Trước đó, trong quá trình rà soát địa bàn, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ số 1, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị tiếp nhận thông tin từ ông Khăm Vả Xì Chăm Pa (75 tuổi), ở bản Thặm, xã Na Xể, huyện Thà Khẹc, tỉnh Khammouane biết khu vực hang đá trên địa bàn có bộ đội Việt Nam hy sinh.
Từ lời kể của người từng chứng kiến những năm tháng chiến tranh, cán bộ, chiến sĩ trong Đội tiến hành khảo sát thực địa.
Đối chiếu thông tin, cán bộ, chiến sĩ trong Đội tiến hành khảo sát thực địa và tổ chức tìm kiếm tại khu vực được xác định. Giữa địa hình rừng núi hiểm trở, những hang đá nhỏ, sâu và chật hẹp dần được bóc tách từng lớp đá để khai quật. Và dấu tích của những người lính năm xưa được tìm thấy.
Hài cốt liệt sĩ đầu tiên được phát hiện trong hang đá ở độ cao khoảng 3m. Hang sâu khoảng 3,5m, cửa hang rộng khoảng 0,5m và càng vào bên trong càng hẹp, chỉ đủ 2 người nghiêng mình di chuyển. Tại vị trí này, lực lượng tìm kiếm phát hiện 2 răng, 2 đoạn xương cẳng chân vỡ. Nhiều phần xương khác vỡ vụn, phân hủy và hóa thổ. Bên cạnh những dấu tích còn lại của hài cốt là 2 mảnh tăng bộ đội, 1 vỏ đạn trung liên và 1 thỏi pin.
Hài cốt thứ hai được tìm thấy tại một hang đá khác, ở độ sâu khoảng 4,5m. so với mặt đất. Cửa hang rộng khoảng 0,7m, càng xuống sâu càng chật hẹp. Lực lượng tìm kiếm phát hiện 2 răng, 1 đốt xương ngón tay dài khoảng 3cm. Nhiều phần xương khác đã vụn vỡ, số còn lại đã hóa thổ. Những di vật được tìm thấy gồm 3 mảnh tăng bộ đội, 1 vỏ lựu đạn chày và 1 thỏi pin.
Những di vật còn lại bên cạnh hài cốt không đủ để trả lời những câu hỏi về người nằm lại nơi đây nhưng là dấu tích quý giá giúp lực lượng chức năng tiếp tục xác minh, làm rõ thông tin về các liệt sĩ.
Sau khi cất bốc, 2 hài cốt liệt sĩ và các di vật được đơn vị bảo quản chu đáo, thờ cúng trang nghiêm, chờ đến khi di chuyển về Việt Nam truy điệu, làm các thủ tục để tìm kiếm thông tin về liệt sĩ và an táng trong lòng đất quê hương.
Được biết, mùa khô 2026-2027, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ số 1 được giao nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập 50 hài cốt liệt sĩ tại Lào. Với địa hình chủ yếu là rừng núi hiểm trở, thông tin về vị trí hy sinh, nơi an táng của liệt sĩ có thể đã mai một nhưng cán bộ, chiến sĩ trong Đội tập trung nghiên cứu hồ sơ, tài liệu, bản đồ; rà soát các nguồn thông tin, tìm kiếm nhân chứng và phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang cùng nhân dân nước bạn Lào để tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sĩ Việt Nam hy sinh tại chiến trường Lào.
Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ
Cập nhật số liệu về chiến dịch 500 ngày đêm thần tốc
Quảng Trị: Từ nhân chứng chỉ dẫn, tìm thấy 2 hài cốt liệt sĩ hy sinh trong hang đá ở Lào
Huế quy tập hài cốt liệt sĩ, chuẩn bị khai quật các điểm nghi có mộ tập thể
HƯƠNG GIANG