Từ những lần làm sai vì chưa thạo tiếng Nhật
Lương Đức Quý, 33 tuổi, quê ở xã Cẩm Giàng, TP.Hải Phòng (trước là H.Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương), sang Nhật Bản làm việc ngay sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Thời điểm ấy, anh trai Quý đã sang Nhật trước và giới thiệu anh vào công ty. Từ đó, Quý bắt đầu công việc thi công cốt thép, một nghề đòi hỏi sự chính xác, sức bền và kinh nghiệm thực tế.
Những ngày đầu, Quý chưa thành thạo tiếng Nhật nên không ít lần gặp khó khăn trong giao tiếp tại công trường. Có những dụng cụ được gọi bằng nhiều tên khác nhau khiến anh nghe chưa rõ và mang nhầm đồ. Khi ấy, đồng nghiệp chỉ dẫn lại để anh hiểu và làm đúng.
Lương Đức Quý trở thành người nước ngoài đầu tiên vô địch Giải thi tay nghề cốt thép toàn Nhật Bản
ảnh: nvcc
Không chỉ học ngôn ngữ, anh còn phải làm quen với từng thao tác kỹ thuật. Trước đây, Quý chưa biết cách gia công, uốn cốt thép theo yêu cầu. Có những chi tiết cần uốn thành hình U vuông góc, anh phải làm 2, 3 lần mới đạt đúng tiêu chuẩn.
Anh Quý cho biết công việc cốt thép không chỉ đòi hỏi sức lực. Người thợ phải nắm được bản vẽ, đo đạc chính xác và thực hiện các thao tác đúng yêu cầu. Một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng lắp dựng. Trong môi trường ấy, kinh nghiệm của anh được tích lũy từ những việc tưởng chừng rất nhỏ, như nhận biết đúng dụng cụ hay uốn một thanh thép theo kích thước quy định.
Thành tích này là kết quả của 11 năm bền bỉ theo nghề của Quý
Sau 11 năm, Quý đã có thể chủ động lựa chọn cách thực hiện nhiều phần việc và được cấp trên tin tưởng. Năm 2025, công ty giao anh phụ trách một công trình nhỏ, điều phối nhóm công nhân và xử lý các cuộc họp công việc mà không có nhân viên người Nhật đi cùng.
"Lúc đầu tôi cũng hơi hồi hộp vì đây là lần đầu tự đảm nhận những việc như vậy", Quý chia sẻ. Tuy nhiên, công việc diễn ra theo kế hoạch và cả nhóm hoàn thành sau một tuần.
Với Quý, quá trình làm nghề không có một bước ngoặt đặc biệt nào. Đó là những ngày đi làm, học hỏi từ đồng nghiệp và dần làm tốt hơn công việc của mình. Anh cho biết chưa từng nghĩ đến chuyện bỏ nghề hay chuyển sang công việc khác, bởi công ty tạo điều kiện để anh làm việc ổn định và anh muốn tiếp tục đóng góp cho công ty, chăm lo gia đình.
Hai tuần chuẩn bị cho cuộc thi đã mong đợi từ lâu
TETSU-1 GRAND PRIX là giải thi tay nghề cốt thép toàn Nhật Bản, do Hiệp hội Các doanh nghiệp thi công cốt thép toàn Nhật Bản tổ chức định kỳ 2 năm một lần. Cuộc thi nhằm tìm ra những người thợ có tay nghề hàng đầu trong lĩnh vực này.
Thí sinh phải thực hiện bài thi lắp dựng cốt thép dựa trên đề thi kỹ năng cấp quốc gia bậc 1, có bổ sung yêu cầu về một tầng cốt thép ngang. Bài thi đòi hỏi người tham dự đọc đúng bản vẽ, lắp dựng chính xác và hoàn thành trong thời gian quy định. Kết quả được đánh giá dựa trên cả độ chính xác lẫn thời gian thao tác.
Quý đã biết đến cuộc thi từ những ngày đầu sang Nhật và mong muốn có cơ hội tham gia. Khi quyết định thử sức, anh chủ động đề xuất với công ty đăng ký dự thi và được chấp thuận.
Vợ anh Quý là chị Nguyễn Thị Hải Yến đưa hai con tham dự cuộc thi để cổ vũ tinh thần chồng
Hai tuần trước cuộc thi, Quý luyện tập cùng một đồng nghiệp. Trong những lần làm thử ban đầu, anh mất hơn 50 phút để hoàn thành bài thi. Hai người cùng so sánh cách thực hiện, trao đổi những thao tác có thể rút gọn và điều chỉnh phương pháp nhằm tiết kiệm thời gian mà vẫn bảo đảm yêu cầu kỹ thuật. "Có những công đoạn tôi làm chậm hơn đồng nghiệp nên phải tự mình xem lại cách làm, tìm phương pháp hiệu quả hơn", Quý kể.
Tại cuộc thi diễn ra vào ngày 3.10.2026 ở thành phố Fujinomiya, tỉnh Shizuoka, Quý tranh tài cùng 33 thí sinh khác. Anh hoàn thành bài thi trong 46 phút 45 giây, nhanh nhất cuộc thi, qua đó giành chức vô địch và trở thành người nước ngoài đầu tiên chiến thắng tại TETSU-1 GRAND PRIX.
Sau cuộc thi, anh gọi điện báo tin cho gia đình hai bên. Vợ anh, chị Nguyễn Thị Hải Yến, 32 tuổi, cùng hai con cũng có mặt tại cuộc thi để cổ vũ chồng.
Chị Yến cho biết: "Công việc của anh khá vất vả, thường phải dậy sớm và về muộn. Hai vợ chồng đã kết hôn được 9 năm, chị và hai con đã sang Nhật đoàn tụ với chồng được 3 năm". Với chị, chứng kiến anh Quý nhận chức vô địch là chứng kiến kết quả xứng đáng của quãng thời gian dài chồng bền bỉ gắn bó với nghề và nỗ lực tập luyện trước cuộc thi.
Về phần mình, Quý xem danh hiệu là sự xác nhận cho năng lực của bản thân, đồng thời cho thấy người lao động Việt Nam có thể khẳng định tay nghề tại Nhật Bản. Anh dự định tiếp tục gắn bó với nghề cốt thép và chia sẻ thêm kinh nghiệm với những người mới vào nghề.