Bỏ qua điều hướng
•

Ðộng lực bứt phá từ công nghệ chiến lược

Ðộng lực bứt phá từ công nghệ chiến lược
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Trong thế giới mà công nghệ ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh, sức chống chịu và vị thế của mỗi quốc gia, cuộc đua phát triển đang chuyển dịch sang những lĩnh vực mới. Việt Nam cũng đang đứng trước bước chuyển quan trọng. Từ ngày 1/7/2026, Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực, xác định 10 nhóm công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược.

Bước vào giai đoạn hành động, bài toán đặt ra khó hơn: biến danh mục ưu tiên thành công nghệ lõi, sản phẩm cạnh tranh và doanh nghiệp đủ sức tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam cần xác định những hướng đi có lợi thế, dư địa tăng trưởng và khả năng tạo ra giá trị lớn trong tương lai. UAV là thí dụ nổi bật khi được đưa vào danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược với những tín hiệu khả quan bước đầu như Điện Biên thí điểm 6.000 chuyến bay phát triển kinh tế tầm thấp. Nhưng câu chuyện không dừng ở đó; phía sau thiết bị là AI, cảm biến, chip, robot, kết nối, dữ liệu, vật liệu, pin và an ninh mạng.

Và làm thế nào để công nghệ mới không bị “đóng băng” trong phòng lab? Một lời giải đang được mở ra từ Sandbox - không gian thử nghiệm có kiểm soát. Mới đây, Hà Nội cho phép thử nghiệm giao thông tự hành và công nghệ sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng cao. Dù khác lĩnh vực, hai dự án cùng cho thấy công nghệ muốn trở thành sản phẩm phải cần môi trường để thử nghiệm, hoàn thiện, kiểm soát rủi ro và tiến tới thương mại hóa.

Nhưng thực tế khoảng cách giữa năng lực hấp thụ, ứng dụng công nghệ với khả năng tự nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi và tạo ra giá trị cao vẫn là bài toán khó. Tiêu điểm “Động lực bứt phá từ công nghệ chiến lược” mang đến nhiều góc nhìn, kỳ vọng Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ, tạo ra sản phẩm và xây dựng năng lực cạnh tranh quốc tế.

Tiêu điểm gồm 4 bài:

Bài toán mới của Việt Nam

Gỡ nút thắt với không gian thử nghiệm

Mở cánh cửa kinh tế tầm thấp

Đầu tư đủ sâu và đi tới đích

Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã chính thức xác định 10 nhóm công nghệ và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược. Văn bản pháp lý này đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của Việt Nam trong cuộc đua nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Thách thức lớn nhất hiện nay là chuyển hóa danh mục ưu tiên thành công nghệ lõi, sản phẩm thương mại và những doanh nghiệp đủ sức gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu. Thiết bị bay không người lái (UAV) là minh chứng điển hình khi tỉnh Điện Biên đã triển khai thí điểm 6.000 chuyến bay nhằm phát triển kinh tế tầm thấp. Đằng sau cấu tạo của mỗi thiết bị là sự tích hợp phức tạp từ trí tuệ nhân tạo, cảm biến, vi mạch, pin cho đến hạ tầng an ninh mạng. Đây là những mắt xích kỹ thuật đòi hỏi nguồn lực đầu tư có chiều sâu để khai phá trọn vẹn dư địa tăng trưởng trong tương lai. Cơ chế không gian thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đang trở thành lời giải then chốt nhằm ngăn nguy cơ công nghệ bị đóng băng trong phòng nghiên cứu. Việc Hà Nội cấp phép thử nghiệm giao thông tự hành cùng công nghệ sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng cao khẳng định vai trò cấp thiết của môi trường hoàn thiện trước thương mại hóa. Quá trình thu hẹp khoảng cách giữa năng lực hấp thụ với khả năng tự nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi sẽ là điều kiện tiên quyết để Việt Nam tạo dựng vị thế cạnh tranh quốc tế vững chắc.
amung