
Bãi rác khổng lồ ở Thái Bình Dương là nơi tập trung rác thải và mảnh nhựa trôi nổi trên biển - Ảnh: EARTH.ORG
Bãi rác Thái Bình Dương (nằm giữa Hawaii và California) nằm trong hệ thống dòng hải lưu xoáy lớn ở Bắc Thái Bình Dương, nơi rác thải nhựa bị cuốn vào và tập trung ở đó.
Theo một khảo sát năm 2018, khu vực này chứa khoảng 1.800 tỉ mảnh nhựa, với tổng khối lượng ước tính 79.000 tấn. Trong đó, vi nhựa chiếm khoảng 94% số mảnh nhưng chỉ chiếm 8% tổng khối lượng.
Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Bergen (Na Uy) bắt đầu tìm hiểu cách các mảnh vi nhựa tương tác với ánh sáng trong môi trường biển, theo trang ScienceAlert ngày 6-11.
Kết quả thí nghiệm cho thấy chúng có khả năng tán xạ và hấp thụ ánh sáng khác biệt so với các vật chất tự nhiên trong nước biển.
Cụ thể, vi nhựa hấp thụ rất ít ánh sáng trong vùng quang phổ nhìn thấy nhưng tán xạ ánh sáng mạnh, khiến nước biển sáng hơn, đặc biệt ở các bước sóng xanh lam và xanh lục.
Từ kết quả này, nhóm xây dựng mô hình mô phỏng để đánh giá liệu dấu hiệu quang học nói trên có thể được vệ tinh phát hiện hay không.
Sau đó họ phân tích dữ liệu vệ tinh trong giai đoạn 2002 - 2022 và ghi nhận độ sáng ở các bước sóng xanh lam và xanh lục tăng nhẹ nhưng có ý nghĩa thống kê tại vùng biển thuộc bãi rác Thái Bình Dương.
Theo các nhà nghiên cứu, sự thay đổi này phù hợp với dấu hiệu quang học mà mô hình dự đoán vi nhựa có thể tạo ra.
Tuy nhiên, một số biến động tự nhiên trong môi trường biển cũng có thể tạo ra hiệu ứng tương tự. Vì vậy, kết quả hiện chưa đủ để khẳng định vi nhựa là nguyên nhân trực tiếp.
Nhóm nghiên cứu cho biết cần đến khu vực này lấy mẫu nước, đo đặc tính quang học và xác định nồng độ vi nhựa để kiểm chứng giả thuyết.
Nếu được xác nhận, phát hiện sẽ cho thấy ô nhiễm nhựa không chỉ ảnh hưởng đến sinh vật biển mà còn có thể làm thay đổi đặc tính quang học của đại dương.
Các nhà khoa học cảnh báo việc loại bỏ những mảnh vi nhựa nhỏ khỏi nước biển gần như bất khả thi. Do đó, giải pháp quan trọng nhất vẫn là ngăn nhựa thải ra môi trường ngay từ đầu.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Communications Earth & Environment.
Thời gian gần đây, biển Mũi Né, nhất là đoạn bãi trước kéo dài đến khu vực Rạng, lại ngập rác. Chính quyền phường Mũi Né huy động xe cộ, cán bộ, lực lượng vũ trang, tình nguyện viên, thậm chí là du khách… ra quân dọn dẹp nhưng vẫn không xuể.