Chiều 18/10, hơn 100 người tập trung tại trung tâm Limoges, thành phố nhỏ ở miền trung nước Pháp, bàng hoàng nhìn những gì còn sót lại của tòa thị chính sau cuộc biểu tình biến thành bạo loạn đêm trước.
Một số người đứng lặng im. Những người khác chụp ảnh bộ khung trơ trọi của tòa nhà, nơi vẫn còn bốc khói sau trận hỏa hoạn đã thiêu rụi gần như toàn bộ công trình.
Biểu tình hóa bạo loạn, nước Pháp chìm trong đốt phá, cướp bóc
Ngọn lửa bao trùm tòa thị chính thành phố Limoges tối 17/10. Video: Reuters
Ngoài những bức tường đá xám được xây dựng từ cuối thế kỷ 19 và vài khung cửa sổ vỡ nát, tòa thị chính chẳng còn lại gì nhiều. Phần mái không còn, chiếc đồng hồ trên mặt tiền cũng biến mất, ngay cả tháp chuông từng sừng sững phía trên tòa nhà giờ cũng đã sụp đổ.
Ông Gilles Peignelin, 64 tuổi, cùng vợ là bà Sylvie, 61 tuổi, cho biết hai người đã tổ chức hôn lễ tại tòa thị chính này cách đây 35 năm. Ông vẫn còn nhớ rõ chiếc cầu thang tráng lệ giờ dường như đã sập hoàn toàn.
"Tất cả những gì chúng tôi có về công trình này giờ chỉ còn những bức ảnh", ông Gilles Peignelin nói.
"Tôi vô cùng phẫn nộ, thật đáng xấu hổ, thật đáng lên án", bà Peignelin nói.
Sự việc tại Limoges là một trong những thiệt hại nghiêm trọng và bất ngờ nhất trong làn sóng biểu tình đang bao trùm nước Pháp, khi các cuộc tuần hành phản đối chính phủ biến thành bạo loạn.
Limoges, thành phố yên tĩnh nổi tiếng với nghề làm đồ sứ, nằm cách xa thủ đô Paris, nhưng lại là nơi duy nhất có tòa thị chính bị thiêu rụi. Tại Lyon, người biểu tình quá khích cũng phóng hỏa thiêu rụi một văn phòng du lịch, nhưng không tấn công trụ sở cơ quan chính quyền.
Theo chính quyền Limoges, các cuộc tuần hành tại thành phố với khoảng 130.000 dân này ban đầu diễn ra khá ôn hòa. Vào cuối buổi sáng, hàng nghìn người xuống đường để phản đối chi phí sinh hoạt leo thang, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ đối với các học sinh trung học đang kêu gọi cải thiện điều kiện học tập.
Nhưng đến 17h, tình hình bắt đầu mất kiểm soát khi những kẻ quá khích tiến về trung tâm thành phố. Một tiếng sau, những người này xông vào tòa thị chính và phóng hỏa khi các nhân viên cùng khách tham quan vẫn còn ở bên trong.
Mặc dù lực lượng cứu hỏa đã phản ứng nhanh chóng, tòa nhà gần như bị phá hủy hoàn toàn, tháp chuông đổ sập vài giờ sau đó.
Khoảnh khắc tháp chuông trên tòa thị chính ở Limoges bốc cháy tối 17/10. Ảnh: AFP
"Toàn bộ mặt tiền mang tính lịch sử của tòa nhà đã bị phá hủy gần như 100%", Maurice Barate, quan chức cấp cao của khu vực, thông báo trên truyền hình quốc gia. Ông Barate cho biết lực lượng cứu hỏa gặp khó khăn do gió lớn, và phần mái bằng gỗ của tòa thị chính đã "đổ sập xuống các phần còn lại của tòa nhà".
Nhiều người coi vụ đốt phá tòa thị chính Limoges là một cuộc tấn công trực diện vào nhà nước Pháp.
Thị trưởng Limoges, ông Guillaume Guérin, viết trên mạng xã hội vào sáng 18/10 rằng hành động tấn công tòa thị chính chính là "tấn công nền Cộng hòa". Văn phòng công tố địa phương thông báo 17 người đã bị bắt vào cuối tuần qua, trong đó có 7 trẻ vị thành niên, mặc dù cơ quan này không nói rõ liệu họ có liên quan đến vụ phóng hỏa hay không.
Lino Cardona, 26 tuổi, một sinh viên ngành nghệ thuật từng tham gia các cuộc biểu tình ôn hòa trước đó trong ngày, cho biết bầu không khí tại các cuộc biểu tình đã trở nên tồi tệ ngay khi vụ phóng hỏa tòa thị chính bắt đầu. Cô bày tỏ sự tiếc nuối khi hành vi bạo lực này giờ đây sẽ làm lu mờ mục tiêu của những người biểu tình ôn hòa.
Nhiều phần của tòa nhà, bao gồm cả phần mái và tháp chuông, bị phá hủy hoàn toàn sau vụ phóng hỏa. Ảnh: AFP
Gia đình Peignelin cho biết họ vô cùng bàng hoàng trước việc bạo lực có thể lan đến một thành phố yên bình, vốn "miễn nhiễm" với các bất ổn xã hội, đồng thời bày tỏ phẫn nộ trước việc chính phủ đã không ngăn chặn được tình trạng này.
Bà Peignelin than phiền rằng các chính trị gia "chẳng làm gì cả" và những kẻ gây ra vụ phóng hỏa sẽ không bao giờ bị đưa ra trước công lý.
Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu cùng các lãnh đạo khác trong chính phủ đã cam kết sẽ buộc những kẻ gây rối trên khắp nước Pháp phải đối mặt với hậu quả, bao gồm cả việc yêu cầu họ phải bồi thường cho thiệt hại đã gây ra.
Được xếp hạng là di tích lịch sử, tòa thị chính Limoges được xây dựng vào những năm 1880. Là một viên ngọc quý của kiến trúc Pháp cuối thế kỷ 19, tòa nhà nổi bật với tháp chuông bằng kim loại, các chi tiết trang trí công phu trên mặt tiền cùng những bức chân dung khảm mosaic của các lãnh đạo địa phương. Vào đầu Thế chiến II, đây từng là nơi trú ẩn cho các nhà lập pháp Bỉ lưu vong sau khi Bỉ đầu hàng Đức Quốc xã.
Hoàng Lan (Theo NYT, AFP)