Nữ sinh viên Phạm Thị Quỳnh Như làm thêm mỗi ngày hơn 6 tiếng kiếm tiền trang trải chi phí ăn học - Ảnh: NHẬT LINH
Căn nhà của bà cháu Như nằm cuối con đường cụt tuyến đường bao Nguyễn Hoàng, thuộc tổ dân phố Hòa Thuận (phường Bàn Thạch, TP Đà Nẵng). Nhà đã xuống cấp, mấy hôm trời mưa nước chảy ướt đẫm nền.
Bà ngoại đau xót gửi cháu vào trại mồ côi
Như sinh ra không biết mặt cha. Mẹ cô trước đó lập gia đình và có ba người con. Sau khi chồng qua đời vì ung thư mấy năm, bà có quen một người khác, có thêm Như. Người đàn ông đó đã ra đi biệt tích.
Khi Như 2 tuổi, mẹ suy thận giai đoạn cuối rồi qua đời. Từ Cần Thơ, bà ngoại Huỳnh Thị Lan ra chăm con gái những ngày cuối đời, rồi từ đó bà gánh luôn phận người mẹ, một mình nuôi bốn đứa cháu ngoại.
Không có nghề nghiệp ổn định, bà Lan làm đủ việc. Lúc đi nhặt ve chai, khi đi làm thuê, bán nước ngọt tại hội chợ, bán trứng lộn trước cổng bệnh viện...
Bà kể nhiều hôm ăn cơm chan nước lã, hái trái sung chấm muối ớt ăn qua bữa. Khi thì bà ra đồng bắt ốc về xào cho các cháu có thêm chút thức ăn.
Ngôi nhà của bà cháu Như được xây đã lâu, nay xuống cấp - Ảnh: TRẦN THƯỜNG
Khi trời mưa, nước chảy xuống ướt đẫm nền nhà, bà ngoại Như phải lấy thau hứng nước - Ảnh: TRẦN THƯỜNG
Nhưng cuộc sống khắc nghiệt càng khiến bà kiệt sức. Khi Như khoảng 5 tuổi, bà Lan phải phẫu thuật cắt một quả thận. Bà không còn đủ sức nuôi cả bốn đứa cháu. Trong lúc cùng quẫn, bà nhờ người gửi Như và anh trai vào trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi ở Đà Nẵng. Đó là quyết định đau đớn nhất trong cuộc đời, bà Lan nói.
Bà Lan vẫn nhớ như in ngày hai đứa cháu rời nhà. Trên chuyến xe hôm ấy, Như và anh khóc ré, níu lấy bà không chịu buông. Người bà già đứng lặng nhìn theo, nước mắt cứ chảy dài. "Đau như có ai lấy dao cứa từng nhát vào lòng", bà nghẹn giọng nhớ lại.
Quá thương xót nên bà đi nhận cháu về, cùng nhặt ve chai kiếm sống
Kể lại tuổi thơ của chị em Như, bà ngoại Huỳnh Thị Lan liên tục bật khóc - Ảnh: TRẦN THƯỜNG
Khoảng 3 năm xa cháu, nỗi nhớ cứ lớn dần trong lòng người bà tuổi đã xế chiều. Nhìn đàn gà, đàn vịt quây quần bên nhau, bà lại chạnh lòng nghĩ đến cảnh bốn đứa cháu mỗi đứa một nơi.
"Thương quá chịu không nổi nên tôi đón các cháu về", bà Lan kể.
Nghèo khó vẫn còn đó, nhưng ít nhất những đứa trẻ mồ côi ấy lại được sống bên nhau, trong vòng tay của bà. Nhắc lại những năm tháng ấy, người bà 87 tuổi cố giữ bình tĩnh, nhưng nước mắt vẫn lăn dài trên gương mặt hằn sâu những nếp nhăn.
Cuộc sống bà cháu rau cháo qua ngày rồi cũng trôi qua. Hai người chị của Như lần lượt học hết lớp 12 rồi nghỉ, lấy chồng. Người anh trai kế cũng chỉ học đến lớp 11. Như là người duy nhất quyết tâm đi tiếp con đường học hành.
Những năm đến trường, chị em Như không có khái niệm ăn sáng, nhịn đói đến trưa. Ngoài giờ học, mấy chị em cùng phụ bà nhặt ve chai, làm thuê, phụ quán cà phê kiếm tiền.
Trên những con đường nhỏ ở Tam Kỳ, dấu chân bà cháu Như cứ thế nối dài theo những bao ve chai. Khi bà ngày một lớn tuổi, mấy chị gái lấy chồng, Như bắt đầu tìm việc làm thêm để phụ bà.
Cô bé làm thêm quần quật, mê cờ vua và quyết không bỏ học
Phạm Thị Quỳnh Như xin phục vụ tại một quán trà sữa trong thành nội Huế, làm mỗi ngày hơn sáu tiếng, mỗi tháng kiếm khoảng 2,5 triệu đồng - Ảnh: NHẬT LINH
Từ Tết năm lớp 9, Như đã tự mình xin bán đồ trẻ em tại khu vui chơi trung tâm văn hóa. Những dịp Tết, hè sau đó, cô gái nhỏ lại tìm đến các quán cà phê quanh Tam Kỳ xin làm thêm. Có được đồng nào, cô dành dụm phụ bà, phần còn lại lo cho việc học.
Cực khổ là vậy, 12 năm Như đều đạt học sinh khá. Như yêu thích bóng đá, bóng chuyền và đặc biệt mê cờ vua. Niềm đam mê ấy bắt đầu từ những ngày cô sống tại trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi, tập tành học từ các anh chị.
Như khoe lớp 12 đoạt giải ba môn cờ vua của trường. Với Như, mỗi lần ngồi trước bàn cờ, những nhọc nhằn dường như được gác lại.
Đậu đại học, Như nói bà ngoại đừng quá lo cho mình. Như làm hồ sơ để được hưởng các chính sách dành cho trẻ mồ côi, còn tiền trọ, tiền ăn và những khoản sinh hoạt hằng ngày, cô sẽ tự tìm cách xoay xở.
Mới đi học Trường đại học Nông Lâm - Đại học Huế, Như đã tìm được việc làm thêm. Cô xin phục vụ tại một quán trà sữa trong thành nội Huế. Sau những giờ học trên giảng đường, Như lại tất tả đến quán, làm hơn 6 tiếng mỗi ngày.
Có hôm khách đông, công việc kéo dài đến hơn 23h. Như phải chờ dọn dẹp xong mới trở về phòng trọ. Sáng hôm sau, cô lại thức dậy sớm đến trường. Mỗi tháng, Như kiếm được khoảng 2,5 triệu đồng tiền công. Như chắt chiu từng đồng, vừa lo tiền trọ, tiền ăn, vừa dành dụm cho việc học.
Nhịn bớt bữa ăn, ăn cơm trắng trứng luộc để tiết kiệm
Hoàn cảnh khó khăn, đi làm thêm từ nhỏ nhưng Quỳnh Như có học lực tốt, cô đam mê cờ vua và có nhiều thành tích trong hoạt động Đoàn ở địa phương - Ảnh: NHẬT LINH - TRẦN THƯỜNG
Chiều muộn, Quỳnh Như trở về chỗ trọ nhỏ sau buổi học. Vừa thấy Như mở cửa, chị hàng xóm cùng dãy trọ bước qua hỏi: "Con ăn gì chưa?".
"Con bé toàn bỏ bữa hoặc chỉ ăn cơm trắng với quả trứng luộc thôi, đi học rồi đi làm thêm suốt. Tôi thương nên có nấu gì thì thường đưa qua cho một ít" - chị hàng xóm kể.
Biết hoàn cảnh, căn phòng có giá 1,5 triệu đồng/tháng, chủ trọ lấy Như 1 triệu. Nhưng với cô sinh viên mồ côi, khoản tiền ấy vẫn là một gánh nặng.
Như chọn ngành công nghệ thực phẩm, mong sau này làm ra những sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ em và người già. Ước mơ ấy bắt đầu từ chính những tháng ngày thiếu thốn của hai bà cháu. Cô muốn làm ra những thực phẩm tốt cho sức khỏe, trước hết để bà ngoại có những bữa ăn đầy đủ, ngon lành hơn.
"Tôi muốn sau này giúp bà ngoại thoát nghèo và có những món thật ngon để bà ăn", Như nói.
Giáo viên chủ nhiệm THPT: Như tự lập và chịu khó, mong em được giúp đỡ
Cô Nguyễn Thị Thanh Thảo, giáo viên chủ nhiệm tại Trường THPT Trần Cao Vân, cho biết Như là học sinh ngoan, hiền, chăm học và có ý chí vươn lên.
"Như vừa học vừa đi làm thêm để tự lo cho bản thân, nhưng vẫn luôn cố gắng học tập và tích cực tham gia thể thao. Em rất ngoan, chịu khó. Tôi mong Như nhận được sự hỗ trợ để có thể tiếp tục con đường học tập", cô Thảo chia sẻ.
Video hướng dẫn đăng ký học bổng Tiếp sức đến trường 2026
Tiêu chí xét học bổng Tiếp sức đến trường 2026:
Ưu tiên các tân sinh viên mồ côi, hộ nghèo, cận nghèo, vùng thiên tai, khuyết tật, cha mẹ bệnh nặng, gia đình gặp biến cố bất ngờ…, có nguy cơ bỏ học.
Tân sinh viên trúng tuyển vào đại học hoặc cao đẳng năm học 2026-2027, có giấy xác nhận nhập học.
Tân sinh viên có nỗ lực vươn lên
Đăng ký xét học bổng
Bước 1: Tân sinh viên đăng ký học bổng hoặc người giới thiệu tân sinh viên điền các thông tin trực tuyến trên trang: https://tiepsucdentruong.web.app theo mẫu, sẽ được cấp một mã hồ sơ.
Bước 2: Ban tổ chức sẽ phối hợp cùng địa phương xác minh thông tin để chọn hồ sơ đúng theo tiêu chí.
Bước 3: Ban tổ chức sẽ thông báo đến tân sinh viên được nhận học bổng để xác nhận thông tin.
Tiếp sức đến trường trân trọng mời bạn đọc tài trợ cho chương trình:
Học bổng bằng tiền mặt hoặc hỗ trợ miễn, giảm học phí cho tân sinh viên.
Thiết bị học tập như: máy tính xách tay, ba lô, sách vở, dụng cụ học tập, gói dữ liệu Internet và các phương tiện phục vụ học tập.
Phương tiện đi lại như xe đạp, xe gắn máy hoặc các hình thức hỗ trợ phù hợp khác.
Các khóa học ngoại ngữ, kỹ năng mềm, kỹ năng nghề nghiệp, chương trình đào tạo và phát triển năng lực cho tân sinh viên.
Kết nối cơ hội thực tập, việc làm bán thời gian, chỗ ở miễn phí hoặc các chính sách hỗ trợ khác.
Đồng hành trên nền tảng số thông qua việc quyên góp trực tuyến thông qua mã QR, tài khoản ngân hàng hoặc nền tảng thanh toán số.
Mời các cựu sinh viên từng nhận học bổng "Tiếp sức đến trường" trở lại đồng hành bằng nhiều hình thức như hỗ trợ học bổng, chia sẻ kinh nghiệm hoặc giới thiệu cơ hội thực tập, việc làm cho tân sinh viên…
Liên hệ điện thoại: 0918.033.133.
Tài khoản nhận đóng góp:
- Báo điện tử Tuổi Trẻ - Số tài khoản: 1604555888999
Ngân hàng Agribank - Chi nhánh Phú Nhuận, TP.HCM.
Nội dung: Ủng hộ “Tiếp sức đến trường” cho tân sinh viên hoặc ghi cụ thể tỉnh/thành mà bạn đọc muốn hỗ trợ.
- Bạn đọc, doanh nghiệp ở nước ngoài có thể chuyển khoản về báo điện tử Tuổi Trẻ:
Tài khoản USD 007.137.0195.845 Ngân hàng Ngoại thương TP.HCM;
Tài khoản EUR 007.114.0373.054 Ngân hàng Ngoại thương TP.HCM
với Swift code BFTVVNVX007.
Nội dung: Ủng hộ “Tiếp sức đến trường” cho tân sinh viên hoặc ghi cụ thể tỉnh/thành mà bạn đọc muốn hỗ trợ.
Quỹ Đồng hành nhà nông trao Tuổi Trẻ 5 tỉ đồng tiếp sức đến trường tân SV khó khăn Tối 9-9, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Phân bón Bình Điền - ông Ngô Văn Đông đã trao 5 tỉ đồng cho chương trình Tiếp sức đến trường 2026 của báo Tuổi Trẻ, tiếp nối hành trình hơn 20 năm quỹ đồng hành cùng học bổng này.