"Tôi đã lên lịch gọi điện, đúng vậy", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 6/10, khi được hỏi ông đã trao đổi với người đồng cấp Nga Vladimir Putin về ca tử vong nghi do dịch hạch hay chưa.
Ông thêm rằng cuộc gọi này sẽ diễn ra "rất sớm". Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trước đó cùng ngày kêu gọi Nga minh bạch về sự việc.
"Chúng tôi khuyến khích Nga chia sẻ thêm thông tin với thế giới, để tất cả chúng ta có thể phản ứng một cách phù hợp và thích đáng", ông nói trong chuyến thăm Iceland. "Dựa vào những gì tìm hiểu được về vấn đề này, chúng tôi sẽ biết phải phản ứng thế nào".
Theo Wall Street Journal, Bộ Ngoại giao Mỹ đã gửi cho Nga một thông điệp ngoại giao mật để cảnh báo rằng nước này sẽ vi phạm các nghĩa vụ về y tế quốc tế nếu không tiết lộ chi tiết sự việc.
Tổng thống Putin (trái) và Tổng thống Trump tại bang Alaska, Mỹ tháng 8/2025. Ảnh: AFP
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 6/10 cho biết đã nhận được thông tin cập nhật từ Nga, trong đó Moskva nhấn mạnh rằng "chưa có trường hợp nào mắc căn bệnh nguy hiểm này ở thành phố Irkutsk".
"Chia sẻ thông tin một cách kịp thời, minh bạch và đầy đủ theo Quy định Y tế Quốc tế là điều cần thiết để làm rõ các báo cáo mâu thuẫn, cho phép đánh giá đầy đủ các rủi ro tiềm tàng về sức khỏe cộng đồng", Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho hay.
Theo truyền thông Nga, Dalia Shipilova, kỹ thuật viên phòng thí nghiệm thuộc Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk, hôm 29/9 được đưa tới bệnh viện ở Shelekhov với các triệu chứng viêm phổi nặng.
Cô kể với nhân viên y tế rằng đã vô tình làm vỡ một ống nghiệm chứa vi khuẩn Yersinia pestis trong quá trình lấy mẫu tại Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk hôm 25/9. Shipilova phải thở máy trước khi qua đời hai ngày sau.
Ông Alexei Tsydenov, người đứng đầu Cộng hòa Buryatia thuộc Nga, ban đầu cho biết nữ nhân viên này "có thể đã tử vong do dịch hạch". Truyền thông Nga đưa tin đây là dịch hạch thể phổi, dạng duy nhất có thể lây từ người sang người.
Dù vậy, Thống đốc vùng Irkutsk Igor Kobzev hôm 5/10 cho biết kết quả kiểm tra từ hội đồng chuyên gia đặc biệt đã xác định nguyên nhân tử vong của Shipilova là "viêm phổi chưa rõ căn nguyên".
Ông thêm rằng Rospotrebnadzor, cơ quan giám sát sức khỏe và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của Nga, kết luận "không tìm thấy vi sinh vật nào liên quan đến công việc chuyên môn của nữ kỹ thuật viên này trong các mẫu bệnh phẩm của cô". Giới chức Nga cũng đã phủ nhận thông tin nước này đang áp đặt các biện pháp chống dịch hạch.
Dalia Shipilova, kỹ thuật viên phòng thí nghiệm thuộc Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk. Ảnh: Ynet
Tổng thống Trump hôm 5/10 cho biết Mỹ sẵn sàng giúp đỡ Nga nếu cần thiết. Trong thông điệp dường như là nhằm phản ứng lại đề nghị của ông Trump, Rospotrebnadzor ngày 6/10 tuyên bố Nga sẵn sàng hỗ trợ Washington ứng phó các đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm ở Mỹ.
Cơ quan này cho biết dịch sởi ở ba bang tại Mỹ đã "xấu đi đáng kể", đồng thời lưu ý rằng đã có một trường hợp "tử vong vì dịch hạch" ở bang New Mexico hồi tháng 6.
Một hội nghị quốc tế về dịch hạch và các bệnh truyền nhiễm khác sẽ được tổ chức tại Irkutsk vào ngày 21-22/10, song các nhà tổ chức cho biết sự kiện này "không liên quan đến ca tử vong gần đây".
Dịch hạch thể phổi, một trong ba thể bệnh do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra, là dạng nghiêm trọng nhất của bệnh dịch hạch. Bệnh phát triển khi một người hít phải các giọt bắn chứa mầm bệnh, hoặc khi vi khuẩn từ thể nhiễm khuẩn huyết hoặc thể hạch không được điều trị kịp thời và lây lan sang phổi của người bệnh. Bệnh có tỷ lệ tử vong lên tới gần 100% nếu không được điều trị kịp thời trong 24 giờ đầu.
Phạm Giang (Theo AFP)