Quán chè gần 40 năm ở TP.HCM 'tàng hình' giữa thời TikTok: Không app, không chuyển khoản - Thanh Niên

Gần 40 năm qua, bà Tre vẫn vắt cốt dừa bằng tay, nấu đậu hàng giờ. Quán chè này vẫn giữ cách nấu và kiểu ăn hàng ở chợ ngày trước.

Quán chè bà Tre (hẻm 287 Nguyễn Đình Chiểu, TP.HCM) khá "xập xệ", gọi là quán cho sang chứ thật ra… không có bàn riêng cho khách. Ba, bốn người cùng tới ăn là… chật, phải chùm hum quanh cái bàn thấp chất đầy những tô đậu, sương sa, hột lựu, sâm bổ lượng, hạt sen… Khách kéo cái ghế nhựa thấp, ngồi xuống, thích món nào chỉ món đó, y như hồi đi chợ ăn hàng ngày trước.

Bà bán chè tên thật là Phạm Thị Hoàng Diệu nhưng người trong hẻm gọi là bà Tre. Cái tên có từ nhỏ, khi một người hàng xóm thấy bà nhỏ con, yếu ớt nên gọi "gà tre". Gọi riết rớt mất chữ "gà", còn lại chữ Tre. Đến khi bán chè, cái tên Tre thành luôn tên quán. Nhà bà đã ba đời ở con hẻm này. Bà bắt đầu bán chè năm 22 tuổi, nay 59 tuổi.

Quán chè cũ vị xưa ‘tàng hình’ giữa thời TikTok - Ảnh 1. — Quán nhỏ, xập xệ, tận dụng trước nhà làm chỗ bán chè

Bà Tre không học nấu chè từ ai. Bà ăn thấy ngon, về tự nấu, tự rút kinh nghiệm. Đậu không ngâm qua đêm mà được vo sạch rồi cho thẳng vào nước lạnh, nấu chậm nhiều giờ. "Ngâm lâu sẽ làm hột đậu lạt, nước chè bợt màu và mất mùi tự nhiên. Một nồi đậu đen có khi mất 2 - 3 tiếng", bà Tre chia sẻ kinh nghiệm.

Bà cũng có "bản đồ" riêng cho từng loại đậu. Đậu xanh chọn loại Long Xuyên vừa thơm vừa bùi. Đậu trắng chọn loại đậu Đà Lạt dạng sữa nấu ngon hơn đậu bột. Đậu đỏ lấy từ Tây Ninh vì thơm. "Nấu lên từ nhà sau thơm ra tới nhà trước", bà nói.

Nhưng "linh hồn" của ly chè bà Tre là nước cốt dừa. Mỗi sáng, bà Tre lấy dừa rám đã nạo sẵn về, đổ một chén nước sôi vào khoảng 2 kg dừa rồi dùng tay nhào, vắt thật mạnh. Chỉ lấy nước cốt đầu, không vắt lần hai lấy nước dão để pha thêm. "Dùng máy vắt nước cốt dừa hay mua nước cốt đóng bịch sẵn đúng là nhanh hơn, tiện hơn nhưng nó không có cái hơi nóng của nước sôi để lên mùi cốt dừa", bà Tre nói.

Sâm bổ lượng dùng nhãn nhục Hà Nội, hạt sen Huế, củ sen Đồng Tháp. Ở thời bão giá hiện nay, trong con hẻm du lịch nổi tiếng, một ly chè thập cẩm đầy đặn giá vẫn chỉ 15.000 đồng, sâm bổ lượng 25.000 đồng…

Hơn chục năm trước, bà bán mấy trăm ly mỗi ngày. Bà kể, quán N., gần dinh Độc Lập, khá nổi tiếng với khách nước ngoài từng đặt chè của bà khoảng 5 năm, lúc cao điểm đến 200 ly. Nhưng giá nguyên liệu tăng mà giá bỏ mối không tăng, bà ngưng.

Quán chè cũ vị xưa ‘tàng hình’ giữa thời TikTok - Ảnh 2. — Dùng nước nóng, vắt bằng tay sẽ làm nước cốt dừa thơm ngon hơn

Quán chè cũ vị xưa ‘tàng hình’ giữa thời TikTok - Ảnh 3. — Một số loại chè đậu

Quán chè cũ vị xưa ‘tàng hình’ giữa thời TikTok - Ảnh 4. — Nhãn nhục, hột sen, sâm bổ lượng, bánh lọt

Quán chè cũ giữa thời món "trend"

Hẻm 287 Nguyễn Đình Chiểu vốn là khu chợ tự phát lâu năm, người địa phương gọi là hẻm Ve Chai (vì mấy chục năm trước có 5 – 7 nhà buôn bán ve chai ở đây). Bây giờ hẻm này là con hẻm du lịch khá nổi tiếng với người nước ngoài vì có "địa chỉ đỏ" – nơi có hầm chứa vũ khí bí mật của Biệt động Sài Gòn và nhiều món ăn đường phố hấp dẫn. Có thời buổi sáng hàng quán ken kín, người đi xe phải nhích từng chút. Sau các đợt chấn chỉnh rồi dịch Covid-19, việc buôn bán khó khăn hơn nhiều. Quán chè bà Tre cũng chịu chung số phận.

Quán chè cũ vị xưa ‘tàng hình’ giữa thời TikTok - Ảnh 5. — Hẻm Ve Chai nhìn từ phía đường Võ Văn Tần

Bà Tre cho rằng, từ khi những món "trend" như trà sữa, bánh đồng xu phô mai, sữa tuyết Vân Nam, bơ già dừa non... ngày càng nhiều, khách ăn chè kiểu cũ cũng vắng dần. Có hôm từ trưa đến chiều bà bán được 300.000 đồng, sau một cơn mưa tới khuya thêm 100.000 đồng, trong khi tiền vốn đã khoảng 300.000 đồng. Mấy năm nay bà còn qua quán bên cạnh phụ việc, nấu thêm nước sâm để kiếm chút đỉnh.

Trong lúc TikToker, YouTuber lùng sục khắp nơi tìm quán ăn để trải nghiệm, quán chè bà Tre gần như "tàng hình". Cũng dễ hiểu vì quán không ghim định vị trên bản đồ, không bán qua ứng dụng, không có trang mạng xã hội. Bà Tre thậm chí không có tài khoản ngân hàng. Khi khách hỏi chuyển khoản, bà nhờ hàng xóm nhận giúp, tiền đã tới hay chưa, nhiều khi bà cũng không biết ngay.

Vậy mà bà Tre vẫn "ngoan cố" bán theo cách cũ. Hỏi sao không tập bán qua app, nhận chuyển khoản cho tiện, bả lắc đầu nguầy nguậy: "Thôi, mấy cái đó nhức đầu lắm, tui già rồi hổng biết đâu, chỉ rồi quên hoài hà". Khách của bà Tre bây giờ phần lớn chỉ còn là người quen.

Đã ăn chè ở đây gần 20 năm, ông Nguyễn Thanh Toàn (48 tuổi, nhà gần ga Hòa Hưng) cho biết: "Tôi hay qua hẻm Ve Chai này đi chợ thấy bả bán chè nên ăn luôn rồi dính tới giờ".

Nếu tìm một quán chè nổi tiếng, đông khách, khang trang, chắc không phải chỗ bà Tre. Nhưng một chiều nào đó, hãy thử tới hẻm Ve Chai 287 Nguyễn Đình Chiểu, làm một tô bún riêu rồi "tiện miệng" kêu luôn ly sương sa hột lựu chan nước dừa béo dịu, thơm thơm…

Ai cha, thật là vinh dự cái miệng quá đa!

Quán chè cũ vị xưa ‘tàng hình’ giữa thời TikTok - Ảnh 6. — Bà Tre thậm chí không có tài khoản ngân hàng. Khi khách hỏi chuyển khoản, bà nhờ hàng xóm nhận giúp

Quán chè cũ vị xưa ‘tàng hình’ giữa thời TikTok - Ảnh 7. — Khách mua chè mang về

Quán chè cũ vị xưa ‘tàng hình’ giữa thời TikTok - Ảnh 8. — Khách không có bàn riêng mà ngồi chùm hum quanh bàn để các loại chè