Rùng mình chợ tự phát sát chợ đầu mối TP.HCM: Hiểm họa rình rập bữa ăn

Có mặt tại các điểm nóng của chợ tự phát quanh chợ đầu mối Hóc Môn (xã Xuân Thới Sơn, TP.HCM) vào những ngày mưa tầm tã cuối tháng 9, cảnh tượng đập vào mắt chúng tôi là khung cảnh nhếch nhác, ẩm thấp và ô nhiễm nghiêm trọng trải dài hàng trăm mét lòng lề đường.

Ngồi trên rác mần cá, kê thớt lên miệng cống chặt thịt

Dọc tuyến đường Nguyễn Thị Sóc trước cổng chợ, dù cơ quan chức năng đã cắm biển cấm đổ rác nhưng rác thải sinh hoạt lẫn phế phẩm chợ vẫn bị vứt tràn lan thành bãi dài hàng chục mét. Đống rác phình to chiếm gần nửa lòng đường, ép dòng xe cộ phải lách sát dải phân cách, gây nên cảnh ùn ứ triền miên.

ẢNH: TRẦN KHA

Rẽ sâu vào "điểm nóng" đường số 4, đường số 3 và đường số 10, mức độ ô nhiễm càng khiến người đi đường phải rùng mình. Mưa dầm dề nhiều ngày khiến mặt đường biến thành một bãi sình lầy đen ngòm, hòa lẫn nước rỉ rác bốc mùi xú uế chua nồng, ai chạy xe ngang qua cũng phải bịt kín mũi.

Ngay dưới lòng đường đọng nước, tiểu thương chỉ trải vội một tấm bạt ni lông cáu bẩn sát mép rác để đổ đống đủ loại thủy hải sản. Chúng tôi tận mắt chứng kiến người bán ngồi xổm thoăn thoắt đánh vảy, mổ cá rèn rẹt. 

Đáng sợ là từng nhúm mang, ruột cá đỏ lòm dính máu tươi vừa móc ra lập tức được ném thẳng lên đống rác phân hủy ngay bên cạnh ruồi nhặng bu kín. Nước thải đen ngòm từ rác và cá tanh tưởi cứ thế rỉ ra, hòa lẫn vào nhau lênh láng dưới chân.

ẢNH: TRẦN KHA

Cách đó vài bước chân, những rổ khô cá được kê cách mặt đường nhớp nháp chưa đầy một gang tay. Mỗi lần xe tải, xe máy gầm rú chạy qua, bùn sình cùng nước rác bắn tung tóe lên thẳng mâm cá khô để lồ lộ giữa đường mà không dụng cụ che đậy.

Tại đường số 3, đường số 4 có nhiều trường hợp dựng xe bán thịt heo chiếm trọn lối đi. Bánh xe bám đầy bùn đất, nước bẩn bắn lên sát mép thịt. Khi có khách dừng lại hỏi mua, người bán không ngần ngại xách tảng thịt đặt thẳng lên tấm thớt gỗ kê ngay trên nắp cống hôi hám. Lưỡi dao vung lên chặt chan chát, thịt vụn văng tung tóe xuống nền đường ẩm ướt rồi được hốt vội, nhét vào túi ni lông đưa cho người mua không có bất kỳ biện pháp che chắn bụi hay khử khuẩn nào. 

ẢNH: TRẦN KHA

Thịt đổi màu, rỉ máu bầm gắn mác "xả hàng chiều"

Càng về chiều muộn, không khí mua bán tại khu chợ "chui" này càng bát nháo. Giữa tiếng còi xe inh ỏi và khói bụi mù mịt, một người đàn ông liên tục cất giọng chèo kéo: "Thịt chiều xả rẻ, bán lỗ luôn! 50.000 đồng một tảng, một giò heo lớn cũng 50.000 đồng!".

Nghe lời rao bùi tai, một cặp vợ chồng tấp xe vào xem. Trước mắt họ, những tảng thịt dài hơn gang tay bày trên bàn sắt đã ngả sang màu xám sẫm, se khô lại vì gió bụi và bầy ruồi nhặng bu bám vo ve.

Thấy màu thịt bất thường, người vợ nhíu mày: "Sao miếng thịt này màu kỳ vậy anh?". Người bán liền phân bua: "Nắng chiều chiếu vào nên đổi màu xíu thôi, ăn vẫn ngon! Lấy đi, mua một giò 50 ngàn, ôm hết ba cái tôi để rẻ 40 ngàn một giò!".

ẢNH: TRẦN KHA

Cầm chiếc giò heo lên săm soi người chồng chỉ tay vào những vệt tụ máu bầm tím loang lổ cùng màu sắc thâm tái dưới lớp da, tiếp tục gặng hỏi nguồn gốc xuất xứ. Đến lúc này, người bán bắt đầu ấp úng, trả lời vòng vo rồi đánh trống lảng sang chuyện khác. Nhận thấy dấu hiệu bất thường của thịt heo bệnh hoặc thịt tồn lưu lâu ngày, hai vợ chồng vội buông tay, nổ máy rời đi.

Theo ghi nhận của chúng tôi, hầu hết thịt heo bày bán xế chiều tại đây đều mất hẳn độ đàn hồi tự nhiên, thịt nhớt dính và thâm sẫm. Trên mỗi miếng thịt, người bán dán nguệch ngoạc mức giá từ 45.000 - 50.000 đồng/kg, rẻ hơn nhiều với giá thịt tươi sáng sớm. Đằng sau cái mác "giá rẻ cứu túi tiền" là mối nguy cơ tiềm ẩn ngộ độc thực phẩm và mầm bệnh khôn lường chực chờ bủa vây bữa cơm công nhân, người lao động nghèo.

ẢNH: TRẦN KHA

Bà N.T.T (người dân sống tại đường số 4) bức xúc: "Mỗi ngày chúng tôi phải chịu đựng mùi xú uế nồng nặc bốc lên từ nội tạng, rác thối phân hủy. Mưa xuống thì nước rác rỉ ra hòa vào bùn sình, người ta lại thản nhiên ngồi ngay bên trên đống rác đó làm cá, bán thịt. Chúng tôi rất lo ngại nguồn thực phẩm bẩn, trôi nổi này sẽ đi vào bữa cơm của người dân".

Chính quyền nói gì?

Trao đổi về tình hình trật tự đô thị và an toàn thực phẩm xung quanh chợ đầu mối Hóc Môn, đại diện UBND xã Xuân Thới Sơn cho biết: "Chợ đầu mối nông sản thực phẩm Hóc Môn là một trong ba chợ đầu mối lớn nhất TP.HCM, có lưu lượng giao thương rất lớn. Xung quanh khu vực chợ bên ngoài thời gian qua đã phát sinh một số điểm kinh doanh tự phát của người dân".

Từ khi tiếp quản địa bàn, chính quyền xã đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nhằm kiểm soát, lập lại trật tự. Cụ thể, UBND xã Xuân Thới Sơn đã phối hợp Đội CSGT An Sương tổ chức 722 đợt ra quân. Qua đó, lực lượng chức năng đã lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính đối với 4 trường hợp tại tuyến đường số 2 về hành vi xả thải không đúng quy định, không đăng ký hộ kinh doanh; đồng thời xử lý 481 trường hợp buôn bán lấn chiếm lòng, lề đường đô thị và đang tiếp tục kiểm tra, xử lý các điểm còn lại.

ẢNH: TRẦN KHA

Đại diện UBND xã Xuân Thới Sơn khẳng định, để giải quyết dứt điểm tình trạng chợ tự phát bát nháo, thời gian tới UBND xã sẽ tập trung các giải pháp trọng tâm. Cụ thể, chính quyền sẽ phối hợp các lực lượng tăng cường tuần tra, chốt trực tại các tuyến đường trọng điểm, xử lý nghiêm trường hợp tái phạm. Bên cạnh đó cũng rà soát, hướng dẫn hộ kinh doanh tự phát đăng ký hoặc di dời vào các điểm kinh doanh hợp pháp, đồng thời sớm đưa hệ thống camera vào hoạt động để giám sát, phạt nguội các vi phạm.

Khoảng 147 điểm kinh doanh tự phát xung quanh chợ đầu mối Hóc Môn nằm ngoài quy trình kiểm soát, gây khó khăn cho truy xuất nguồn gốc. Báo cáo của chợ đầu mối Thủ Đức cũng thừa nhận hàng hóa tại các khu vực tự phát không được kiểm soát về an toàn thực phẩm và nguồn gốc. Đoàn giám sát đề nghị xây dựng quy trình liên thông từ giết mổ, chợ đầu mối đến bếp ăn trường học, khu công nghiệp; quy định rõ trách nhiệm, cơ chế truy xuất và phương án xử lý sự cố.