Nỗi lòng gia đình dỡ 3 ngôi nhà, nhường đất làm đường vành đai 2,5 ở Hà Nội

Tuyến đường trọng điểm qua làng cổ và cuộc di cư của người dân

Tranh thủ thời gian rảnh trước giờ cơm trưa, ông Nguyễn Hữu Thụy (65 tuổi, ngõ 40 Chính Kinh, phường Thanh Xuân, Hà Nội) rảo bước ra đầu ngõ, ngồi dưới mái hiên căn phòng trọ ven đường Vành đai 2,5 trò chuyện với một vài hàng xóm.

Dưới cái nắng thu hanh hao, người đàn ông nheo mắt nhìn về phía những chiếc máy múc đang hoạt động rầm rập cách đó vài chục mét. Vị trí ấy trước đây là nơi căn nhà số 26 của ông tọa lạc trên khu đất 124m2. Trong câu chuyện với những người hàng xóm, mỗi khi nhắc về căn nhà cũ, ông lại có chút bâng khuâng.

Dẫu vậy, ngay khi mở đầu cuộc trò chuyện với phóng viên Dân trí, người đàn ông chia sẻ, bản thân hoàn toàn đồng tình với chủ trương của Nhà nước, nhường đất, mở đường để sớm hoàn thiện tuyến Vành đai 2,5 có vai trò kết nối liên khu vực, thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ của Thủ đô.

Ông Thụy cho biết, gia đình ông sinh sống nhiều đời trên con phố Chính Kinh và làng cổ Nhân Chính. Xưa kia, xung quanh khu vực có nhiều ao hồ, không gian mở. Song, theo thời gian và quá trình đô thị hóa, nhiều ngôi nhà cao tầng dần mọc lên, dân cư đông đúc.

Cách đây hơn 20 năm, ông Thụy lần đầu nghe đến việc phần đất nhà mình nằm trong diện quy hoạch đường Vành đai 2,5. Thời gian đầu mới nghe tin, vợ chồng ông chuẩn bị tâm lý cho việc sớm phải chuyển đi nơi khác. Nhưng suốt nhiều năm không thấy dự án triển khai, cả hai vẫn sống tại căn nhà 2 tầng trên khu đất cha ông để lại.

Theo người đàn ông 65 tuổi, đất nằm trong dự án nên hàng chục năm, gia đình ông không có kế hoạch xây mới, chỉ dám sửa sang cho phù hợp với nhu cầu khi số lượng các thành viên trong nhà tăng lên.

Tháng 4 năm nay, ông Thụy bàn giao lại căn nhà là nơi sinh sống của 5 người cho dự án và nhận khoản đền bù 4,8 tỷ đồng.

Nhường toàn bộ không gian sống của gia đình để làm đường, ông Thụy và vợ phải đến ở nhờ nhà người con gái gần đó. Hàng ngày, người đàn ông phụ con nấu cơm trưa cho cháu đi học về.

Ông cho biết, gia đình đã nhận được khoản hỗ trợ tạm cư 2,5 triệu đồng/người/tháng trong vòng 6 tháng. Hiện tại, sắp hết thời gian được nhận tiền hỗ trợ, vợ chồng ông vẫn chưa thể lên kế hoạch cụ thể về nơi ở mới.

“Theo quy định, tôi sẽ được mua 2 suất đất tại khu vực Đại Mỗ, song đến nay chưa có lịch mua, nhận đất cụ thể. Tôi cũng không biết vị trí đất chính xác là ở khu vực nào”, ông nói.

 Ông Thụy vốn làm lái xe cho công ty môi trường đô thị nhiều năm, vợ ở nhà làm nội trợ. Vợ chồng ông sinh được 3 cô con gái, trong đó có 1 người chưa lập gia đình. Chi tiêu sinh hoạt hàng ngày của ông chủ yếu dựa vào khoản lương hưu 5 triệu đồng. 

Hiện tại, mong mỏi lớn nhất của ông Thụy là sớm có đất tại khu tái định cư, đặc biệt giá bán cần hợp lý, ít nhất không cao hơn giá đất gia đình được đền bù ở phố Chính Kinh. Chỉ có như vậy, ông mới có khoản dư để sớm xây nhà mới, ổn định cuộc sống.

Dỡ 3 ngôi nhà nhường đất cho dự án

Cũng sống trên con ngõ 40 Chính Kinh như gia đình ông Thụy, bà Nguyễn Thị Hiếng từng sở hữu mảnh đất rộng 155m2.

Nơi đây bà xây dựng 3 ngôi nhà, cho vợ chồng bà cùng vợ chồng 2 người con trai và con gái út sinh sống nhiều năm. Dự án đường Vành đai 2,5 triển khai chạy qua hơn 100m2 đất của gia đình, phần còn lại là góc căn nhà 2 tầng.

Kinh tế không dư dả, bà dự định dùng phần tiền đền bù sửa phần góc nhà còn lại để ở. Nhưng hiện trạng công trình dang dở, bờ tường lủng lẳng sắt thép, không thể cải tạo, bà buộc phải bỏ thêm 20 triệu đồng thuê người phá dỡ nốt phần còn lại.

Phần đất còn lại của gia đình bà Hiếng (trái). Người phụ nữ thuê trọ ngay sát phần đất để tiện trông coi đồ đạc (Ảnh: Nguyễn Ngoan).

Người phụ nữ sau đó thuê căn phòng trọ rộng hơn 10m2, sát phần đất còn lại để ở tạm và cất giữ đồ đạc trong nhà.

“Trước đây tôi thuê 2 phòng, mỗi phòng giá 2 triệu đồng/tháng vì còn vợ chồng con trai thứ 2 ở cùng, nhưng do đi lại bất tiện, bụi bặm nên nó cũng chuyển đi”, bà Hiếng nói.

Hiện chỉ còn mình bà bám trụ lại khu vực nhà cũ để trông đất và giữ đồ. Một người con trai về nhà vợ ở nhờ. Gia đình bà cứ thế chia làm 3 ngả.

Bà Hiếng cho biết, mấy tháng qua có lẽ là khoảng thời gian xáo trộn và khó khăn nhất với bà. Đúng khoảng thời gian tháo dỡ nhà để làm đường, chồng bà qua đời vì căn bệnh mãn tính.

Những ngày đầu, bà dựng tạm chiếc bàn trên nền đất nhà cũ, quây tôn để lấy nơi thờ cúng ông. Song công trình thi công, đào bới, đất cát bụi bặm suốt ngày, bà đành bàn với con cất bát hương chồng vào tủ, chờ ngày xây lại nhà rồi lập nơi thờ cúng cho ông. Mỗi ngày rằm, mồng 1, các con bà sẽ thay nhau về thắp hương ở mộ bố để hương hồn người người cha bớt cô quạnh.

Sau khi nhà bị phá dỡ, gia đình bà Hiếng được bố trí bốc thăm mua 1 suất đất và 2 căn hộ chung cư, 1căn tại chung cư Đại Kim và 1 căn ở Hà Đông. Tuy nhiên, theo lời bà, các con mới bốc thăm căn hộ, chưa hoàn tất các thủ tục và chưa chuyển đến ở.

Sau khi nhường đất mở đường, bà Hiếng chỉ còn lại khoảng đất 47m2. Tuy nhiên, hiện tại bà chưa thể xây nhà, phần vì chưa có kinh phí, phần vì còn chờ các con sắp xếp lại không gian sống. Người người phụ nữ vì thế mong muốn sớm có một ngôi nhà, nơi có thể sinh hoạt thuận tiện và thờ cúng người chồng đã khuất.

Ven đường Vành đai 2,5, nhiều gia đình chỉ còn lại khoảng đất nhỏ sau khi dự án triển khai. Một số vẫn tận dụng không gian còn lại để sinh hoạt (Ảnh: Phạm Hồng Hạnh).

Nỗi lo của gia đình mỗi tháng mất gần 10 triệu đồng thuê nhà

Sáu tháng nay, ông Hoàng Đăng Chiều phải sống cảnh tạm bợ trong căn nhà trọ ở ngõ 50 Chính Kinh. Căn phòng nằm sát đường Vành đai 2,5, cũng nằm sát phần đất có ngôi nhà ông đã nhường phần lớn diện tích cho dự án.

Không gian chật hẹp, đồ đạc ngổn ngang, ẩm thấp và bụi bặm khiến người đàn ông vốn quen sinh sống trong căn nhà rộng 60m2 cảm thấy ngột ngạt, bí bách.

Chia sẻ với phóng viên, ông Chiều cho hay, gia đình ông có 7 nhân khẩu, gồm vợ chồng ông, vợ chồng con trai lớn, con trai thứ hai và cháu nội.

Sau khi bàn giao đất cho dự án vào tháng 4, gia đình ông phải chia đôi ngả. Vợ chồng ông thuê căn phòng mái tôn sát nhà để trông coi phần đất còn lại và thuận tiện cho việc buôn bán ở chợ Nhân Chính của vợ.

Các con thuê 1 căn chung cư 2 phòng ngủ với giá gần 7 triệu đồng/tháng. Một phần không gian dành để ở, một phần gia đình ông dành để cất giữ đồ đạc, giường tủ, nồi niêu… Tiền thuê nhà và điện nước ở hai nơi là gần 10 triệu đồng. Khoản tiền trên với gia đình ông là một áp lực.

 “Chúng tôi bàn giao đất cho dự án từ tháng 4, song phải thuê nhà từ trước Tết bởi hàng nghìn người dân xung quanh cũng tỏa đi thuê nhà, ai cũng muốn thuê được vị trí tốt, gần với nhà cũ để sinh hoạt không bị đảo lộn”, ông Chiều cho hay.

Khoản tiền hỗ trợ tạm cư 6 tháng đợt đầu đã hết, người đàn ông nóng lòng khi chưa rõ vị trí của nơi ở mới.

Theo ông Chiều, mảnh đất 60m2 của gia đình trước đây là nơi sinh sống của vợ chồng ông và vợ chồng con trai. Theo quy định, gia đình đủ điều kiện tách hộ và từng hộ được xét mua một suất tái định cư riêng.

Gia đình ông Chiều có hai hộ nên được quyền mua 1 suất đất và 1 căn chung cư tái định cư. Ông chưa có thông tin về việc mua đất. Về việc mua chung cư tái định cư, đến đầu tháng 10, ông mới được gọi lên bốc thăm.

Tuy nhiên, người đàn ông rơi vào cảnh dở khóc dở cười khi bốc trúng căn hộ đã có người ở.

“Sau buổi bốc thăm, tôi sắp xếp đến chung cư CT2 trên đường Hoàng Văn Thụ để xem nhà và dự tính sẽ chuyển về đây sớm nhất có thể. Đến nơi tôi thấy căn hộ đang có người ở nên đành ra về”, ông kể.

Ông Chiều bên mảnh đất hình tam giác còn lại gần 20m2 (Ảnh: Phạm Hồng Hạnh).

Người đàn ông sau đó làm đơn gửi tới Ban Quản lý Dự án Đầu tư Hạ tầng phường Thanh Xuân. Ngày 20/10, ông nhận được thông báo của đơn vị này về việc đã tiếp nhận kiến nghị và sẽ báo cáo Sở Xây dựng giải quyết theo quy định.

 Sau khi nhường phần lớn diện tích ngôi nhà cho dự án, phần đất còn lại của ông Chiều rộng gần 20m2, có hình tam giác, một mặt tiền hướng ra đường Vành đai 2,5. Ông cho biết, từng có người hỏi mua nhưng rồi lại chần chừ vì không biết khi nào đường mới xong. Hiện ông đã xin phép chính quyền đóng trụ sắt, dựng nhà tạm để lấy chỗ chuyển đồ đạc về, giảm khoản tiền thuê nhà mỗi tháng.

 Người đàn ông nhẩm tính, gia đình có thể mất cả năm để ổn định cuộc sống. Với phần đất còn lại, dù không được vuông vức và tốn nhiều công sức thiết kế, cải tạo, ông vẫn muốn giữ lại vì đây là phần đất cha ông để lại. Trong tương lai, khi con đường trước nhà hoàn thiện, vợ chồng ông dự tính mở quán bán nước, kiếm thu nhập trang trải cuộc sống tuổi xế chiều.

  Tiếp tục hỗ trợ để người dân sớm ổn định cuộc sống

 Các hộ như gia đình ông Thụy, bà Hiếng hay ông Chiều có phần đất nằm đoạn đường dài 950m thuộc Vành đai 2,5 đi qua khu dân cư làng cổ Nhân Chính và phố Chính Kinh đông đúc.

Phần đất trong dự án liên quan đến khoảng 700 hộ dân và 472 thửa đất. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt, chủ động của hệ thống chính trị phường Thanh Xuân và sự đồng lòng của người dân, công tác giải phóng mặt bằng sớm được hoàn thiện để tuyến đường đi vào thi công, đảm bảo tiến độ.

Đại diện Tổ dân phố số 18, phường Thanh Xuân, cho biết, tổ có 140 hộ phải di dời hoàn toàn và 14 hộ bị ảnh hưởng một phần nhà ở do dự án mở đường.

“Người dân đồng thuận với chủ trương triển khai dự án, nhiều gia đình chủ động bàn giao mặt bằng”, vị đại diện cho hay.

Theo đại diện Tổ dân phố số 18, trong thời gian chờ bốc thăm mua căn hộ chung cư, suất đất hỗ trợ từ dự án, phần lớn các hộ phải đi thuê nhà. Các thành viên trong gia đình có khi phải tạm thời sống ở những nơi khác nhau, trong khi chi phí sinh hoạt phát sinh khiến cuộc sống thêm áp lực. Bên cạnh đó, quá trình thi công khiến một số ngõ sụt lún, xuống cấp, hệ thống thoát nước bị ảnh hưởng, gây ngập úng khi mưa lớn.

Nhiều chủ hộ tạm thời bỏ ngỏ phần đất dang dở, chờ con đường hoàn thiện mới cải tạo nhà.

Người dân được hỗ trợ 2,5 triệu đồng/người/tháng để thuê nhà trong 6 tháng. Tuy nhiên theo vị đại diện, thời gian hỗ trợ có hạn, trong khi việc bố trí nơi ở mới chưa hoàn tất, khiến một số hộ lo lắng về chi phí thuê nhà nếu phải tiếp tục chờ đợi.

Theo tìm hiểu, vừa qua, phường Thanh Xuân đã hoàn tất bốc thăm căn hộ tái định cư và chi trả đợt 2 hỗ trợ tạm cư cho các hộ, cá nhân thuộc diện thu hồi đất làm đường Vành đai 2,5 đoạn qua Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi.

Quỹ căn hộ đưa vào bốc thăm gồm 179 căn, chia thành bốn nhóm theo diện tích sử dụng. Có 138 hộ gia đình, cá nhân tham gia, với tổng cộng 161 lượt bốc thăm. Một số hộ bốc thăm nhiều căn do phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được bố trí nhiều suất.

Theo đại diện Tổ dân phố số 18, về cơ bản người dân hài lòng với các căn hộ được bố trí. Bên cạnh đó, một số gia đình cũng bày tỏ băn khoăn về điều kiện sinh hoạt nơi ở mới.

“Tổ dân phố thường xuyên tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân và chuyển đến chính quyền địa phương, các đơn vị liên quan để xem xét, xử lý, hỗ trợ các gia đình ổn định cuộc sống sau di dời”, vị này nói.

Cũng trong thời gian này, UBND phường Thanh Xuân đã ra quyết định tiếp tục hỗ trợ tạm cư đối với người sử dụng đất nằm trong diện giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi với tổng kinh phí là 2,425 tỷ đồng. Qua đó, giúp các hộ có thêm điều kiện ổn định chỗ ở trong thời gian chờ nhận nhà.

Về các khu đất tái định cư, đại diện Ban Quản lý Dự án đầu tư, Hạ tầng phường Thanh Xuân cho biết, UBND phường Đại Mỗ thông tin đang đẩy nhanh tiến độ thi công, tổ chức lực lượng bảo vệ để đơn vị thi công triển khai công trình, nhằm giữ ổn định hiện trường và bảo đảm mặt bằng được thi công đúng kế hoạch.

Dự kiến trong tháng 11, UBND phường Thanh Xuân sẽ tổ chức bốc thăm vị trí các ô đất tái định cư, dành cho các hộ được bố trí tái định cư bằng đất, bên cạnh hình thức căn hộ vừa hoàn tất bốc thăm đã được hoàn thành trong tháng 10.