Cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tại một sự kiện vận động tranh cử ở Metro Manila hồi tháng 2-2025, trước khi bị bắt vào tháng 3 cùng năm - Ảnh: REUTERS
Theo tài liệu của phía bào chữa đề ngày 14-9 và được công bố trên trang web của Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) ngày 15-9, cựu Tổng thống Philippiness Rodrigo Duterte (81 tuổi) "bị suy giảm trí nhớ đáng kể", khiến ông khó ghi nhớ thông tin mới cũng như truy xuất ký ức một cách đáng tin cậy.
Ông Peter Haynes, luật sư bào chữa chính của ông Duterte, cho biết tình trạng này ảnh hưởng đáng kể đến khả năng trao đổi của ông Duterte với nhóm luật sư về vụ án.
Theo ông Haynes, cựu Tổng thống Philippines thậm chí đôi khi không nhớ tên luật sư bào chữa chính của mình, khiến nhóm pháp lý gặp khó khăn khi chuẩn bị cho phiên xét xử.
Ông Duterte đang bị ICC truy tố với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người liên quan đến "chiến dịch chống ma túy" trong thời gian ông lãnh đạo đất nước. Phía công tố viên cho rằng hàng nghìn người đã thiệt mạng trong chiến dịch này.
Phiên xét xử dự kiến sẽ bắt đầu vào ngày 30-11. Tuy nhiên trước đó các thẩm phán ICC đã yêu cầu ba chuyên gia đánh giá tình trạng sức khỏe của ông Duterte để xác định liệu ông có đủ năng lực tinh thần hầu tòa.
Kết quả đánh giá đến nay chưa được công bố. Trong khi phía bào chữa cho rằng tình trạng suy giảm trí nhớ khiến ông Duterte không thể tham gia thực chất và đầy đủ vào vụ án, phía công tố đưa ra kết luận ngược lại.
Trong tài liệu dài 7 trang đã được lược bỏ nhiều nội dung, các công tố viên cho rằng ông Duterte vẫn "có khả năng thực hiện các quyền tố tụng và quyền được xét xử công bằng", do đó vẫn đủ năng lực để hầu tòa.
Theo quy định của ICC, quá trình tố tụng không thể tiếp tục nếu bị cáo không thể hiểu các cáo buộc hoặc tham gia thực chất vào việc bào chữa.
Kể từ khi bị bắt và chuyển tới The Hague, nơi đặt trụ sở ICC, ông Duterte mới xuất hiện một lần tại phiên trình diện ban đầu qua đường truyền video. Theo Hãng tin AFP, ông khi đó có vẻ lơ mơ, bối rối và dường như ngủ gật trong lúc phiên làm việc diễn ra.
Nhóm luật sư sau đó đề nghị cho ông vắng mặt tại các phiên điều trần vì lý do sức khỏe. Tuy nhiên thẩm phán chủ tọa Joanna Korner đã yêu cầu ông tham dự phiên làm việc của tòa ngày 16-9, trước khi phiên xét xử chính thức vào cuối tháng 11 diễn ra.
Nếu trực tiếp xuất hiện tại phiên này, ông Duterte sẽ trở thành cựu nguyên thủ quốc gia châu Á đầu tiên có mặt tại ICC.
Công tố viên ICC: Ông Duterte chỉ đạo giết ngườiNgày 23-2, Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) bắt đầu các thủ tục tố tụng chống lại cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte.