Theo biên bản ghi nhớ hợp tác được ký kết ngày 28/10, chương trình kéo dài trong 5 năm kể từ 2026, với ba trọng tâm gồm: phát triển công cụ, phần mềm và giải pháp công nghệ phục vụ giám sát, dự báo, cảnh báo sớm; hỗ trợ thiết bị dự báo, cảnh báo, chỉ đạo, điều hành và ứng phó thiên tai; nâng cao năng lực ứng phó và hành động sớm của cộng đồng thông qua đào tạo, tập huấn, diễn tập, truyền thông và phổ biến kiến thức, kỹ năng.
Đại diện Quỹ Thiện Tâm và các cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại lễ ký thỏa thuận hợp tác ngày 28/10. Ảnh: Quỹ Thiện Tâm
Giai đoạn 2026-2028, Quỹ Thiện Tâm dự kiến tài trợ 212 tỷ đồng để xây dựng, nâng cấp hệ thống công nghệ và phần mềm phục vụ phòng, chống thiên tai. Đồng thời thí điểm các mô hình phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro tại Tuyên Quang, Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Đà Nẵng và Đắk Lắk. Giai đoạn 2029-2030, chương trình dự kiến mở rộng đến các địa phương khác.
Về công nghệ, chương trình sẽ nâng cấp Hệ thống giám sát thiên tai Việt Nam (VNDMS) và xây dựng hệ thống giám sát cấp tỉnh, kết nối chỉ đạo, theo dõi và báo cáo từ trung ương đến địa phương. Các bên cũng phát triển các mô hình dự báo chi tiết hơn, gồm cảnh báo mưa dông đến vị trí người dùng trước 30 phút đến ba giờ; dự báo lượng mưa và một số yếu tố khí tượng theo giờ đến cấp phường, xã, đặc khu với thời hạn 10 ngày; cùng mô hình dự báo thời hạn 12-72 giờ.
Đại diện Quỹ Thiện Tâm thăm người dân tại căn nhà bị hư hỏng sau thiên tai. Ảnh: Quỹ Thiện Tâm
Chương trình còn triển khai nhiều giải pháp khác, gồm: cảnh báo lũ theo lưu vực sông, đánh giá tác động ngập lụt đến cấp phường, xã, lập bản đồ rủi ro thiên tai cấp xã và nâng cấp cảnh báo lũ quét, sạt lở đất. Chương trình dự kiến thử nghiệm khoanh vùng cảnh báo đến cấp thôn, bản. Theo đơn vị tổ chức, các phần mềm và bản đồ số sẽ hỗ trợ chính quyền xác định khu vực nguy cơ, xây dựng phương án ứng phó và sơ tán người dân.
Bên cạnh công nghệ, chương trình sẽ hỗ trợ thiết bị phục vụ tính toán, vận hành mô hình dự báo, quan trắc, truyền dữ liệu và thu thập thông tin tại hiện trường. Cán bộ cấp xã được tập huấn sử dụng hệ thống giám sát, phần mềm bản đồ, xây dựng phương án sơ tán và tổ chức diễn tập tại cộng đồng.
Người dân và lực lượng hỗ trợ khắc phục nhà ở bị hư hỏng sau thiên tai. Ảnh: Quỹ Thiện tâm
Tại lễ ký kết, ông Lê Trọng Yên, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cho biết công tác dự báo, cảnh báo còn gặp khó khăn do mạng lưới quan trắc ở một số khu vực còn thiếu, dữ liệu chưa kết nối đồng bộ và thông tin về tác động cụ thể đến người dân, hạ tầng còn hạn chế. Theo Thứ trưởng, những hạn chế đó đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ dự báo hiện tượng sang cảnh báo tác động, rủi ro; từ cung cấp thông tin sang hỗ trợ hành động cụ thể.
Ông Lý Minh Tuấn, Giám đốc Quỹ Thiện Tâm, cho biết khoản hỗ trợ sau thiên tai có thể giúp người dân xây dựng lại cuộc sống, song cảnh báo sớm cũng có giá trị giúp bảo vệ tính mạng gia đình, tránh thiệt hại. Kiến thức, kỹ năng cũng giúp cộng đồng ứng phó tốt hơn với những mùa thiên tai tiếp theo.
"Xuất phát từ những nhu cầu cấp thiết ấy, Quỹ Thiện Tâm đang chuyển hướng mạnh mẽ từ cứu trợ khẩn cấp sang chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm", ông Tuấn nói.
Quỹ Thiện Tâm thuộc Tập đoàn Vingroup, đã dành hàng nghìn tỷ đồng để hỗ trợ kịp thời hỗ trợ công tác ứng phó, cứu trợ, xây dựng các công trình phòng chống thiên tai trong 20 năm qua. Năm 2025, Quỹ chi 1.000 tỷ đồng, năm 2024 là 500 tỷ đồng và rất nhiều các hoạt động liên tục qua các năm.
Đồng thời, Quỹ cứu trợ trực tiếp cho hàng trăm nghìn người dân, xây mới, sửa chữa 27.000 căn nhà, 7 khu tái định cư, 1.855 trường học/trạm y tế, 350 công trình dân sinh bị thiệt hại sau thiên tai. Quỹ tài trợ 818 trạm đo mưa tự động, trạm quan trắc, giám sát hạn mặn, 45 hệ thống cảnh báo thiên tai cùng các chương trình tập huấn ứng phó tại địa phương...
Văn Hà