Phó Thủ tướng yêu cầu bỏ tư duy phát triển logistics theo địa giới

Chiều 21/9 tại Hải Phòng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng dự và phát biểu tại Diễn đàn Logistics vùng lần VII, với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển mới logistics vùng Đồng bằng sông Hồng”. Thông điệp trọng tâm của diễn đàn là logistics phải được nhìn nhận như một phần quan trọng của hạ tầng kinh tế quốc gia, thay vì chỉ được xem như ngành dịch vụ hỗ trợ. Theo Phó Thủ tướng, quy mô thương mại ngày càng lớn, chuỗi cung ứng biến động mạnh, trong khi doanh nghiệp đòi hỏi tốc độ giao hàng nhanh hơn và chi phí vận chuyển cạnh tranh hơn. Những năm qua, dịch vụ logistics Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 14-16% mỗi năm, đóng góp trực tiếp khoảng 4,5-5% GDP cả nước. Lĩnh vực này hiện thu hút hơn 34.000 doanh nghiệp tham gia, tạo nên mạng lưới kinh doanh rộng lớn, phục vụ sản xuất, thương mại, xuất nhập khẩu và tiêu dùng. Tuy nhiên, tiềm năng lớn vẫn đi cùng nhiều điểm nghẽn, đặc biệt là sự phụ thuộc vào đường bộ, thiếu phương thức vận tải năng lực lớn và kết nối chưa đồng bộ. Phó Thủ tướng chỉ ra rằng đường bộ hiện vẫn gánh phần lớn lượng hàng hóa, trong khi đường sắt, đường thủy, hàng hải và hàng không chưa phát huy đầy đủ vai trò. Sự liên kết giữa các phương thức vận tải, khu vực sản xuất, hệ thống kho vận và cảng biển còn hạn chế, khiến hành trình hàng hóa thiếu liền mạch. Chi phí logistics vì thế vẫn ở mức cao, làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường trong nước cũng như chuỗi cung ứng quốc tế. Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050, đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân ngành ở mức 12-15% mỗi năm. Một mục tiêu quan trọng khác là từng bước đưa chi phí logistics xuống khoảng 12-15% GDP, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển các trung tâm hiện đại. Các trung tâm này được kỳ vọng đủ năng lực kết nối khu vực, quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp rút ngắn thời gian lưu chuyển và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực. Để hiện thực hóa mục tiêu, Phó Thủ tướng yêu cầu hạ tầng logistics phải phát triển đồng bộ với hệ thống giao thông quốc gia, vùng, địa phương và mạng lưới hậu cần liên quan. Sự kết nối cần bao trùm đường bộ, đường sắt, hàng hải, đường thủy, hàng không, đồng thời gắn chặt với cảng biển, khu sản xuất, kho hàng và trung tâm phân phối. Các quy định về logistics, vận tải đa phương thức, hàng hải, đường thủy, hải quan, thương mại, giao dịch điện tử và đầu tư cũng cần tiếp tục được rà soát. Trong định hướng mới, cảng biển sẽ trở thành trung tâm của hệ sinh thái logistics và kinh tế biển theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, có khả năng dẫn dắt các chuỗi dịch vụ liên quan. Một số cảng cửa ngõ được ưu tiên phát triển gồm Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn ở phía Bắc; Đà Nẵng, Vân Phong, Quy Nhơn ở miền Trung; Cát Lái, Cái Mép - Thị Vải và Hòn Khoai ở phía Nam. Phó Thủ tướng nhấn mạnh logistics không có ranh giới hành chính, vì vậy địa phương không thể tự xây dựng những hệ thống khép kín, tách rời và thiếu chia sẻ. Thay cho tư duy phát triển theo địa giới, logistics cần được tổ chức theo vùng kinh tế, hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng, nhằm hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp, lãng phí. Tại Đồng bằng sông Hồng, các địa phương được yêu cầu phối hợp khai thác hành lang Bắc - Nam, hành lang biên mậu Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Một hướng kết nối khác là vành đai ven biển Ninh Bình - Nam Định - Thái Bình - Hải Phòng - Quảng Ninh, gắn đầu tư hạ tầng với chuỗi cung ứng đồng bộ. Với Hải Phòng, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu mô hình tích hợp cảng biển - logistics - công nghiệp - thương mại - đô thị, tập trung quanh Lạch Huyện và Nam Đồ Sơn. Mô hình này cần gắn với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu thương mại tự do Hải Phòng, qua đó mở rộng năng lực kết nối, sản xuất, phân phối và giao thương. Theo thông tin Dân Trí, Bộ Công Thương tiếp tục làm đầu mối triển khai chiến lược, Bộ Xây dựng phát triển giao thông, còn Bộ Tài chính đẩy mạnh cải cách hải quan, số hóa thủ tục và chia sẻ dữ liệu, trong khi doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ, nâng chất lượng dịch vụ, đầu tư nhân lực và tăng liên kết để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.