Chiều 18/10, thảo luận tại tổ 8 (gồm Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La và thành phố Cần Thơ) về tình hình kinh tế - xã hội, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc dành nhiều thời gian chia sẻ về việc hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy, phân cấp phân quyền và tháo gỡ các cấp trung gian.
Từ thực tiễn điều hành thời gian qua, ông Nguyễn Duy Ngọc nhận định chúng ta đã chủ động ứng phó hiệu quả với những diễn biến chưa từng có tiền lệ.
Qua tổng hợp và đánh giá bước đầu, các giải pháp ứng phó của Việt Nam đã đạt kết quả rất tốt, mang lại những chỉ số phát triển được đánh giá là cao nhất trong nhiều thập kỷ qua.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc (Ảnh: Quốc hội).
Nhưng bên cạnh điểm sáng ấy, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương chỉ ra một số vấn đề trong phân cấp hiện nay.
Theo ông, việc phân cấp đang tồn tại 3 nhóm trạng thái rõ rệt.
Nhóm thứ nhất là “phân cấp thực hiện được”, gồm những nhiệm vụ có "đầu ra" hồ sơ rõ ràng, các thủ tục liên quan đến người dân và doanh nghiệp được giải quyết thành công.
Nhóm thứ hai là “phân cấp nhưng vẫn phải xin ý kiến cấp trên”, tức là xử lý công việc vẫn còn phụ thuộc vào cấp trên, xuất phát từ nguyên nhân đánh giá năng lực thực thi của cấp cơ sở chưa thực sự bảo đảm hoặc do các điều kiện vướng mắc khác.
Nhóm thứ ba là “phân cấp nhưng không phát sinh công việc”. Nhóm này xuất phát từ việc chưa áp dụng linh hoạt hướng dẫn theo đặc thù 4 vùng không gian (vùng đô thị đặc biệt, vùng đô thị, vùng đồng bằng và vùng miền núi), dẫn đến quy định phân cấp không sát với nhiệm vụ thực tế của chính quyền cơ sở ở từng địa bàn.
Từ thực trạng trên, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương đề nghị phân định ranh giới chức năng rõ ràng theo mô hình “Trung ương đóng vai trò kiến tạo; cấp tỉnh rà soát, phân công, liên kết và điều phối; cấp xã là cấp tổ chức thực hiện trực tiếp”.
Để tiếp tục tinh gọn bộ máy và tổ chức hiệu quả chính quyền địa phương nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đề xuất nhiều giải pháp then chốt.
Trước hết là thực hiện triệt để việc phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm". Những việc gì đã phân cấp, phải phân cấp đến cùng, tức là phân cấp phải giải quyết được triệt để công việc.
Cùng với đó, ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị xác định vị trí việc làm dựa trên chức năng, nhiệm vụ. Theo kết luận của Trung ương, toàn hệ thống phải khẩn trương rà soát và xác định chính xác vị trí việc làm cho từng cấp, từng khối.
Toàn cảnh phiên thảo luận tại tổ 8, chiều 18/10 (Ảnh: Quốc hội).
Trưởng Ban Tổ chức Trung ương đặc biệt lưu ý vị trí việc làm không được dựa trên số lượng biên chế hiện có để tính toán, mà phải căn cứ trực tiếp vào chức năng, nhiệm vụ của từng cấp, từng khối.
Song song với đó, ông Ngọc lưu ý tính toán khối lượng công việc theo vùng và phát huy vai trò của khu vực tư. Trên cơ sở các kết luận và hướng dẫn của Bộ Chính trị, theo ông, các địa phương phải tính toán phân cấp triệt để theo đặc thù 4 vùng không gian, rà soát triệt để cắt giảm các khâu trung gian hoặc giao thoa.
Bài học kinh nghiệm từ việc tinh giản và thu gọn đầu mối trong ngành giáo dục thời gian qua, theo ông Nguyễn Duy Ngọc, là minh chứng thực tiễn quý giá.
Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh việc kiên trì thực hiện các giải pháp này chính là chìa khóa để ổn định mô hình hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp, giúp cấp cơ sở có đủ điều kiện, năng lực thực thi hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.