Romeny (phải) không hề mang dòng máu Indonesia - Ảnh: BOLA
Phần lớn cầu thủ nhập tịch Indonesia những năm gần đây như Thom Haye, Calvin Verdonk hay Kevin Diks đều có ông bà, tổ tiên là người bản địa Indonesia.
Di sản của Đông Ấn Hà Lan tại Indonesia
Đó là con đường nhập tịch phổ biến của Indonesia, tương tự như nhiều nền bóng đá châu Phi. Họ tìm kiếm những ngôi sao mang gốc gác Indonesia sinh trưởng tại châu Âu (chủ yếu là Hà Lan), rồi thuyết phục họ trở về chơi bóng cho đội tuyển xứ vạn đảo.
Trong ngôn ngữ người Việt Nam, đây được gọi là những cầu thủ kiều bào. Maarten Paes và Ole Romeny vốn cũng thuộc diện này, nhưng lại là hai trường hợp đặc biệt khi không hề có dòng máu Indonesia.
Báo Kompas khẳng định Paes, sinh năm 1998 tại Nijmegen, không có huyết thống Indonesia. Bà ngoại của anh, Nel Appels-van Heyst, là người Hà Lan nhưng sinh ngày 20-3-1940 tại Pare, Kediri, thuộc Đông Ấn Hà Lan khi đó. Bà sống tại đây khoảng 5-6 năm trước khi gia đình trở về châu Âu.
Ole Romeny cũng tương tự. Báo Sport Detik tiết lộ rằng “không có dòng máu Indonesia trong cơ thể Romeny”. Cha mẹ anh đều sinh tại Hà Lan, trong khi mối liên hệ với Indonesia đến từ người bà bên ngoại sinh ra và lớn lên tại Medan. Romeny kể bà từng sống ở đây đến khoảng 30 tuổi và luôn coi Indonesia là quê nhà.
Báo chí Indonesia dùng khái niệm “blijvers” để giải thích những trường hợp như Paes.
Trong xã hội Đông Ấn Hà Lan trước đây, blijvers dùng để chỉ một bộ phận người Hà Lan hoặc châu Âu đến thuộc địa rồi cư trú lâu dài tại đây, khác với những người chỉ ở trong thời gian ngắn rồi trở về châu Âu.
Vì vậy, một gia đình có thể gắn bó nhiều năm với vùng đất ngày nay là Indonesia mà vẫn hoàn toàn mang huyết thống châu Âu.
Tuy nhiên, “blijver” không phải chiếc vé pháp lý giúp một cầu thủ tự động trở thành người Indonesia. Có hai vấn đề hoàn toàn khác nhau: được Indonesia cấp quốc tịch và được FIFA cho phép khoác áo tuyển Indonesia.
Về quốc tịch, Điều 20 Luật Quốc tịch Indonesia số 12 năm 2006 cho phép quốc gia này cấp quốc tịch cho một người nước ngoài “vì lợi ích của Nhà nước”, sau khi nhận được ý kiến của Hạ viện Indonesia (DPR), miễn việc đó không khiến người này mang hai quốc tịch trái quy định. Vì vậy, cầu thủ không nhất thiết phải có huyết thống Indonesia mới được nhập tịch.
Paes đã được DPR thông qua hồ sơ cùng Thom Haye và Ragnar Oratmangoen năm 2024, sau đó tuyên thệ trở thành công dân Indonesia ngày 30-4-2024. Romeny được DPR phê chuẩn đầu tháng 2-2025 và tuyên thệ tại Đại sứ quán Indonesia ở London ngày 8-2.
Vì sao FIFA vẫn cho phép?
Có quốc tịch Indonesia chưa đồng nghĩa chắc chắn được đá cho tuyển Indonesia.
FIFA yêu cầu một cầu thủ nhận quốc tịch mới phải có “mối liên hệ thực chất” với quốc gia đó. Một trong những căn cứ được quy định là ông hoặc bà ruột sinh trên lãnh thổ của liên đoàn mà cầu thủ muốn đại diện. Quy định này xét nơi sinh, chứ không yêu cầu ông bà phải thuộc sắc tộc bản địa.
Đây chính là chìa khóa của Paes và Romeny.
Maarten Paes không hề có dòng máu Indonesia trong huyết quản - Ảnh: REUTERS
Bà Paes sinh tại Kediri, còn bà Romeny sinh tại Medan. Cả hai địa điểm hiện đều nằm trong lãnh thổ Indonesia. Vì vậy, sau khi trở thành công dân Indonesia, họ có thể chứng minh mối liên hệ lãnh thổ theo tiêu chí của FIFA dù về huyết thống gia đình vẫn là người Hà Lan.
Trường hợp Paes thậm chí cho thấy hai thủ tục độc lập đến mức nào. Sau khi đã trở thành công dân Indonesia, anh vẫn chưa được thi đấu ngay vì từng khoác áo U21 Hà Lan khi đã 22 tuổi.
PSSI phải tiếp tục xử lý thủ tục chuyển liên đoàn trước khi thông báo ngày 18-8-2024 rằng Paes đã chính thức đủ điều kiện thi đấu cho Indonesia.
Paes và Romeny vì thế là hai trường hợp khá hiếm trong dàn tuyển thủ Indonesia hiện tại. Họ không có tổ tiên bản địa Indonesia, nhưng có ông bà sinh trên lãnh thổ nơi đây thời thuộc địa, và nhờ đó giờ đây hoàn toàn đáp ứng các tiêu chí để khoác áo đội bóng xứ vạn đảo.
Fan Thái Lan ngao ngán: 'thua đậm Trung Quốc sao mơ nổi World Cup'Người hâm mộ Thái Lan tỏ thái độ ngao ngán sau thất bại của đội U23 nước nhà trước Trung Quốc, trong khuôn khổ tứ kết môn bóng đá nam, Asiad 20.