Người Việt từ xưa khá coi trọng khoảng sân trước và cách bài trí bên trong ngôi nhà. Phía trước thường được giữ sáng sủa, thông thoáng, còn không gian sống cũng hạn chế những thứ tạo cảm giác nặng nề hoặc tiềm ẩn nguy hiểm. Bởi vậy mới có những lời dặn về loại cây không nên trồng trước sân hay đồ vật không nên tùy tiện treo trong nhà. Tất nhiên, không nên hiểu rằng cứ làm ngược là gia đình sẽ gặp chuyện chẳng lành. Nhưng nếu gạt yếu tố may - rủi sang một bên, nhiều kinh nghiệm của ông bà vẫn có điểm đáng để người hiện đại tham khảo.
1. Trước sân tránh trồng chuối
Ông bà ta vẫn thường nhắc câu “trước cau, sau chuối”. Trong khuôn viên nhà truyền thống, chuối thường được trồng phía sau thay vì mọc thành bụi lớn ngay trước sân, trước cửa. Điều này cũng có lý do khá thực tế. Chuối có lá lớn, dễ mọc thêm cây con và nhanh chóng tạo thành bụi rậm. Nếu trồng sát mặt tiền, cây phát triển um tùm có thể che ánh sáng, tầm nhìn và khiến khoảng sân trở nên bí bách. Nhà có đất rộng và muốn trồng chuối tất nhiên không cần kiêng tuyệt đối. Thay vì ngay trước cửa, có thể dành khoảng vườn phía sau hoặc bên hông cho loại cây này. Đồng thời nên thường xuyên loại bỏ lá già, cây con mọc quá dày để bụi chuối luôn gọn gàng.
2. Trước sân tránh cây dâu
Khác với cây chuối, việc kiêng trồng dâu tằm trước nhà mang nhiều màu sắc dân gian hơn. Từ xa xưa, loại cây này đã gắn với một số cách lý giải về tên gọi và ý nghĩa không may mắn, vì vậy nhiều gia đình không thích đặt cây ngay trước cửa. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là quan niệm truyền lại, không có nghĩa một cây dâu trước sân có thể quyết định vận may của cả gia đình. Nếu thích trồng dâu lấy quả hoặc lấy lá, gia chủ vẫn có thể lựa chọn vị trí bên hông hay phía sau nhà. Cách bố trí này vừa dung hòa quan niệm của người lớn tuổi, vừa giữ mặt tiền thông thoáng.
3. Trước sân tránh cây quá cao lớn, tán xum xuê
Đây có lẽ là điều các gia đình nên lưu tâm nhất về mặt an toàn. Cây xanh trước nhà đem lại bóng mát, nhưng một cây quá cao, tán nặng và nằm sát công trình lại có thể trở thành mối nguy khi thời tiết xấu. Đặc biệt vào mùa mưa bão, cành khô, cành mục hoặc những nhánh lớn vươn sát mái nhà có nguy cơ gãy đổ. Vì vậy, nhà đang có cây lớn trước sân không có nghĩa phải chặt bỏ cả cây. Quan trọng hơn là kiểm tra định kỳ, tỉa bớt cành khô, cành yếu và những phần tán phát triển quá rậm. Nếu cây đã nghiêng, thân xuất hiện vết nứt, mục hoặc cành lớn nằm gần mái nhà, đường điện, gia đình nên nhờ người có chuyên môn xử lý, tuyệt đối không tự trèo lên cắt cành lớn.
4. Trong nhà hạn chế treo vũ khí, vật sắc nhọn
Kiếm, dao và những món đồ trang trí có đầu nhọn đôi khi được sử dụng để tạo vẻ mạnh mẽ cho không gian. Theo quan niệm xưa, những vật này thường gợi cảm giác nặng nề, sát khí nên không được khuyến khích treo tùy tiện trong nhà. Chưa bàn đến chuyện phong thủy, xét riêng về an toàn thì lời dặn này cũng không thừa. Nếu có sở thích sưu tầm kiếm, dao hay những vật tương tự, gia đình nên đặt chúng trong tủ hoặc giá trưng bày chắc chắn, có biện pháp cố định và đặc biệt tránh xa tầm với của trẻ nhỏ. Những vị trí như phía trên đầu giường, ghế sofa hoặc nơi thường xuyên có người đi lại càng không thích hợp để treo vật nặng, sắc nhọn.
5. Trong nhà hạn chế tranh quá dữ dằn, u tối
Tranh ảnh vốn phụ thuộc rất nhiều vào sở thích cá nhân nên không thể nói cứ treo tranh thú dữ hay tranh màu tối là xấu. Tuy nhiên, phòng khách và phòng ngủ là những nơi gia đình nhìn thấy mỗi ngày. Một bức tranh quá u tối, cảnh tượng bạo lực hay hình ảnh dữ dằn có thể khiến không gian trở nên nặng nề, đặc biệt với những căn phòng vốn ít ánh sáng. Nếu thích phong cách mạnh, gia chủ vẫn có thể chọn tranh cá tính nhưng nên cân nhắc vị trí và cảm giác tổng thể. Riêng phòng ngủ hay những khu vực dành cho nghỉ ngơi, hình ảnh thiên nhiên, cây cỏ hoặc những gam màu dễ chịu thường là lựa chọn dễ sống cùng lâu dài hơn.
Lời ông bà dặn, không nhất thiết phải hiểu theo chuyện may - rủi
Không phải cứ trồng nhầm một loại cây hay treo nhầm một món đồ là gia đình sẽ gặp chuyện chẳng lành. Một số điều trong danh sách trên rõ ràng xuất phát từ quan niệm dân gian, nhưng cũng có những lời dặn chứa kinh nghiệm sống rất thực tế. Giữ khoảng sân trước thông thoáng, kiểm soát cây lớn trước mùa mưa bão, cất vật sắc nhọn an toàn hay tạo một không gian sống dễ chịu đều là những điều đến nay vẫn đáng lưu tâm. Bởi vậy, thay vì chỉ hỏi lời ông bà có “linh” hay không, đôi khi hiểu được lý do phía sau mới là điều hữu ích nhất.
*Thông tin trong bài mang tính chiêm nghiệm, tham khảo