7h05 sáng 30/9, chuyến bay FZ1073 của hãng hàng không flydubai rời Dubai, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đi Tel Aviv, Israel, và nhanh chóng đạt độ cao hành trình hơn 10.000 m, theo dữ liệu từ Flightradar24.
Mọi chuyện không có gì đặc biệt trong khoảng 2 giờ 15 phút sau đó, thời điểm máy bay đang ở trong không phận Arab Saudi, chuẩn bị tiến vào vùng trời Israel. Lúc 9h21, phi cơ bắt đầu lao thẳng đứng, sau đó vút ngược lên đột ngột rồi lại chúi đầu xuống lần thứ hai.
Đó là lúc cơ phó Hamam al Hamami, 29 tuổi, bắt đầu tấn công cơ trưởng người Ấn Độ Smit Machchhar, 39 tuổi, với ý định cướp quyền kiểm soát, lao chiếc máy bay chở hơn 170 người xuống đất.
Cơ trưởng Machchhar cho hay cơ phó ban đầu nói muốn được cầu nguyện và anh đã ngoảnh mặt sang hướng khác để thể hiện sự tôn trọng khi cơ phó thực hiện nghi thức tôn giáo. Đúng lúc đó, anh bất ngờ bị "giáng mạnh vào phía sau đầu".
Trong lúc choáng váng, cơ trưởng nghĩ rằng máy bay gặp nhiễu động hoặc trục trặc, nhưng những đòn giáng liên tiếp sau đó khiến anh nhận ra "nguyên nhân không phải do máy bay mà là người ở trong buồng lái cùng với mình".
Cơ phó đã dùng chiếc rìu thoát hiểm, vốn được trang bị trong buồng lái cho các tình huống khẩn cấp, để đánh nhiều nhát vào người cơ trưởng. Machchhar nỗ lực chống trả, trong khi máy bay bắt đầu chúi mạnh xuống, còn mắt anh nhanh chóng mờ đi.
Một chiếc rìu thoát hiểm bên trong buồng lái máy bay. Ảnh: Aviation-knowledge
Ở bên ngoài, hành khách Adam Polo, người đi cùng vợ và hai con nhỏ, cho biết cú rơi ban đầu khiến ông nghĩ "có lẽ máy bay chỉ đi vào vùng nhiễu động bình thường".
"Nhưng chỉ một giây sau, bạn sẽ cảm thấy rõ tốc độ lao và gia tốc rơi tự do hoàn toàn bất thường", Polo nói. "Toàn bộ hệ thống điện, màn hình lẫn điều hòa trên máy bay đồng loạt ngừng hoạt động. Những ai đang đứng ở lối đi hay chờ ngoài nhà vệ sinh đều ngã nhào. Ai không thắt dây an toàn là ngã văng ra ngay. Cảm giác lúc đó như đang ngồi trên một chuyến tàu siêu tốc, nhưng kinh hoàng gấp cả nghìn lần".
Chỉ trong vòng hai phút, máy bay đã lao thẳng đứng khoảng 5.000 m. Nhớ lại giây phút hãi hùng, các hành khách mô tả khung cảnh bên trong khoang máy bay lúc đó vô cùng hỗn loạn, tiếng la hét thất thanh vang lên liên hồi giữa những cú giật nảy dữ dội.
Cú lao kinh hoàng đẩy máy bay flydubai đến sát ngưỡng vượt âm
Mô phỏng quá trình bổ nhào của máy bay flydubai. Video: NDTV
Hành khách lúc này không biết điều gì đang xảy ra phía sau cánh cửa buồng lái đóng kín. Cơ trưởng Machchhar cho hay đã cố gắng mở cửa buồng lái nhiều lần, nhưng cơ phó liên tục đóng lại. "Tôi nằm gục dưới sàn với thương tích đầy mình, nhưng tự bảo bằng mọi giá phải mở cửa buồng lái", anh kể.
"Khi gục xuống, tôi cảm nhận rõ chiếc máy bay đang lao thẳng đứng và biết đây là cơ hội cuối cùng để hành động. Tôi cũng biết cánh cửa ngay trước mặt mình", Machchhar kể. "Dĩ nhiên tôi phải chiến đấu vì tính mạng của chính mình, nhưng lúc đó trong đầu tôi chỉ có một suy nghĩ rằng 'không để bất kỳ ai khác phải chết'".
Cửa buồng lái đều được khóa chặt suốt chuyến bay và chỉ cơ trưởng cùng cơ phó mới có quyền mở từ bên trong. Hành khách Tzvika Manes cho hay vợ anh, khi đang dẫn con gái nhỏ đi vệ sinh ở đầu cabin, đã nghe thấy tiếng la hét cùng những âm thanh giằng co dữ dội dội ra từ bên trong buồng lái.
Cô hô hoán báo cho tiếp viên, những người đã cố gắng nhập mã để mở cửa buồng lái, nhưng "cơ phó không cho họ làm điều đó", cơ trưởng giải thích.
Dù đã gục xuống sàn với thương tích nghiêm trọng, cơ trưởng Machchhar vẫn cố "gom hết chút sức tàn" để gạt chốt mở khóa cửa. "Sau khi chạm được vào tay nắm, tôi đoán là mình đã vặn nó và mở cửa ra", ông cho hay.
Ngay khi cánh cửa vừa mở, cơ trưởng ngã quỵ trong tình trạng mất máu nghiêm trọng. Một số hành khách đã đẩy cửa, xông thẳng vào buồng lái. Họ bàng hoàng thấy cơ trưởng gục ngã trên sàn, trong khi cơ phó tay lăm lăm hung khí đứng áp sát bảng điều khiển, điên cuồng đập phá hệ thống máy móc.
Thợ sửa ống nước Yaniv Hayun là một trong những người đầu tiên lao vào buồng lái để khống chế cơ phó. "Vừa xông vào, tôi thấy ngay kẻ tấn công đang chồm lên bảng điều khiển, đứng giữa hai ghế lái. Cả hai ghế lúc đó đều trống. Tôi lao tới chộp lấy anh ta, kẹp chặt cổ rồi lôi ra phía sau", ông cho hay, thêm rằng cơ phó lúc bấy giờ dường như đang cố tình đập phá toàn bộ hệ thống điều khiển.
Yaniv Hayun (giữa), một trong những người tham gia khống chế cơ phó trên chuyến bay của flydubai, tại sân bay Ben Gurion gần Tel Aviv ngày 30/9. Ảnh: Reuters
Trong lúc những hành khách phía sau khống chế cơ phó, Hayun nhận thấy máy bay đang lao nhanh xuống đất, nên đã nắm lấy cần điều khiển, kéo lên hết cỡ để lấy lại độ cao. Hayun cho hay anh thực hiện thao tác này dựa trên những gì đã xem trong một chương trình truyền hình chuyên tái dựng và phân tích các tai nạn hàng không.
Khi cơ phó bị lôi ra ngoài, các hành khách phải mất nhiều phút chật vật mới khống chế được anh ta, dùng cả dây tai nghe để buộc chặt tay chân. Một số người kể lại rằng trong lúc giằng co, cơ phó liên tục gào lên: "Giỏi thì giết ta đi!".
Asaf Rajuan, một trong những hành khách Israel tham gia khống chế cơ phó, mô tả cảnh tượng lúc đó "không khác gì trên phim". "Tôi chưa bao giờ nghĩ một kịch bản như vậy lại có thể xảy ra ngoài đời thực", ông nói.
Israel công bố video cảnh hỗn loạn trên máy bay flydubai sau khi cơ trưởng bị tấn công
Cảnh hỗn loạn trên máy bay flydubai trong vụ tấn công ngày 30/9. Video: Channel 12
Một nha sĩ tên Shota Musayev đang trên đường từ Trung Quốc trở về Israel đã xông tới hỗ trợ cơ trưởng bị thương giữa cảnh hỗn loạn.
"Vừa nghe tiếng la hét, chừng mười giây sau là tôi lao đi ngay, không chút do dự. Bước vào buồng lái, tôi thấy cơ trưởng đã rất nguy kịch, máu chảy đầm đìa, nhất là ở vùng đầu", Musayev nhớ lại. "Tôi là bác sĩ duy nhất trên chuyến bay. Sau cùng, tôi cũng cầm được máu và giúp huyết áp của anh ấy ổn định trở lại".
Trong lúc các hành khách vật lộn với cơ phó, một phi công đi nhờ ngồi ở phía sau máy bay đã lao lên phía buồng lái, gần như nhảy qua đám đông để giành lấy quyền kiểm soát, cân bằng lại chiếc máy bay đã bị mất một phần cánh đuôi sau cú lao vượt giới hạn thiết kế.
"Máy bay bắt đầu thăng bằng trở lại, rồi phi công kia bảo tôi cứ để anh ấy tiếp quản", thợ ống nước Hayun kể.
Phi công đi nhờ thứ hai sau đó tiến vào buồng lái hỗ trợ, giúp chiếc máy bay duy trì độ cao ổn định ở mức 4.500 m. Đến 9h28, máy bay bắt đầu phát tín hiệu 7700, mã khẩn cấp quốc tế báo hiệu tình trạng nguy hiểm chết người, trong lúc các phi công tìm kiếm nơi để hạ cánh khẩn cấp. Lúc này, chuyên cơ đang chao đảo trên không phận giáp ranh giữa Arab Saudi và Jordan.
Nha sĩ Shota Musayev, người đã sơ cứu cho cơ trưởng trên chuyến bay của flydubai. Ảnh: Times of Israel
Lúc 9h35, mã tín hiệu được chuyển sang 7500, báo động máy bay xảy ra tình huống "can thiệp trái pháp luật", thuật ngữ được ngành hàng không sử dụng để mô tả phi cơ bị không tặc tấn công.
Trong khi đó, một số hành khách, vốn đang trong tình trạng hoảng sợ và cảnh giác, bắt đầu nghi ngờ hai phi công trong buồng lái, không chắc liệu có thể tin tưởng được họ hay không.
Daniel Schlichter, hành khách ngồi ở hàng ghế thứ hai, cho biết nhiều người trên khoang lo lắng về kịch bản hai phi công đi nhờ kia sẽ điều khiển máy bay tới Iran, vì khi đó máy bay đang ở cách quốc gia này không quá xa, hoặc nơi nào đó khác.
Đúng lúc đó, máy bay ngoặt hướng sang phía tây, bay lướt qua không phận Jordan rồi quay đầu về hướng Arab Saudi. Sau đó khoảng 45 phút, các phi công thông báo máy bay sẽ đáp xuống Tabuk, Arab Saudi và mọi chuyện sẽ ổn.
Đài kiểm soát không lưu tại sân bay Tabuk nhận được tín hiệu cầu cứu từ chuyến bay FZ1073 xin hạ cánh khẩn cấp lúc 9h44. Khi tiến dần về phía Tabuk, máy bay phát lại mã tín hiệu 7700, báo động tình trạng khẩn cấp nói chung.
Lúc 10h58, gần 4 tiếng sau khi cất cánh, chiếc máy bay của flydubai đáp xuống Tabuk, nơi lực lượng y tế cấp cứu cùng an ninh túc trực sẵn để đón toàn bộ 174 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn. Cơ phó bị bắt và thẩm vấn, nhưng giới chức đến nay chưa công bố động cơ của người này.
Vũ Hoàng (Theo Al Jazeera, AFP, Reuters)