Phụ huynh lo 'bỏ cộng điểm IELTS làm giảm động lực học tiếng Anh', Bộ Giáo dục lên tiếng

Trong dự thảo Thông tư sửa đổi quy định tuyển sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất không sử dụng điểm cộng thành tích chứng chỉ như IELTS khiến nhiều phụ huynh lo rằng học sinh đã đầu tư thời gian, chi phí học ngoại ngữ sẽ bị thiệt, thậm chí việc không cộng điểm có thể làm giảm động lực học tiếng Anh.

Trả lời băn khoăn, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết Bộ chia sẻ với tâm lý của phụ huynh và học sinh đã đầu tư nghiêm túc cho ngoại ngữ. Nhưng cần khẳng định quyền sử dụng chứng chỉ để chứng minh năng lực ngoại ngữ không bị mất đi, giá trị của việc học tiếng Anh cũng không bị giảm đi.

Nếu ngành đào tạo cần ngoại ngữ, chứng chỉ vẫn được quy đổi để thay thế môn ngoại ngữ trong phương thức xét tuyển. Nếu chương trình giảng dạy bằng ngoại ngữ có yêu cầu đầu vào, chứng chỉ vẫn được dùng để xác nhận thí sinh đáp ứng yêu cầu đó.

Theo ông Thảo, cần nhìn nhận thực chất và xác định việc học tiếng Anh là cần thiết cho quá trình học đại học và nghề nghiệp sau này, hoàn toàn không lãng phí.

• Bỏ điểm cộng học sinh giỏi, IELTS: Nếu từ 2027, có thiệt thòi cho học sinh đang lớp 12?

• Bỏ điểm cộng học sinh giỏi, IELTS trong xét tuyển đại học: Có gây 'sốc' cho thí sinh?

• Bộ GD-ĐT dự kiến 'siết' phương thức tuyển sinh đại học từ 2027

"Không nên đồng nhất 'không được cộng điểm' với 'học ngoại ngữ không còn giá trị'. Nếu chứng chỉ chủ yếu được theo đuổi để lấy lợi thế điểm số, việc học dễ chuyển từ phát triển năng lực giao tiếp, học tập và làm việc sang luyện thi để đạt một mốc điểm. 

Chính sách cần đưa động lực học ngoại ngữ trở lại đúng mục tiêu: học thật, sử dụng được và tạo lợi thế lâu dài cho người học", ông Thảo cho biết.

Ông cho hay việc chỉnh sửa dự thảo Thông tư tuyển sinh lần này dựa trên nguyên tắc: năng lực nào cần cho ngành học thì phải được đánh giá trực tiếp, minh bạch, bình đẳng; năng lực nào không thuộc yêu cầu đầu vào thì không nên trở thành điểm cộng làm thay đổi thứ tự thí sinh.

Theo ông, tuyển sinh đại học là quá trình lựa chọn đúng người học cho đúng ngành học trên cơ sở năng lực thực chất.

Ông Thảo nhấn mạnh dự thảo sửa đổi quy định tuyển sinh đại học không bỏ chứng chỉ ngoại ngữ mà sử dụng chứng chỉ đúng bản chất; không hạ thấp thành tích học sinh giỏi mà ghi nhận đúng theo cơ chế; không thu hẹp cơ hội mà đưa các thí sinh cùng dự tuyển một ngành về chung một thước đo công bằng, minh bạch và có thể kiểm chứng.

Việc loại bỏ những điểm cộng không phù hợp là cần thiết để bảo vệ nguyên tắc này.

Trước đó, ở mùa tuyển sinh đại học năm 2025, thí sinh có chứng chỉ IELTS có thể được các trường đại học cộng tối đa 3 điểm vào tổng điểm xét tuyển. Đến năm 2026, việc cộng điểm giảm xuống một nửa. Và dự kiến năm 2027, các trường không được cộng điểm thưởng cho thí sinh.

Cộng điểm IELTS tạo sự bất bình đẳng trong tuyển sinh

Dữ liệu tuyển sinh năm 2026 cho thấy hơn 37.300 thí sinh sử dụng chứng chỉ tiếng Anh để được cộng điểm; trong đó trên 35.900 thí sinh sử dụng IELTS. IELTS 6.0 là mức phổ biến nhất, với 8.318 thí sinh, nhưng được các trường quy định thành 26 mức điểm cộng khác nhau.

Ở nhóm ngành thuộc tốp 5% điểm chuẩn cao, có ngưỡng tham chiếu 26,09/30, hơn 30% người nhập học có điểm cộng; tỉ lệ này ở nhóm ngoài tốp 25% là 9,51%.

Trong ba phương thức không có cấu phần ngoại ngữ riêng gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ và kết hợp hai kết quả, 51,42% thí sinh có điểm cộng có điểm gốc thấp hơn mức trúng tuyển của ngành.

Theo ông Thảo, các con số này không xác định được từng cặp thí sinh bị thay thế, nhưng cho thấy điểm cộng có thể trở thành yếu tố quyết định kết quả tại các ngành cạnh tranh cao, tạo sự bất bình đẳng trong tuyển sinh.

Năm 2026 có trên 35.900 thí sinh sử dụng IELTS để cộng điểm. IELTS 6.0 là mức phổ biến nhất, với 8.318 thí sinh, nhưng được các trường quy định thành 26 mức điểm cộng khác nhau.