Bỏ qua điều hướng
•

Phát huy nghề làm giấy từ phế liệu ở Nhật

Phát huy nghề làm giấy từ phế liệu ở Nhật
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Từ xa xưa, người Nhật đã coi việc tái sử dụng phế thải là một truyền thống được duy trì qua nhiều thế hệ, hướng tới lối sống cân bằng và bền vững. Điều này thấm nhuần ở các lĩnh vực ở nhiều địa phương, trong đó có nghề làm giấy washi. Cô Igarashi Masami, một thợ làm giấy washi ở thành phố Echizen, t...

Thành phố Echizen ở tỉnh Fukui là một trung tâm sản xuất giấy washi lớn của Nhật Bản. Với lịch sử khoảng 1.500 năm, nghề làm giấy này được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Trong số các xưởng giấy lâu đời ở địa phương, xưởng của cô Igarashi Masami có điểm khác biệt ngay từ nguyên liệu sản xuất. Là thế hệ thứ tư kế thừa xưởng làm giấy với hơn 100 năm tuổi, Masami lựa chọn tạo ra giấy washi từ phế liệu nông sản như vỏ quýt, vỏ khoai tây hoặc hành tây, kết hợp với “kozo” - một loại nguyên liệu truyền thống một loại cây thân gỗ thuộc họ dâu tằm.

“Tôi xin các thực phẩm bỏ đi này từ nhiều bếp ăn của trường học, hoặc thu gom rau quả hết hạn ở siêu thị. Mặc dù chưa thối hỏng, nhưng vứt bỏ các loại rau quả này thật sự lãng phí, nên tôi đã nghĩ ra việc làm giấy washi từ chúng”, cô Masami cho biết. Ngoài ra, các nhà máy chế biến rau củ cắt sẵn cũng là nguồn cung rau quả phế liệu quan trọng cho xưởng của cô Masami. Mỗi nhà máy như vậy tại địa phương có thể bỏ đi từ 500 kg cho tới 1 tấn rau quả phế liệu mỗi ngày.

Sau khi thu gom, bước đầu tiên cô Masami làm là xử lý sơ bằng cách rửa sạch và phơi khô ngoài trời thoáng gió, tránh nấm mốc và để dành cho nhiều lần sử dụng. Việc phơi khô cũng giúp cho màu sắc của giấy sau này được tươi tắn và đẹp hơn. Tiếp theo, các nguyên liệu này sẽ được cho vào máy xay nhuyễn, rồi kết hợp với bột “kozo” và hòa với nước. Chất nhầy làm từ rễ một loài cây thuộc họ dâm bụt được đổ vào sau cùng. Hỗn hợp này sau đó được đổ vào khung gỗ và đem phơi nắng một ngày. Kết cấu khác nhau và màu sắc tự nhiên của nguyên liệu tạo nên những gam màu dịu nhẹ, tao nhã nhưng độc đáo cho giấy washi. Tùy thời điểm thu hoạch và chủng loại, thậm chí tùy vùng trồng rau quả đó mà giấy có màu sắc khác nhau, không tờ nào giống tờ nào.

Kết quả là các sản phẩm của Masami hiện không chỉ xuất hiện ở các sự kiện, lễ hội cổ truyền ở thành phố Echizen, mà nhiều du khách trong nước và quốc tế cũng đến với hội chợ địa phương để tìm mua, đặt hàng sản phẩm giấy độc đáo này.

ANH VŨ

Tại thành phố Echizen thuộc tỉnh Fukui, trung tâm làm giấy washi có bề dày lịch sử khoảng 1.500 năm, cô Igarashi Masami đang mở ra hướng đi mới cho làng nghề truyền thống. Là thế hệ thứ tư tiếp quản xưởng giấy hơn 100 năm tuổi của gia đình, nữ nghệ nhân đã tận dụng phụ phẩm nông nghiệp như vỏ quýt, vỏ khoai tây và hành tây để làm nguyên liệu chế tác. Hướng tiếp cận này vừa bảo tồn kỹ nghệ cổ xưa, vừa góp phần giải quyết bài toán lãng phí thực phẩm trong xã hội hiện đại. Nguồn nguyên liệu chủ yếu được thu gom từ các bếp ăn trường học, rau củ quá hạn tại siêu thị và các nhà máy chế biến nông sản cắt sẵn. Lượng thải bỏ tại mỗi nhà máy địa phương có thể dao động từ 500 kg đến 1 tấn rau quả mỗi ngày, tạo ra nguồn cung dồi dào cho xưởng sản xuất. Phế phẩm sau khi thu nhận được rửa sạch, phơi khô ngoài trời thoáng gió nhằm chống ẩm mốc và giữ màu sắc tự nhiên tươi tắn trước khi đưa vào chế biến. Trong quy trình sản xuất, rau củ phơi khô được xay nhuyễn, phối trộn với bột vỏ cây kozo cùng chất nhầy chiết xuất từ rễ cây họ dâm bụt trước khi dàn vào khung gỗ và phơi nắng. Sắc độ tự nhiên của từng loại phụ phẩm theo mùa vụ và thổ nhưỡng đã tạo nên những mẻ giấy mang hoa văn độc bản, không trùng lặp. Sản phẩm giấy độc đáo này hiện diện phổ biến tại các lễ hội truyền thống của Echizen, đồng thời thu hút sự quan tâm và đặt hàng từ đông đảo du khách quốc tế.
amung