Cạnh mương thủy lợi ở thôn Đại Thuận, xã Phù Mỹ Nam, hai khu nuôi ốc bươu của ông Thái Thanh Trí, 46 tuổi, tận dụng nguồn nước sẵn có để duy trì đàn giống và nuôi thương phẩm. Theo ông, tổng diện tích hai khu khoảng 2 ha.
Các ao sâu 1-1,4 m, có hệ thống cấp, thoát nước. Bèo được thả trên mặt ao để tạo bóng mát, hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp xuống nước. Nhiều nông dân trong vùng đến đây mua giống, tìm hiểu cách nuôi.
Ông Thái Thanh Trí vớt ốc giống bán cho các nông dân khác. Ảnh: Trần Hóa
Trước khi làm trang trại, ông Trí có nhiều năm lái xe tải cho các công trình giao thông. Muốn gần gũi, chăm sóc cha mẹ già, ông trở về quê làm vườn, bắt đầu gây đàn từ những con ốc bươu đen bắt ở sông, suối, ao hồ quanh vùng.
Năm 2022, khi việc nuôi dần ổn định, ông gặp sự cố khiến 4 tấn ốc thương phẩm chết trong ít ngày, thiệt hại gần 500 triệu đồng. Ông cho rằng nguyên nhân đến từ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong vỏ dưa hấu mua về làm thức ăn.
"Đó là bài học khiến tôi nhận ra con ốc bươu cực kỳ nhạy cảm với hóa chất và môi trường", ông Trí nói.
Sau sự cố, ông chú trọng kiểm soát nguồn thức ăn, dành hai sào đất vườn trồng đinh lăng, ngải cứu, đu đủ, lạc tiên. Các loại lá, hoa được dùng luân phiên, kết hợp với lá mì (sắn) tại địa phương.
Ốc bươu ông Trí nuôi có kích thước lớn khoảng 15-20 con một kg. Ảnh: Trần Hóa
Theo người nuôi, việc tự trồng giúp ông chủ động nguồn cung, hạn chế mua phụ phẩm không rõ xuất xứ. Ông cho biết từ khi thay đổi chế độ ăn, đàn ốc ít gặp bệnh đường ruột hơn; thịt giòn, thơm hơn. Đây là những nhận xét ông rút ra trong quá trình nuôi.
Ở khâu giống, cứ 2-3 năm, ông mua bổ sung ốc bố mẹ từ nơi khác với mục đích hạn chế giao phối cận huyết. Đàn ốc thương phẩm hiện đạt kích cỡ khoảng 15-20 con một kg.
Mỗi năm, trang trại bán 5-6 tấn ốc thương phẩm, giá 120.000-150.000 đồng một kg tùy kích cỡ. Sản phẩm được cung cấp cho nhà hàng, thương lái tại địa phương và TP HCM. Ngoài ra, ông xuất bán khoảng 300.000 con giống, giá 1.000 đồng một con.
Ốc bươu giống bán với giá 1.000 đồng một con. Ảnh: Trần Hóa
Theo tính toán của ông Trí, tổng doanh thu hai nguồn khoảng một tỷ đồng mỗi năm. Nhờ tự trồng cây và tận dụng phụ phẩm, chi phí thức ăn khoảng 200.000 đồng mỗi ngày. Sau khi trừ chi phí vận hành, nhân công và đầu tư, ông cho biết lãi 500-600 triệu đồng một năm.
Ông hiện cung cấp giống, hướng dẫn kỹ thuật cho khoảng 15-20 hộ dân tại địa phương, đồng thời liên kết mở rộng vùng trồng cây làm thức ăn cho ốc. "Chia sẻ kinh nghiệm cho bà con thì phải đúng và chuẩn kỹ thuật", ông nói.
Năm 2026, mô hình nuôi ốc bươu đen bằng thảo dược của ông đạt giải nhì cuộc thi "Nông dân khởi nghiệp sáng tạo" do Hội Nông dân tỉnh Gia Lai tổ chức. Ông cũng được Hội nông dân tỉnh Gia Lai trao tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2022-2026.
Trần Hóa