiến bà vui suốt ngày. Một lời hỏi thăm, một lần khách quay lại mua hàng cũng đủ trở thành động lực để bà tiếp tục gắn bó với nghề.

Chắt chiu từng cuốc xe, từng tờ vé số

Không chỉ những gánh hàng rong, khi thành phố về đêm, nhiều người lao động vẫn miệt mài tìm kiếm thu nhập.

Ở khu vực đường Đồng Khởi (phường Sài Gòn), những tài xế xe ôm công nghệ cần mẫn chờ khách. Trong lúc chưa có cuốc xe, họ tranh thủ chợp mắt vài phút để lấy lại sức.

tp_muu-sinh-uyen-phuong-5.jpg
Những tài xế công nghệ tranh thủ chợp mắt khi chưa có đơn hàng

Anh Hải (48 tuổi) cho biết, thường chạy xe từ 18h đến tận sáng hôm sau. Theo anh, chạy xe đêm có mức phí cao hơn, đường sá cũng ít kẹt xe hơn.

“Những dịp lễ Tết, hay khi có các trận bóng đá giữa đêm, khách đặt xe sẽ nhiều hơn. Có khi là đơn giao thức ăn, có khi là chở người… Có hôm, đơn nổ liên tục, kiếm được cả triệu đồng”, anh Hải chia sẻ.

Một đêm có thể mang lại khoản thu nhập khá, nhưng cũng có những ngày tài xế phải chờ đợi trong vô vọng. Những sự cố trong quá trình làm việc cũng không ít, từ tình trạng khách "bom hàng" đến việc chở khách say xỉn, thậm chí bị nôn lên người...

tp_muu-sinh-uyen-phuong-13.jpg
Người mẹ trẻ đưa theo con nhỏ bán vé số lúc nửa đêm

Đêm muộn, ở một góc đường khác, chị Hà (30 tuổi) vẫn dắt theo con nhỏ đi bán vé số. Đứa trẻ mới 3 tuổi, hiếu động, cứ chạy quanh mẹ. Chị vừa chào mời khách, vừa liên tục đảo mắt tìm con.

Ban ngày, chị gửi con ở nhà trẻ. Đến tối, không có người trông, chị đành đưa con theo để tiếp tục công việc. "Trộm vía, thằng bé rất ngoan, biết phụ mẹ bán vé số. Em cố gắng bán thêm nhiều vé hơn để lo cho con đi học”, chị Hà nói.

Đêm ở TPHCM còn có những công nhân vệ sinh cần mẫn làm sạch đường phố, những người phụ nữ nhặt ve chai, những người bán hàng rong và nhiều lao động khác vẫn lặng lẽ đi qua các con đường.

tp_muu-sinh-uyen-phuong-3.jpg
Những gánh hàng rong trong đêm là tương lai, cuộc sống của rất nhiều người lao động

Họ không có những đêm nghỉ ngơi trọn vẹn. Có người trở về phòng trọ khi thành phố đã gần sáng, có người vẫn miệt mài chờ thêm một vị khách, một cuốc xe hay một tờ vé số được mua.

Sau ánh đèn rực rỡ của thành phố không ngủ là những cuộc đời đang cố gắng từng ngày. Mỗi người một công việc, một hoàn cảnh, nhưng đều chung mong muốn kiếm tiền bằng chính sức lao động của mình, để lo cho bữa ăn, tiền thuê trọ, tiền thuốc men và tương lai của những người thân yêu.

Dưới ánh đèn rực rỡ của một đô thị không ngủ, bức tranh kinh tế đêm tại Thành phố Hồ Chí Minh vẫn ghi nhận sự hiện diện bền bỉ của tầng lớp lao động phi chính thức. Điển hình tại khu vực hồ Con Rùa, bà Sáu, một phụ nữ ngoài 70 tuổi quê ở Bình Định, vẫn duy trì gánh bánh tráng trộn đến tận nửa đêm suốt hơn 20 năm qua. Những phần ăn bình dân giá từ 25.000 đến 30.000 đồng đòi hỏi quá trình chuẩn bị tỉ mỉ, trở thành nguồn sinh kế chính nuôi sống bản thân và trang trải tiền trọ dưới chân cầu Ông Lãnh. Thu nhập từ mô hình kinh doanh nhỏ lẻ này bộc lộ rõ tính bấp bênh khi phụ thuộc lớn vào thời tiết và lượng khách vãng lai. Vào những ngày đắt hàng, mức lợi nhuận dao động từ 100.000 đến 200.000 đồng, song các ngày mưa gió hoàn toàn có thể khiến người bán rơi vào cảnh trắng tay. Khoản tích lũy eo hẹp ấy vừa đủ chi trả sinh hoạt phí cơ bản và gửi về quê hương vào các dịp giỗ quảy hoặc lễ Tết. Bên cạnh áp lực tài chính, nhóm người bán hàng rong còn đối mặt thường trực với nhiều rủi ro an ninh cùng nỗi lo mất kế sinh nhai trên vỉa hè. Sự cố mất ví tiền chứa gần một triệu đồng vốn tích lũy cả tuần của bà Sáu phản ánh chân thực những tổn thương kinh tế mà người lao động cao tuổi phải tự gánh chịu. Dù vậy, sự đùm bọc giữa những người đồng hương trong xóm trọ cùng sự gắn bó của các khách quen tiếp tục là động lực giúp họ bám trụ mưu sinh giữa lòng thành phố.
amung