Bỏ qua điều hướng

Rộ tin quan chức Mỹ bí mật gặp đại diện Houthi tại Oman

Rộ tin quan chức Mỹ bí mật gặp đại diện Houthi tại Oman
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Các quan chức Mỹ được cho là đã gặp đại diện lực lượng Houthi tại Oman hồi cuối tuần qua giữa lúc giao tranh tại Yemen leo thang và Houthi mở rộng kiểm soát dọc bờ biển Đỏ.

Theo Reuters ngày 16.9 dẫn 3 nguồn thạo tin, cuộc gặp diễn ra tại Đại sứ quán Mỹ ở Muscat (Oman). Hai nguồn tin khác cho biết rằng chính phủ Oman, bên trung gian lâu năm trong các vấn đề khu vực, đã hỗ trợ thu xếp cuộc tiếp xúc.

Một binh sĩ Houthi thực hiện nhiệm vụ tại tỉnh al Jawf, Yemen 15.9.2026

ẢNH: REUTERS

Trong cuộc gặp diễn ra ngày 13.9, đại diện Houthi nói với phía Mỹ rằng lực lượng này không có ý định tấn công tàu Mỹ và sẽ tiếp tục tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn đạt được với Washington hồi năm 2025. Houthi cũng cam kết không tấn công tàu Israel hoặc các tàu thương mại khác, ngoại trừ những tàu thuộc sở hữu của Ả Rập Xê Út, theo Reuters các nguồn thạo tin.

Ông Nabeel Khoury, cựu phó đại sứ Mỹ tại Yemen, cho rằng một "thỏa thuận ngầm" đã đạt được giữa chính quyền Trump và lực lượng Houthi. "Lực lượng Houthi hứa với chính quyền Mỹ rằng hoạt động hàng hải của Mỹ và quốc tế sẽ không bị ảnh hưởng ở biển Đỏ, mối nguy hiểm duy nhất là đối với các tàu của Ả Rập Xê Út", theo The Guardian dẫn lời ông Khoury.

Phía Mỹ được cho là do các nhân viên Đại sứ quán Mỹ tại Muscat đại diện. Phái đoàn Houthi có ông Mohammed Abdulsalam, quan chức cấp cao của lực lượng này đang ở Oman và chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, cùng ông Abdelmalik al-Ajiri - một quan chức cấp cao khác của Houthi.

Houthi tung hình ảnh chiến đấu cơ F-15 của Ả Rập Xê Út bị bắn rơi

Bộ Ngoại giao Mỹ từ chối bình luận về cuộc gặp với phía Houthi, song nhấn mạnh bảo vệ tự do hàng hải trên biển Đỏ và ngăn chặn các mối đe dọa từ khu vực là lợi ích cốt lõi của Washington. Đại sứ quán Oman tại Mỹ và phía Houthi chưa bình luận về thông tin trên.

Cuộc tiếp xúc diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và Houthi vẫn phức tạp. Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa lực lượng này trở lại danh sách "tổ chức khủng bố nước ngoài" vào tháng 3.2025, nhưng 2 bên vẫn duy trì các kênh liên lạc sau đó.

Tháng 5.2025, Mỹ và Houthi đạt một thỏa thuận ngừng bắn sau khoảng 2 tháng Washington tiến hành các đợt không kích nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công vào tàu thuyền trên biển Đỏ.

Ngày 12.9, ông Trump cho biết Houthi đã liên lạc với chính phủ Mỹ và đề nghị Washington không can thiệp vào cuộc chiến tại Yemen. Phó tổng thống J.D. Vance ngày 14.9 cũng xác nhận Mỹ đang liên lạc trực tiếp với lực lượng này, nhưng không nêu chi tiết.

Các cuộc tiếp xúc diễn ra chỉ vài ngày sau khi Houthi mở chiến dịch lớn tại Yemen và giành quyền kiểm soát thêm nhiều khu vực chiến lược ven biển Đỏ, trong đó có cảng Mocha và đảo Perim tại eo biển Bab el-Mandeb.

Houthi kiểm soát thủ đô Sanaa từ năm 2014 và đã giao tranh với liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu trong hơn một thập niên. Xung đột tương đối lắng dịu sau thỏa thuận ngừng bắn năm 2022, nhưng đã leo thang trở lại trong những tháng gần đây.

Hồi tháng 7, Houthi tuyên bố phong tỏa hoạt động vận chuyển hàng hóa của Ả Rập Xê Út trên biển Đỏ, đáp trả các biện pháp của Riyadh nhằm vào các cảng Yemen.

Theo Reuters, Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman tuần trước đã điện đàm với ông Trump để tìm kiếm hỗ trợ quân sự trong bối cảnh Houthi đẩy mạnh tiến công. Mỹ được cho là đã thông báo với Ả Rập Xê Út rằng nước này không có kế hoạch can thiệp quân sự trực tiếp.

Cuộc gặp được cho là diễn ra ngày 13.9 tại Đại sứ quán Mỹ ở Muscat, với sự hỗ trợ thu xếp của Oman, bên trung gian lâu năm trong các hồ sơ khu vực. Theo Reuters ngày 16.9, phía Mỹ do nhân viên đại sứ quán đại diện, trong khi phái đoàn Houthi có Mohammed Abdulsalam, quan chức cấp cao đang chịu lệnh trừng phạt của Washington, và Abdelmalik al-Ajiri. Tại cuộc tiếp xúc, Houthi khẳng định không có ý định tấn công tàu Mỹ và sẽ tiếp tục tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn đạt được với Washington hồi tháng 5.2025. Lực lượng này cũng cam kết không nhằm vào tàu Israel hoặc tàu thương mại khác, ngoại trừ các tàu thuộc sở hữu của Ả Rập Xê Út. Cựu phó đại sứ Mỹ tại Yemen Nabeel Khoury nhận định hai bên có thể đã đạt một “thỏa thuận ngầm”, theo đó hoạt động hàng hải của Mỹ và quốc tế trên biển Đỏ không bị ảnh hưởng, còn tàu Ả Rập Xê Út tiếp tục đối mặt nguy cơ. Thông tin trên cho thấy Washington vẫn duy trì kênh liên lạc thực dụng với Houthi, dù chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đưa lực lượng này trở lại danh sách “tổ chức khủng bố nước ngoài” vào tháng 3.2025. Bộ Ngoại giao Mỹ từ chối bình luận về cuộc gặp, nhưng nhấn mạnh bảo vệ tự do hàng hải trên biển Đỏ và ngăn chặn các mối đe dọa từ khu vực là lợi ích cốt lõi. Trước đó, ông Trump ngày 12.9 cho biết Houthi đề nghị Mỹ không can thiệp vào cuộc chiến Yemen, còn Phó tổng thống J.D. Vance ngày 14.9 xác nhận hai bên đang liên lạc trực tiếp. Đối thoại diễn ra khi Houthi mở chiến dịch lớn, kiểm soát thêm cảng Mocha và đảo Perim tại eo biển Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải chiến lược nối biển Đỏ với vịnh Aden. Sau khi chiếm thủ đô Sanaa từ năm 2014 và giao tranh hơn một thập niên với liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu, Houthi tháng 7 tuyên bố phong tỏa vận chuyển hàng hóa của Riyadh trên biển Đỏ. Việc Thái tử Mohammed bin Salman điện đàm với ông Trump trong tuần trước càng cho thấy an ninh hàng hải và nguy cơ xung đột lan rộng đang trở thành phép thử đối với quan hệ giữa Mỹ, Houthi và Ả Rập Xê Út.