Sầu riêng Việt Nam xuất Trung Quốc thêm sức ép cạnh tranh từ Philippines
Nguồn ảnh: Dân Trí
(Dân trí) - Philippines đang phát triển giống sầu riêng mới, mở rộng xuất khẩu nhằm tăng sức cạnh tranh với Việt Nam, Thái Lan, Malaysia tại thị trường Trung Quốc và vươn sang các thị trường khác.
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dẫn thông tin từ Hiệp hội Xuất khẩu sầu riêng Philippines cho biết, nước này hiện có khoảng 15.000ha trồng sầu riêng, với sản lượng dự kiến đạt 150.000 tấn trong niên vụ 2026-2027. Trong đó, khoảng 40-50% sản lượng được đánh giá có tiềm năng xuất khẩu.
Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu sầu riêng chính của Philippines, chiếm khoảng 90% tổng lượng xuất khẩu. Tuy nhiên, sầu riêng Philippines mới chiếm chưa đến 1% thị phần tại thị trường này.
Theo Hiệp hội Xuất khẩu sầu riêng Philippines, Thái Lan đang chiếm lĩnh thị trường sầu riêng Trung Quốc với giống Monthong. Việt Nam cũng xuất khẩu giống Monthong sang Trung Quốc, trong khi Malaysia đã xây dựng thành công thương hiệu sầu riêng Musang King.
Trước sự cạnh tranh này, Philippines đang lên kế hoạch phát triển giống sầu riêng Golden Puyat nhằm tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Bên cạnh Trung Quốc, các doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng Philippines cũng hướng tới Singapore và Nhật Bản, đồng thời tìm cách mở rộng sang Canada, châu Âu, Trung Đông và Mỹ.
Tuy nhiên, việc mở rộng thị trường cũng đặt ra thách thức về logistics. Phần lớn sầu riêng Philippines được trồng tại Mindanao, khiến các nhà xuất khẩu phải đối mặt với hành trình vận chuyển phức tạp hơn từ vùng sản xuất đến các thị trường quốc tế.
Cửa hàng bán sầu riêng ở thành phố Davao, Philippines (Ảnh: PNA).
Tại Việt Nam, theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan, trong tháng 8, xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc đạt 1,06 tỷ USD, tăng 56,7% so với tháng 8/2025.
Lũy kế 8 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc đạt trên 3,87 tỷ USD, tăng 38,8% so với cùng kỳ năm ngoái, tỷ trọng chiếm 62,97%. Bên cạnh đó, ngành hàng rau quả Việt Nam đã khai thác tốt các thị trường tiềm năng khác, gồm: Mỹ tăng 17,9%, Hàn Quốc tăng 9,7%, Nhật Bản tăng 5,8%, Hà Lan tăng 38,2%...
Xuất khẩu rau quả Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm. Trong tháng 9 và 10, nguồn cung sầu riêng từ Tây Nguyên bước vào giai đoạn cuối vụ thu hoạch. Việc được cấp phép độc quyền xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc trong giai đoạn này được kỳ vọng giúp kim ngạch xuất khẩu rau quả duy trì trên 1 tỷ USD mỗi tháng.
Sang tháng 11 và 12, nhu cầu hàng hóa phục vụ lễ, Tết cuối năm tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và các thị trường Âu - Mỹ thường tăng mạnh. Khi sầu riêng tươi hết chính vụ, các mặt hàng chủ lực như thanh long, dừa tươi, chanh leo, bưởi, xoài cùng nhóm rau quả chế biến như sấy, đông lạnh, đóng hộp sẽ góp phần duy trì kim ngạch xuất khẩu.
Tuy nhiên, Cục Xuất nhập khẩu cho rằng ngành rau quả cần lưu ý việc Trung Quốc và các thị trường nhập khẩu tiếp tục tăng cường kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, mã số vùng trồng (PUC) và tiêu chuẩn đóng gói.
Theo thông tin được Dân Trí dẫn từ Cục Xuất nhập khẩu, Philippines đang chuẩn bị tăng sản lượng sầu riêng, tạo thêm sức ép cạnh tranh đối với Việt Nam tại thị trường Trung Quốc. Nước này hiện có khoảng 15.000ha trồng sầu riêng, sản lượng dự kiến đạt 150.000 tấn trong niên vụ 2026-2027. Khoảng 40-50% sản lượng nói trên được đánh giá có tiềm năng xuất khẩu, mở ra dư địa đáng kể cho các doanh nghiệp Philippines.
Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu sầu riêng chính của Philippines, chiếm khoảng 90% tổng lượng xuất khẩu quốc gia này. Dù vậy, sầu riêng Philippines mới chiếm chưa đến 1% thị phần tại Trung Quốc, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn. Các doanh nghiệp Philippines vì thế đang tìm cách nâng chất lượng, xây dựng giống chủ lực và mở rộng hiện diện tại thị trường tiêu thụ khổng lồ này.
Theo Hiệp hội Xuất khẩu sầu riêng Philippines, Thái Lan hiện chiếm lĩnh thị trường Trung Quốc nhờ giống Monthong được người tiêu dùng biết đến rộng rãi. Việt Nam cũng xuất khẩu giống Monthong sang Trung Quốc, trong khi Malaysia đã tạo dựng thành công thương hiệu sầu riêng Musang King. Trước thế cạnh tranh đó, Philippines đang lên kế hoạch phát triển giống Golden Puyat nhằm tạo khác biệt và cải thiện vị thế xuất khẩu.
Không chỉ hướng tới Trung Quốc, doanh nghiệp Philippines còn nhắm đến Singapore và Nhật Bản, đồng thời tìm cách mở rộng hoạt động sang Canada, châu Âu, Trung Đông và Mỹ. Tuy nhiên, tham vọng mở rộng thị trường đi kèm bài toán logistics phức tạp, bởi phần lớn sầu riêng Philippines được trồng tại Mindanao. Khoảng cách từ vùng nguyên liệu đến các cảng, trung tâm phân phối và thị trường quốc tế có thể khiến hành trình vận chuyển kéo dài hơn.
Hình ảnh các cửa hàng bán sầu riêng tại thành phố Davao, Philippines, được PNA ghi nhận, phần nào cho thấy vai trò ngày càng rõ của loại trái cây này trong ngành nông nghiệp địa phương. Trong khi Philippines chuẩn bị gia tăng cạnh tranh, Việt Nam vẫn đang duy trì đà tăng trưởng mạnh về xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc. Theo số liệu Cục Hải quan, riêng tháng 8, kim ngạch rau quả Việt Nam xuất sang thị trường này đạt 1,06 tỷ USD, tăng 56,7% so với tháng 8/2025.
Tính chung tám tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Trung Quốc đạt trên 3,87 tỷ USD, tăng 38,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Thị trường Trung Quốc chiếm 62,97% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả, tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với toàn ngành. Dù vậy, doanh nghiệp Việt Nam cũng khai thác tốt nhiều thị trường tiềm năng khác, gồm Mỹ tăng 17,9%, Hàn Quốc tăng 9,7%, Nhật Bản tăng 5,8% và Hà Lan tăng 38,2%.
Xuất khẩu rau quả Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm, nhất là khi nguồn cung sầu riêng Tây Nguyên bước vào giai đoạn cuối vụ thu hoạch trong tháng 9 và tháng 10. Việc được cấp phép độc quyền xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc trong thời điểm này được kỳ vọng hỗ trợ kim ngạch rau quả duy trì trên 1 tỷ USD mỗi tháng. Sang tháng 11 và tháng 12, nhu cầu hàng hóa phục vụ lễ, Tết tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản cùng các thị trường Âu, Mỹ thường tăng mạnh.
Khi sầu riêng tươi kết thúc chính vụ, thanh long, dừa tươi, chanh leo, bưởi và xoài sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu hàng xuất khẩu. Nhóm rau quả chế biến, gồm sản phẩm sấy, đông lạnh và đóng hộp, cũng được kỳ vọng giúp duy trì kim ngạch trong giai đoạn nguồn cung tươi giảm. Tuy nhiên, Cục Xuất nhập khẩu lưu ý Trung Quốc cùng các thị trường nhập khẩu đang tăng cường kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, mã số vùng trồng PUC và tiêu chuẩn đóng gói, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam kiểm soát chặt hơn toàn bộ chuỗi sản xuất.