Sách vẫn là chìa khóa vạn năng của người trẻ trong kỷ nguyên AI

Ngày 25/9, tại Học viện Thanh Thiếu niên Việt Nam, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tổ chức diễn đàn “Mỗi thanh niên một cuốn sách làm bạn” với chủ đề “Hành trình đọc sách trong kỷ nguyên AI”. Chương trình có sự tham dự của anh Nguyễn Kim Quy, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, cùng đông đảo đại biểu và người trẻ quan tâm đến văn hóa đọc. Diễn đàn mở ra cuộc trao đổi gần gũi về vai trò của sách khi công nghệ trí tuệ nhân tạo đang thay đổi mạnh mẽ cách con người tìm kiếm, tiếp nhận và xử lý thông tin. Phát biểu tại chương trình, anh Lê Hải Long, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Trưởng Ban Công tác Thanh thiếu nhi, Phó Chủ tịch thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, đưa ra nhiều góc nhìn về việc đọc. Theo anh, đời sống hiện đại cung cấp vô số phương tiện tiếp cận tri thức, nhưng đọc sách vẫn là một quá trình tự thân mà công nghệ không thể thay thế hoàn toàn. Giá trị của việc đọc chỉ bộc lộ rõ ràng khi kiến thức từ trang sách trở thành suy nghĩ, lựa chọn và hành động cụ thể trong đời sống mỗi người. Với nhiều người, những cuốn sách từng đồng hành từ thuở nhỏ không chỉ đem đến kiến thức, mà còn góp phần bồi đắp nhân cách, tâm hồn và cách nhìn về thế giới. Sách đi cùng quá trình trưởng thành, giúp người trẻ hình thành tư duy độc lập, duy trì sự chủ động tìm hiểu và không ngừng khám phá những điều mới mẻ. Có những kiến thức chưa đem lại tác dụng ngay lập tức, nhưng về sau trở thành hành trang vững chắc khi mỗi người gặp khó khăn hoặc đứng trước bước ngoặt nghề nghiệp. Trong kỷ nguyên AI, người trẻ sở hữu lợi thế lớn nhờ những công cụ có khả năng tìm kiếm, tổng hợp và gợi ý tài liệu nhanh chóng. Tuy nhiên, tốc độ tiếp cận thông tin không đồng nghĩa với khả năng hiểu sâu, bởi kiến thức chỉ thực sự được làm chủ qua quá trình đọc đầy đủ và suy ngẫm nghiêm túc. Anh Lê Hải Long nhấn mạnh, mỗi người vẫn phải tự đọc trọn vẹn tác phẩm, đối chiếu quan điểm, suy nghĩ độc lập và rút ra kết luận cho riêng mình. Quá trình ấy đồng thời rèn luyện khả năng tập trung, năng lực tư duy độc lập và bản lĩnh trước lượng thông tin ngày càng lớn, ngày càng phức tạp. Anh Long kêu gọi người trẻ tận dụng thời gian tuổi trẻ để đọc đều đặn, trao đổi với bạn bè và vận dụng kiến thức đã học vào thực tế. Mong muốn được ông gửi gắm là đọc sách trở thành thói quen tích cực, giúp thanh niên mở rộng hiểu biết, hoàn thiện bản thân, sống trách nhiệm và đóng góp thiết thực cho đất nước. Điểm nhấn của diễn đàn là phần giao lưu với nhà thơ Trần Đăng Khoa, ông Vũ Trọng Đại, Giám đốc TIMES, cùng ông Lê Công Thành, CEO Infore và chuyên gia AI. Chia sẻ về hành trình của mình, nhà thơ Trần Đăng Khoa cho biết việc chịu khó đọc và làm bạn với sách đã góp phần tạo nên con người, nhà thơ, nhà văn và nhà báo của ông. Ông cho rằng sách còn dạy con người cách ứng xử, biết trân trọng các giá trị nhân văn và nhìn nhận cuộc đời bằng chiều sâu hơn. Theo nhà thơ Trần Đăng Khoa, sách là tài sản lớn của nhân loại, bởi mỗi cuốn sách vừa chứa đựng tri thức, vừa có thể khơi dậy lòng yêu nước, tư duy sáng tạo và ý chí vươn lên. Đọc sách cũng là cách để con người trò chuyện với những trí tuệ lớn, từ đó tự nuôi dưỡng tâm hồn và làm giàu vốn hiểu biết của chính mình. Trước những cơ hội cùng thách thức do AI tạo ra, ông tin rằng nghị lực và sức sáng tạo của tuổi trẻ sẽ giúp các bạn chinh phục tri thức, với sách là chiếc chìa khóa vạn năng. Ông Vũ Trọng Đại nhận định, giữa thời đại bùng nổ thông tin và sự bủa vây của các nền tảng mạng xã hội, năng lực chọn lọc sách trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Ông ví sách như một bộ lọc tri thức, trong khi mạng xã hội thường cung cấp những lát cắt ngắn, nhanh và khó tạo nên nền tảng hiểu biết đầy đủ. Theo Tiền Phong, thông điệp xuyên suốt diễn đàn khá rõ ràng: AI có thể hỗ trợ việc tìm kiếm, nhưng thói quen đọc, suy nghĩ và hành động vẫn cần được mỗi người tự xây dựng.