K-pop và điện ảnh đã đưa Hàn Quốc trở thành một trong những tâm điểm văn hóa đại chúng toàn cầu. Nhưng phía sau những cái tên như BTS, BLACKPINK hay Squid Game, các lớp văn hóa lâu đời hơn của quốc gia này đang tiếp cận bạn bè quốc tế theo những cách rất riêng: từ thiền định, trải nghiệm ở chùa (templestay) cho đến di sản nghệ thuật kéo dài 2.000 năm.
Thành công của K-pop giúp mở đường đưa các giá trị văn hóa truyền thống Hàn Quốc ra thế giới
Ảnh: Reuters
"Một Hàn Quốc khác" phía sau K-pop
Tại chương trình Young Camp 2026 của Đại học Dongguk (Seoul) hồi tháng 9 vừa qua, khoảng 10.000 sinh viên và giảng viên đã cùng tham gia nghi lễ Phật giáo. Trong đó có không ít sinh viên quốc tế, gồm cả những người theo hoặc không theo tôn giáo này.
Tờ Korea Herald miêu tả, suốt gần một giờ đồng hồ, những người tham dự cùng đọc kinh và thực hiện các nghi thức cúi lạy. Trải nghiệm này khác xa với hình ảnh sôi động của K-pop mà sinh viên quốc tế thường hình dung.
Pooja Rajput (24 tuổi), sinh viên cao học người Ấn Độ theo Hindu giáo, chia sẻ cô không cảm thấy xa lạ. Một giờ đọc kinh cầu nguyện đối với cô giống như một bài thiền định, giúp cô nhận ra nhiều điểm tương đồng với truyền thống quê nhà.
Đáng chú ý hơn là câu chuyện của Lidiya Garayeva (23 tuổi), đến từ Turkmenistan. Garayeva theo học ngành kỹ thuật cơ khí, robot và năng lượng tại Dongguk. Cô sang Hàn Quốc vì mê ngành công nghiệp ô tô, hoàn toàn không phải người hâm mộ K-pop hay phim truyền hình. Thậm chí lúc nộp hồ sơ, cô cũng không biết Dongguk là trường đại học Phật giáo.
Sau 3 năm, Garayeva đã tham gia các lớp học thiền, đến chùa và trải nghiệm mô hình templestay. Với cô, Phật giáo nghiêng về triết lý sống hơn là tôn giáo. Những trải nghiệm đó giúp cô nhận ra "một Hàn Quốc khác" nằm ngoài sóng văn hóa đại chúng.
Câu chuyện của Garayeva cho thấy thực tế: nhiều bạn trẻ đến Hàn Quốc vì giáo dục hay công nghệ vẫn có thể tiếp cận sâu hơn với văn hóa truyền thống bản địa trong quá trình sinh sống.
Trải nghiệm văn hóa thay vì chỉ ngắm qua màn ảnh
Theo số liệu từ Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh Hàn Quốc do Yonhap trích dẫn, tính đến tháng 2.2026, lượng sinh viên nước ngoài tại nước này đã vượt mốc 314.000 người, tăng gần gấp đôi so với năm 2020. Lượng sinh viên quốc tế đông đảo tạo nên một cộng đồng đặc biệt, những người trẻ trực tiếp sinh sống và trải nghiệm xã hội Hàn Quốc thay vì chỉ theo dõi qua màn ảnh.
Tại Đại học Dongguk, câu lạc bộ Phật giáo dành riêng cho sinh viên quốc tế Globuldong thành lập từ năm 2025 đã thu hút khoảng 250 thành viên đến từ 30 quốc gia. Các hoạt động thăm chùa, ở lại chùa hay tham gia lễ hội giúp du học sinh nhanh chóng hòa nhập với văn hóa bản địa.
Chương trình trải nghiệm ở chùa được Hàn Quốc khởi xướng từ World Cup 2002, đến nay đã mở rộng ra khoảng 150 ngôi chùa trên toàn quốc. Sáu trong số bảy ngôi chùa được UNESCO công nhận là Di sản thế giới tại Hàn Quốc hiện cũng vận hành mô hình này.
Khách tham gia có thể đọc kinh, thiền định, thưởng trà, dùng cơm chay hoặc tự tay làm đèn hoa sen. Một số trung tâm như International Seon Center ở Seoul còn thiết kế riêng các khóa templestay có hỗ trợ tiếng Anh cho du khách quốc tế.
Song song đó, một làn sóng tạm gọi là "Phật giáo thời thượng" (hip Buddhism) cũng xuất hiện nhằm kéo người trẻ lại gần với tâm linh. Tờ The Times đưa tin, giới lãnh đạo Phật giáo Hàn Quốc đang làm mới hình ảnh bằng các sự kiện âm nhạc, đồ lưu niệm cách tân, hay thậm chí mời DJ, rapper biểu diễn tại Triển lãm Phật giáo Quốc tế Seoul.
Tuy nhiên, số liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy Phật giáo tại Hàn Quốc đang đối mặt với sự suy giảm tín đồ trẻ tuổi. Do đó, việc Phật giáo xuất hiện trong các sự kiện văn hóa thanh thiếu niên mang ý nghĩa quảng bá trải nghiệm hơn là sự gia tăng về mặt tín đồ.
Nếu thiền định mang lại trải nghiệm trực tiếp tại chỗ, thì các sự kiện quốc tế lại giúp di sản Hàn Quốc bước ra thế giới. Ngày 1.10, Bảo tàng Anh tại London khai mạc triển lãm Korea: 2.000 Years of Creativity, giới thiệu lịch sử nghệ thuật Hàn Quốc từ 300 năm trước Công nguyên đến nay.
Theo Reuters, triển lãm mở ra cái nhìn toàn diện vượt ra ngoài sóng văn hóa đại chúng. Tờ Financial Times nhận xét sự kiện này giúp công chúng phương Tây tiếp cận 2.000 năm sáng tạo nghệ thuật của người Hàn, vốn đã tồn tại rất lâu trước khi những hiện tượng như Gangnam Style, Parasite hay BTS xuất hiện.
Rõ ràng, Hàn Quốc không tạo ra một "sản phẩm thay thế" cho K-pop. Nhưng làn sóng Hallyu giờ đây đang vận hành đa tầng hơn: K-pop đưa du khách biết đến Hàn Quốc, phim ảnh thúc đẩy họ đặt chân tới Seoul, còn các giá trị di sản và trải nghiệm chùa chiền lại giữ chân họ ở lại để hiểu sâu hơn về một đất nước có bề dày lịch sử.