Lệnh khẩn cấp được Tòa án Tối cao Mỹ đưa ra ngày 29/9 cho phép chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục thực hành biện pháp "trục xuất nhanh" tới các nước thứ ba, trong thời gian chờ vụ kiện của các tổ chức bảo vệ người nhập cư đối với chính sách này bước vào giai đoạn tranh luận tại tòa vào tháng 12.
Trước đó, một tòa án liên bang cấp dưới đã ra phán quyết đình chỉ biện pháp của chính quyền Trump, yêu cầu cơ quan chính phủ Mỹ phải thông báo đầy đủ và tạo cơ hội để người bị trục xuất trình bày lo ngại về nguy cơ bị tra tấn hoặc bức hại tại quốc gia tiếp nhận.
Đây là lần thứ hai Tòa án Tối cao đứng về phía chính quyền Trump trong vấn đề này. Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho rằng chính sách "hoàn toàn hợp pháp và là công cụ quan trọng để thực thi luật nhập cư". Ông cho rằng Tòa án Tối cao đã xem xét thấu đáo lập luận của cả hai bên trước khi ra quyết định.
Nhân viên nhà tù CECOT của El Salvador tiếp nhận những người bị trục xuất khỏi Mỹ vào tháng 3/2025 trong diện "trục xuất sang nước thứ ba". Ảnh: AP
Chính quyền Trump đã ký thỏa thuận với hàng loạt quốc gia, cho phép họ trục xuất khoảng 25.000 người tới ít nhất 29 nước, trong đó có nhiều nước đang diễn ra khủng hoảng nhân đạo như Cộng hòa Trung Phi và Nam Sudan.
Theo chính quyền Trump, những trường hợp bị trục xuất tới nước thứ ba là người không thể trở về quê hương hoặc quốc gia xuất xứ quyết không tiếp nhận, trong đó có những người từng bị kết án hình sự. Những nước "nhận hộ" người nhập cư đã cam kết với chính phủ Mỹ không để xảy ra đàn áp hoặc tra tấn.
Luật sư chính phủ D. John Sauer cho rằng các phán quyết của tòa cấp dưới gây khó khăn đáng kể cho hoạt động trục xuất, bao gồm hủy chuyến bay, phát sinh chi phí và vấn đề ngoại giao. Một phán quyết ngăn chặn trục xuất của tòa cấp dưới đã khiến chính phủ tốn chi phí hủy chuyến bay chở khoảng 70 người tới ba quốc gia.
Những nước tiếp nhận người do Mỹ trục xuất theo diện "trục xuất đến nước thứ ba". Đồ họa: Newsweek
Trong khi đó, các luật sư bảo vệ người nhập cư phản đối chính sách này, cho rằng người bị trục xuất không được thông báo và không có cơ hội thực chất để trình bày lo ngại về nguy cơ đối với bản thân.
Trina Realmuto, giám đốc điều hành Liên minh Quốc gia về Tố tụng Nhập cư và là một trong các luật sư tham gia vụ kiện, nhận định lệnh mới của Tòa án Tối cao Mỹ chỉ tạm thời dỡ bỏ biện pháp ngăn chặn của tòa cấp dưới, chưa phải là phán quyết chính sách trục xuất tới nước thứ ba có hợp pháp hay không.
Chính phủ Mỹ đang đối mặt với hàng loạt vụ kiện liên quan chiến dịch siết chặt nhập cư, trong đó Tổng thống Trump cam kết trục xuất hàng triệu người đang cư trú bất hợp pháp tại nước này hoặc phạm tội hình sự.
Thanh Danh (Theo Guardian, AP, ABC)