Phát huy các giá trị văn hóa
Theo Ủy ban nhân dân xã Bắc Bình, địa phương là vùng đất hội tụ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, nơi các dân tộc anh em cùng sinh sống, đoàn kết, gắn bó và cùng xây dựng quê hương ngày càng phát triển. Trong bức tranh văn hóa đa dạng ấy, đồng bào Chăm là một cộng đồng có bề dày lịch sử, với kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, góp phần làm nên bản sắc văn hóa độc đáo của xã Bắc Bình nói chung và tỉnh Lâm Đồng nói riêng.
Lễ hội Katê là lễ hội truyền thống tiêu biểu và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Chăm theo đạo Bà-la-môn. Đây là dịp để đồng bào tưởng nhớ công lao các vị vua, các bậc tiền nhân và tổ tiên đã có công dựng nước, giữ nước, gìn giữ truyền thống dân tộc; đồng thời, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Hơn thế nữa, lễ hội còn là không gian văn hóa đặc sắc, nơi hội tụ và trao truyền những giá trị truyền thống về tín ngưỡng, nghệ thuật trình diễn dân gian, âm nhạc, múa, trang phục, nghề thủ công và phong tục tập quán tốt đẹp của đồng bào Chăm từ thế hệ này sang thế hệ khác, góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Đặc biệt, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam tiếp tục khẳng định quan điểm xuyên suốt của Đảng là xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; bảo đảm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số trong kỷ nguyên phát triển mới. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để các cấp, ngành tiếp tục quan tâm đầu tư, hỗ trợ công tác bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa truyền thống, trong đó có Lễ hội Katê của người Chăm-Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Thực hiện chủ trương đó, ông Trần Quốc Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bắc Bình cho biết, những năm qua, địa phương luôn dành sự quan tâm đối với công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào Chăm thông qua việc bảo tồn hệ thống di tích, hỗ trợ tổ chức các lễ hội truyền thống, khuyến khích truyền dạy các giá trị văn hóa dân gian, bảo tồn nghề thủ công truyền thống, đồng thời gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch bền vững và nâng cao đời sống của nhân dân.
Lễ hội không chỉ là ngày hội văn hóa, tín ngưỡng thiêng liêng của đồng bào Chăm mà còn là minh chứng sinh động cho sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương đối với việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Đây cũng là dịp để giới thiệu đến du khách những giá trị đặc sắc của văn hóa Chăm, góp phần tăng cường tình đoàn kết giữa các dân tộc, lan tỏa tinh thần tôn trọng sự đa dạng văn hóa và cùng nhau xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Quan tâm đời sống người dân
Đại diện Hội đồng chức sắc Bà-la-môn giáo cho biết, trong thời gian qua, các thôn làng Chăm đã chuẩn bị lễ hội chu đáo, đời sống tinh thần phong phú, là dịp để đồng bào Chăm gặp mặt, thực hành các nghi lễ truyền thống; đồng thời, cơ hội để giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng Chăm đến du khách. Mối quan hệ, đoàn kết giữa các dân tộc anh em trong từng cộng đồng dân cư luôn được thắt chặt.
Song song đó, Đoàn ca múa nhạc Chăm thuộc Nhà hát Nghệ thuật thường xuyên xây dựng những chương trình mang đậm bản sắc dân tộc Chăm biểu diễn phục vụ người dân và đạt nhiều thành tích cao tại các địa phương. Nhờ vậy, phong trào văn nghệ quần chúng tại các thôn có đồng bào Chăm đều được người dân hưởng ứng.
Ngoài ra, Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm được nhiều nhà mạnh thường quân hiến tặng, trưng bày hơn 1.500 hiện vật gốc qua sưu tầm, thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan, cũng khẳng định các chủ trương chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa dân tộc Chăm.
Để bảo tồn, phát huy có hiệu quả giá trị lễ hội phục vụ đời sống tôn giáo, tín ngưỡng của cộng đồng người Chăm và góp phần phát triển du lịch xã, ông Trần Quốc Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bắc Bình yêu cầu, Phòng Văn hóa-Xã hội, các thôn cần quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho đồng bào Chăm duy trì và phát huy các giá trị của lễ hội, khuyến khích việc hướng dẫn, phổ biến rộng rãi về nội dung, ý nghĩa và giá trị của lễ hội trong cộng đồng.
Thông qua các chủ trương, chính sách của Trung ương, của tỉnh, địa phương tiếp tục xây dựng kế hoạch để đầu tư và hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị lễ hội, ngăn chặn những nguy cơ làm mai một, biến thể hoặc thất truyền các nghi thức trong lễ hội. Bên cạnh đó, các đơn vị tiếp tục quan tâm chú trọng gìn giữ, bảo tồn nguyên vẹn phần lễ đã lưu truyền từ bao đời nay và mở rộng thêm phần hội sao cho phù hợp với điều kiện, đặc thù và truyền thống văn hóa của đồng bào Chăm tại địa phương.
THANH HẢI