Turki al-Maliki, phát ngôn viên liên minh quân sự do Arab Saudi dẫn đầu, cáo buộc lực lượng Houthi tại Yemen đứng sau vụ tập kích sân bay King Khalid ở Riyadh ngày 10/10, khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 309 người bị thương. Ông Maliki gọi đây là "tội ác chiến tranh" và khẳng định liên quân của Arab Saudi sẽ đáp trả quyết liệt.
Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi đây là "hành động không thể chấp nhận được" và thông báo sẽ trao đổi với Thái tử Mohammed bin Salman, lãnh đạo trên thực tế của Arab Saudi. Ông cũng cho biết sẽ sớm quyết định có tham gia tấn công Houthi cùng Arab Saudi hay không.
"Có thể chúng tôi sẽ làm vậy. Chúng tôi vừa biết tin về vụ tấn công và sẽ đưa ra quyết định. Chúng tôi sẽ hành động rất nhanh chóng", ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại căn cứ Andrews, bang Maryland ngày 10/10. Ảnh: AP
Houthi chưa bình luận về vụ tấn công, diễn ra trong lúc xung đột tại Yemen đang leo thang.
Hans Grundberg, đặc phái viên Liên Hợp Quốc phụ trách vấn đề Yemen, nhận định vụ tấn công ngày 10/10 là động thái "leo thang nghiêm trọng". "Những hành động như vậy gây ra mối đe dọa lớn với an ninh khu vực, duy trì vòng xoáy bạo lực và làm phức tạp thêm nỗ lực hòa bình cho Yemen", ông cho biết.
Trong số 12 người thiệt mạng có 4 công dân Arab Saudi, hai người Bangladesh, một người Mỹ, Ai Cập, Jordan, Syria, Palestine và Sudan. Ai Cập lên án mạnh mẽ sự việc, gọi đây là hành động vi phạm luật pháp quốc tế và coi thường an toàn của người dân.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres bày tỏ "vô cùng bàng hoàng", nhấn mạnh các cuộc tập kích nhắm vào thường dân và cơ sở hạ tầng dân sự là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và "phải chấm dứt ngay lập tức".
Ông Trump để ngỏ khả năng Mỹ tham gia tấn công Houthi
Khói bốc lên từ sân bay King Khalid, Riyadh, Arab Saudi ngày 10/10. Video: X/EGYOSINT
Qatar cũng lên án vụ tập kích "xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Arab Saudi, đe dọa trực tiếp đến an ninh khu vực, an toàn của dân thường, các cơ sở dân sự và hoạt động hàng không". Qatar bày tỏ ủng hộ mọi biện pháp chính đáng mà Arab Saudi thực hiện nhằm bảo vệ nước này.
Pakistan, quốc gia gần đây tham gia hiệp ước phòng thủ chung với Arab Saudi, gọi vụ tấn công là "hành động tàn bạo, đe dọa nghiêm trọng đến hòa bình và an ninh" tại Trung Đông.
Trong tuyên bố của mình, Bộ Ngoại giao Palestine bày tỏ "đoàn kết với Vương quốc Arab Saudi anh em" và ủng hộ mọi biện pháp mà nước này thực hiện để bảo vệ an ninh, chủ quyền, an toàn cho công dân và cư dân tại đây.
Nổ lớn làm rung chuyển thủ đô Arab Saudi
Vệt máu tại sân bay quốc tế King Khalid hôm 10/10. Video: Faytuks Network
Oman nhấn mạnh các bên "cần sáng suốt và ưu tiên kiềm chế, tránh các hành động mở rộng phạm vi leo thang căng thẳng nhằm đảm bảo an ninh và ổn định cho khu vực".
Arab Saudi can thiệp vào cuộc chiến Yemen từ năm 2015 khi dẫn đầu một liên minh Arab nhằm đẩy lùi lực lượng Houthi khỏi thủ đô Sanaa, nơi nhóm vũ trang này đánh chiếm từ tay quân đội chính phủ một năm trước đó.
Cuộc xung đột sau đó rơi vào thế bế tắc, khiến hàng trăm nghìn người Yemen thiệt mạng vì giao tranh và nạn đói. Đến năm 2022, Riyadh đạt thỏa thuận đóng băng xung đột với Houthi.
Vị trí biển Đỏ, Yemen và Arab Saudi. Đồ họa: Guardian
Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn tan vỡ vào mùa hè năm nay. Houthi mở chiến dịch tiến công chớp nhoáng, giành quyền kiểm soát Bab el-Mandeb, eo biển chiến lược trên biển Đỏ, từ lực lượng chính phủ.
Tuần này, quân đội chính phủ Yemen mở chiến dịch phản công nhằm tái chiếm khu vực trên nhưng đạt bước tiến chậm chạp, trong bối cảnh Houthi siết chặt vòng vây nhằm vào Taiz, thành phố lớn thứ ba đất nước.
Nguyễn Tiến (Theo AP, AFP, Al Jazeera)