Tại Kỳ họp thường niên lần thứ 70 của Đại hội đồng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman, cho biết nước này đã phát hiện trữ lượng ước tính khoảng 110 triệu tấn khoáng sản đất hiếm và quặng uranium tại khu vực Madinah. Theo ông, phát hiện này bao gồm các nguyên tố đất hiếm với hàm lượng cao cùng trữ lượng uranium đầy hứa hẹn, dựa trên các nghiên cứu địa chất và thăm dò được thực hiện tại khu vực Jabal Sayid.
Thông tin này được công bố vài tháng sau khi Washington và Riyadh chính thức hóa quan hệ hợp tác hạt nhân dân sự. Vào ngày 22/7, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman, ký kết một thỏa thuận theo Mục 123 cùng với một thỏa thuận song phương về các biện pháp bảo đảm an toàn hạt nhân.
Bộ Năng lượng Mỹ cho biết các thỏa thuận này tạo nền tảng pháp lý cho mối quan hệ đối tác trị giá hàng tỷ USD kéo dài nhiều thập kỷ, đồng thời mở ra cơ hội lớn hơn cho các công ty Mỹ tham gia chương trình năng lượng hạt nhân dân sự của Saudi Arabia.
Bộ trưởng cho biết nỗ lực này đã được đẩy mạnh sau chuyến thăm Mỹ của Thái tử Mohammed bin Salman vào tháng 11/2025. Trong chuyến thăm đó, hai nước đã tăng cường hợp tác về các loại khoáng sản thiết yếu và chuỗi cung ứng, bao gồm việc thiết lập quan hệ đối tác giữa công ty khai khoáng nhà nước Ma’aden của Saudi Arabia và công ty MP Materials của Mỹ.
Chuyến thăm cũng dẫn đến việc hình thành Khung Chiến lược Hợp tác về khoáng sản thiết yếu, kim loại và uranium. Theo đó, Bộ Quốc phòng Mỹ đồng ý tài trợ 49% vốn cho một nhà máy chế biến đất hiếm mới tại Saudi Arabia, trong khi Ma’aden nắm giữ 51% cổ phần chi phối cùng với MP Materials - công ty hiện đang vận hành mỏ và nhà máy chế biến đất hiếm duy nhất tại Mỹ.
Jabal Sayid, nằm cách thành phố Jeddah khoảng 350 km về phía Đông Bắc thuộc khu vực Madinah, vốn đã được biết đến là nơi sở hữu một trong những mỏ đất hiếm có giá trị nhất thế giới. Theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) - dựa trên các ước tính từ Bộ Công nghiệp và Tài nguyên Khoáng sản Saudi Arabia cùng công ty khai khoáng nhà nước Ma’aden - mỏ này được cho là đứng thứ tư toàn cầu, với trữ lượng khoảng 552.000 tấn đất hiếm nặng (như dysprosi và terbi) và 355.000 tấn đất hiếm nhẹ (bao gồm neodymi và praseodymi).
Cũng theo phân tích này, trữ lượng uranium tại cùng địa điểm ước tính đạt khoảng 31.000 tấn; sự kết hợp này tạo ra vị thế độc đáo giúp Vương quốc phát triển chu trình nhiên liệu hạt nhân của riêng mình, đồng thời có tiềm năng xuất khẩu nguyên liệu sang Mỹ.
Ngoài ra, hãng thông tấn Saudi Arabia (SPA) đưa tin rằng giá trị các phát hiện về nguyên tố đất hiếm của nước này đã đạt mức 100 tỷ USD vào tháng 11/2025, tăng 90% so với năm 2018.
Các nghiên cứu của Cơ quan Khảo sát Địa chất Saudi Arabia đã xác định được hai khu vực thăm dò ở giai đoạn tiên tiến với tổng trữ lượng tài nguyên ước tính lên tới 644 triệu tấn./.
(TTXVN/Vietnam+)