Rộ tin Houthi ra giá 51 tỉ USD để ngừng tấn công Ả Rập Xê Út

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Lực lượng Houthi tại Yemen được cho là đã yêu cầu Ả Rập Xê Út chi 51 tỉ USD và chính thức công nhận nhóm này là chính quyền cai trị Yemen, nếu Riyadh muốn việc tấn công dừng lại.

Theo The Wall Street Journal ngày 5.11 dẫn các nguồn thạo tin, yêu sách trên được đưa ra khi Ả Rập Xê Út tiếp xúc với Houthi để thăm dò khả năng đạt thỏa thuận ngừng bắn. Động thái diễn ra giữa lúc nhóm vũ trang này gia tăng tấn công các tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út trên biển Đỏ và kiểm soát thêm nhiều khu vực chiến lược tại Yemen, gần eo biển Bab al-Mandeb.

Theo nguồn tin, phía Houthi cho rằng khoản tiền 51 tỉ USD nhằm bồi thường thiệt hại do nhiều năm không kích và phong tỏa của Ả Rập Xê Út. Dù nhiều mức tiền khác nhau được đưa ra trong quá trình trao đổi, song yêu cầu tài chính để chấm dứt giao tranh vẫn lên tới hàng chục tỉ USD.

Houthi và Ả Rập Xê Út đều chưa bình luận về thông tin trên.

Thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh xung đột tại Yemen leo thang mạnh trở lại gần đây. Houthi liên tiếp tấn công các cơ sở dầu khí, sân bay của Ả Rập Xê Út, đồng thời mở chiến dịch kiểm soát thêm lãnh thổ tại Yemen. Lực lượng này đã tiến đến vị trí cách thành phố Aden - nơi đặt trụ sở của chính phủ Yemen được quốc tế công nhận - khoảng 80 km, gần hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ năm 2015.

Theo chuyên gia Ameneh Mehvar thuộc Tổ chức giám sát xung đột ACLED (Mỹ), trong tháng 10, Houthi gần như ngày nào cũng tấn công các mục tiêu tại Ả Rập Xê Út, bao gồm sân bay dân sự và cơ sở của Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco. ACLED cũng ghi nhận 26 vụ việc tại vương quốc này trong những ngày gần đây.

Reuters ngày 5.11 đưa tin Ả Rập Xê Út phát cảnh báo an ninh tại Yanbu - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của nước này bên bờ biển Đỏ. Liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu tuyên bố đã đánh chặn một tên lửa hướng về thành phố Medina (Ả Rập Xê Út).

Các cuộc tấn công liên tiếp cùng yêu sách của Houthi đặt Ả Rập Xê Út trước lựa chọn khó khăn. Theo The Wall Street Journal, Thái tử Mohammed bin Salman không muốn tiến hành đàm phán toàn diện khi chưa đạt thêm thắng lợi trên chiến trường. Tuy nhiên, việc tăng cường lực lượng cũng có nguy cơ gây thêm thương vong và làm dấy lên bất bình trong nước.

Tiêu điểm quốc tế ngày 6.11: Đảng Cộng hòa thua vì cuộc chiến Iran | Indonesia bắt 3 tướng cấp cao

Chuyên gia Maged Al-Madhaji, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu chiến lược Sana'a (Yemen), nhận định khoản tiền Houthi yêu cầu chưa phải vấn đề đáng lo ngại nhất đối với Ả Rập Xê Út. Theo ông, rủi ro lớn hơn nằm ở việc chấp nhận yêu sách có thể tạo tiền lệ để Houthi tiếp tục leo thang quân sự mỗi khi muốn đòi thêm tiền bạc hoặc nhượng bộ chính trị.

Trong khi đó, chuyên gia Kristian Coates Ulrichsen thuộc Viện Baker, Đại học Rice (Mỹ), cho rằng cán cân rủi ro hiện bất lợi hơn cho Ả Rập Xê Út so với giai đoạn xung đột 2015 - 2022. Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng không chỉ gây thiệt hại trực tiếp mà còn đe dọa niềm tin của nhà đầu tư. Ông nhận định Ả Rập Xê Út khó tìm được phương án quân sự hiệu quả trước lực lượng Houthi đã củng cố phòng thủ và có năng lực duy trì cuộc chiến tiêu hao kéo dài.

Trước viễn cảnh đó, Ả Rập Xê Út cũng đang tìm kiếm thêm sự hỗ trợ quân sự từ các đối tác. Theo Reuters, Anh đã công bố kế hoạch triển khai máy bay chiến đấu làm nhiệm vụ phòng thủ, Ai Cập chấp thuận hỗ trợ quân sự, còn Thổ Nhĩ Kỳ đang xúc tiến phê chuẩn hiệp ước phòng thủ chung với Ả Rập Xê Út và Pakistan.

Động thái thăm dò ngừng bắn gần đây giữa Riyadh và phong trào vũ trang Houthi tại Yemen đã vấp phải rào cản lớn khi nhóm này được cho là ra giá tới 51 tỉ USD bồi thường chiến tranh cùng yêu cầu công nhận tính hợp pháp của chính quyền cai trị. Yêu sách tài chính khổng lồ này xuất hiện giữa lúc Houthi siết chặt vòng vây thực địa, gia tăng tập kích tàu chở dầu trên biển Đỏ và tiến sát thành phố Aden chỉ khoảng 80 km. Hiện cả hai bên tham chiến đều chưa đưa ra phản hồi chính thức trước thông tin trên. Cường độ tấn công dồn dập vào hạ tầng năng lượng của tập đoàn Saudi Aramco, sân bay dân sự Abha và cảnh báo an ninh tại trung tâm xuất khẩu dầu mỏ Yanbu đang đẩy Ả Rập Xê Út vào thế tiến thoái lưỡng nan. Theo đánh giá từ các tổ chức giám sát xung đột, mật độ đánh phá gần như hằng ngày của đối phương khiến vương quốc này chịu tổn thất trực tiếp nặng nề và lung lay niềm tin của giới đầu tư quốc tế. Việc mở rộng chiến dịch quân sự tiềm ẩn nguy cơ thương vong lớn, trong khi phương án đàm phán khi chưa nắm ưu thế lại gặp nhiều trở ngại từ nội bộ. Nhiều nhà phân tích chiến lược chỉ ra rằng gánh nặng tài chính chưa phải mối nguy lớn nhất đối với giới lãnh đạo Ả Rập Xê Út lúc này. Rủi ro cốt lõi nằm ở nguy cơ tạo ra tiền lệ nhượng bộ nguy hiểm, khuyến khích đối phương tiếp tục dùng vũ lực ép buộc các đòi hỏi chính trị trong tương lai. Sự chuyển dịch cán cân quân sự sang thế bất lợi hơn giai đoạn trước đang thu hẹp đáng kể dư địa đàm phán an ninh bền vững của Riyadh.