Nước 'trẻ' già đi, nước 'già' trẻ lại khi Thái Bình Dương ấm lên

Nước biển có thể được xem là "già" hoặc "trẻ" dựa trên thời gian kể từ lần cuối nó tiếp xúc với bề mặt đại dương.

Khi chìm xuống sâu, nước dần mất oxy hòa tan do sinh vật biển, vi khuẩn và các phản ứng hóa học sử dụng. Muốn bổ sung oxy, khối nước phải quay trở lại gần bề mặt.

Nước ấm giữ được ít oxy hơn nước lạnh. Vì vậy đại dương ấm lên được dự báo sẽ thúc đẩy quá trình mất oxy và "già đi" của nước biển. Tuy nhiên tác động này không diễn ra giống nhau giữa các khu vực.

Dòng nước chậm lại

Nhóm nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học California, San Diego (Mỹ) dẫn đầu đã sử dụng mô hình hoàn lưu đại dương đơn giản để mô phỏng 100 năm tới, xem xét tác động của tình trạng ấm lên đối với tuổi và hàm lượng oxy của nước biển.

Kết quả công bố trên tạp chí AGU Advances cho thấy một kịch bản trong tương lai: nước "trẻ" sẽ già đi và nước "già" sẽ trẻ lại trong những năm tới.

• 

  Nghiên cứu mới: Trái đất xuất hiện dấu hiệu giống 252 triệu năm trướcĐỌC NGAY

Sự thay đổi rõ rệt nhất là tại tầng nhiệt phía trên của Thái Bình Dương, nằm ở độ sâu khoảng 200 - 1.000m, giữa lớp nước ấm được xáo trộn ở bề mặt và vùng nước lạnh hơn bên dưới.

Hiện tượng phân tầng là do nước ấm có mật độ thấp hơn nước lạnh. Khi đại dương ấm lên, sự chênh lệch nhiệt độ khiến các tầng nước khó trao đổi với nhau. Vì vậy tốc độ chuyển động theo chiều thẳng đứng của nước có xu hướng giảm.

Tuy nhiên sự thay đổi này lại tạo ra hai kết quả trái ngược, theo trang ScienceAlert ngày 29-9.

Ở vùng cận nhiệt đới Bắc Thái Bình Dương, tầng nhiệt thường nhận nước "trẻ" và ít mặn hơn từ phía trên. Khi quá trình trộn nước chậm lại, nguồn nước mới bổ sung giảm khiến nước tại đây "già" hơn và có xu hướng mất thêm oxy.

Trong khi đó tại vùng nhiệt đới Thái Bình Dương, tầng nhiệt chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ lượng nước "già" và ít ngọt hơn ở phía dưới. Khi sự trao đổi với lớp nước này giảm, nước ở vùng nhiệt đới lại trở nên "trẻ" hơn.

Ảnh hưởng từ Nam Đại Dương

Nhóm nghiên cứu cho rằng sự thay đổi ở vùng nhiệt đới còn chịu tác động từ quá trình ấm lên của Nam Đại Dương quanh Nam Cực. Sự ấm lên ở khu vực xa này có thể tác động đến hoàn lưu của toàn bộ lưu vực Thái Bình Dương.

Nghiên cứu không trực tiếp đánh giá tác động lên hệ sinh thái biển, nhưng các tác giả cho rằng Bắc Thái Bình Dương có thể chứng kiến những thay đổi đáng kể về mức độ phù hợp của môi trường đối với sinh vật biển.

Đối với những vùng nước vốn có hàm lượng oxy thấp, mô hình cho thấy mức suy giảm oxy trong thế kỷ tới có thể không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên các khu vực này hiện đã có điều kiện bất lợi đối với sinh vật biển.

Các nhà khoa học nhấn mạnh cần những mô hình chi tiết hơn trong tương lai, bao gồm cả thay đổi về chế độ gió, để xác định rõ hơn cách Thái Bình Dương sẽ biến đổi trong thế kỷ tới.

Nhiệt độ trung bình toàn cầu tháng 8 đạt 16,96 độ C, trong khi nhiệt độ mặt biển từ 60 độ Nam đến 60 độ Bắc cũng lập kỷ lục.