Hàng trăm phần mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin đang được các địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Trị khẩn trương lấy mẫu hài cốt để phục vụ giám định ADN.
Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt trong hành trình xác định danh tính những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của thân nhân và gia đình liệt sỹ.
Xác định thông tin cho những phần mộ liệt sỹ
Những ngày qua, tại các nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn các xã, phường như Quảng Trạch, Bắc Gianh và phường Đồng Hới, các lực lượng chức năng đã triển khai lấy mẫu sinh phẩm, số hóa thông tin đối với những phần mộ chưa xác định được thông tin. Công việc được thực hiện cẩn trọng, đúng quy trình chuyên môn, với mục tiêu từng bước xác định danh tính, quê quán và thông tin liên quan đến các liệt sỹ.
Từ ngày 10-13/9, xã Quảng Trạch tổ chức lấy mẫu hài cốt đối với 110 mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin. Trong đó, Nghĩa trang liệt sỹ Quảng Xuân có 74 mộ, Nghĩa trang liệt sỹ Quảng Hưng 23 mộ và Nghĩa trang liệt sỹ Quảng Phương 13 mộ.
Để bảo đảm việc lấy mẫu được thực hiện chặt chẽ, khoa học, địa phương đã huy động nhiều lực lượng tham gia. Tổ lấy mẫu sinh phẩm do cán bộ, nhân viên y tế đảm nhiệm; Ban Chỉ huy Quân sự xã phụ trách số hóa thông tin; các tổ khai quật thực hiện nhiệm vụ chuyên môn; lực lượng Công an bảo đảm an ninh, an toàn và tổ hậu cần phục vụ quá trình triển khai.
Theo lãnh đạo Ủy ban Nhân dân xã Quảng Trạch, việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ để giám định ADN không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Kết quả giám định có thể góp phần xác định danh tính những liệt sỹ còn thiếu thông tin, hoàn thiện hồ sơ, dữ liệu về liệt sỹ, qua đó đáp ứng nguyện vọng chính đáng của thân nhân, gia đình.
Tại phường Bắc Gianh, từ ngày 12-14/9, địa phương tổ chức lấy mẫu hài cốt tại các phần mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin. Trên địa bàn phường hiện có 67 mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin tại 3 nghĩa trang.
Trước khi tiến hành khai quật, lãnh đạo phường đã thành kính dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ. Các lực lượng tham gia nhiệm vụ được bố trí, phối hợp theo từng khâu, từ khai quật, lấy mẫu sinh phẩm đến số hóa, bảo quản và bàn giao mẫu cho đơn vị giám định ADN theo quy định.
Mỗi mẫu hài cốt được thu thập không chỉ là dữ liệu phục vụ công tác giám định mà còn mang theo hy vọng của thân nhân về việc xác định danh tính, thông tin người thân đã hy sinh. Vì vậy, yêu cầu đặt ra trong quá trình thực hiện là phải bảo đảm tuyệt đối sự cẩn trọng, chính xác và tôn nghiêm đối với từng phần mộ.
Hành trình tri ân không dừng ở việc lấy mẫu
Tại phường Đồng Hới (Quảng Trị), nhiệm vụ lấy mẫu sinh phẩm đối với các phần mộ liệt sỹ chưa có thông tin đã được hoàn thành ngày 11/9. Theo kế hoạch, toàn phường có 167 phần mộ được lấy mẫu, gồm 74 mộ tại Nghĩa trang liệt sỹ Hải Thành, 79 mộ tại Nghĩa trang liệt sỹ Nam Lý và 14 mộ tại Nghĩa trang liệt sỹ Đức Ninh. Đến ngày 11/9, địa phương đã hoàn thành 100% số phần mộ theo kế hoạch tỉnh giao.
Trong quá trình triển khai, lãnh đạo và các đoàn thể phường Đồng Hới thường xuyên đến thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ, y bác sĩ và các lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Tại Nghĩa trang liệt sỹ Nam Lý, Bí thư Đảng ủy phường Đồng Hới Phan Mạnh Hùng ghi nhận tinh thần trách nhiệm của các lực lượng, nhất là trong điều kiện thời tiết không thuận lợi; đồng thời yêu cầu các lực lượng phối hợp chặt chẽ, thực hiện đúng quy trình, bảo đảm cẩn trọng và chính xác trong từng khâu.
Điểm đáng chú ý trong đợt triển khai lần này là việc lấy mẫu hài cốt được thực hiện đồng thời với số hóa thông tin. Đây là cơ sở quan trọng để cập nhật, quản lý dữ liệu về các phần mộ và mẫu sinh phẩm, phục vụ công tác giám định, đối sánh ADN cũng như quản lý lâu dài thông tin về liệt sỹ.
Sau khi lấy mẫu, các mẫu hài cốt được bảo quản, lưu mẫu tạm thời, vận chuyển và bàn giao cho đơn vị giám định ADN theo quy định. Tại phường Đồng Hới, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, địa phương tổ chức cầu siêu tưởng nhớ công ơn các anh hùng liệt sỹ tại các nghĩa trang trên địa bàn.
Việc đồng loạt triển khai lấy mẫu tại nhiều địa phương cho thấy công tác xác định danh tính hài cốt liệt sỹ đang được đẩy mạnh theo hướng khoa học, đồng bộ, kết hợp giữa phương pháp giám định ADN với việc chuẩn hóa, số hóa dữ liệu. Đây cũng là bước quan trọng trong thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.”
Đằng sau những con số về số lượng phần mộ được lấy mẫu là câu chuyện của những gia đình nhiều năm chờ đợi thông tin về người thân đã hy sinh. Bởi vậy, xác định đúng danh tính và thông tin về liệt sỹ không chỉ giúp hoàn thiện hồ sơ quản lý mà còn có ý nghĩa đặc biệt đối với thân nhân, gia đình.
Lãnh đạo Ủy ban Nhân dân xã Quảng Trạch nhấn mạnh, việc xác định danh tính liệt sỹ còn thể hiện trách nhiệm, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân, máu xương cho Tổ quốc.
Hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sỹ vì thế không chỉ là một nhiệm vụ chính sách mà còn là hành trình nhân văn, góp phần hoàn thiện thông tin về những người đã hy sinh và đáp ứng mong mỏi của nhiều gia đình qua nhiều năm tháng.
Theo thống kê, hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Trị có 74.041 mộ liệt sỹ được an táng tại 157 nghĩa trang liệt sỹ. Đến ngày 13/9/2026, các đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ trên địa bàn tỉnh đã tìm kiếm, quy tập được 173 hài cốt liệt sỹ.
Về xác định danh tính hài cốt liệt sỹ, đến nay, các lực lượng chức năng đã hoàn thành lấy mẫu đối với 73 hài cốt liệt sỹ mới quy tập và tại 92 nghĩa trang liệt sỹ; đồng thời đang triển khai tại 7 nghĩa trang. Tổng số mộ đã khai quật đạt 21.251/23.111 mộ; trong số này, lực lượng chức năng đã lấy được mẫu sinh phẩm tại 12.216 mộ./.
(TTXVN/Vietnam+)