SAWACO nâng cấp đường ống, ứng dụng dữ liệu để giữ dòng nước ổn định

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Trước rủi ro từ đường ống lâu năm và áp lực không đồng đều, SAWACO kết hợp đầu tư hạ tầng với giám sát số để bảo đảm cấp nước an toàn.

Trong kế hoạch giảm thất thoát nước giai đoạn 2026 - 2030, SAWACO lựa chọn kết hợp nâng cấp mạng lưới với ứng dụng công nghệ, hướng đến vận hành chủ động và bảo đảm nước sạch đến người dân ổn định hơn.

Hoàn thiện những tuyến cấp nước còn rủi ro

Theo đánh giá trong kế hoạch, nhiều tuyến ống truyền tải hiện là tuyến độc đạo; một số đoạn băng sông, kênh, rạch chưa có tuyến dự phòng. Khi xảy ra sự cố, nguy cơ gián đoạn cấp nước trên diện rộng và thời gian khắc phục kéo dài vẫn hiện hữu.

Một số tuyến đã vận hành lâu năm, cần sửa chữa, cải tạo nhưng gặp điều kiện thi công phức tạp. Mạng lưới có nhiều chủng loại ống, vật liệu và tiêu chuẩn khác nhau, trong khi không gian ngầm đô thị đã bão hòa.

Áp lực nước giữa các khu vực cũng chưa đồng đều. Có nơi phải sử dụng van điều áp, có nơi áp lực thấp. Việc chậm triển khai tuyến truyền tải còn ảnh hưởng đến khả năng cung cấp đủ lưu lượng, áp lực cũng như tiến độ phân vùng quản lý.

Để giải quyết những vấn đề này, SAWACO đặt trọng tâm hoàn thiện mạng lưới tại khu vực đô thị hóa nhanh, khu công nghiệp và khu đô thị mới. Các dự án mạng cấp 1, 2 trọng điểm như Nguyễn Cửu Phú, vành đai 2, vành đai 3 và tuyến dự phòng băng sông được xác định cần đẩy nhanh tiến độ.

Giai đoạn 2026 - 2030, khối lượng dự kiến cải tạo, nâng cấp, sửa chữa mạng cấp 1 và cấp 2 khoảng 27 km; phát triển mới mạng cấp 1 và cấp 2 khoảng 131 km. Việc đầu tư nhằm tăng năng lực truyền tải, giảm rủi ro sự cố diện rộng và hỗ trợ phân vùng mạng lưới.

SAWACO cũng dự kiến nghiên cứu, triển khai xây dựng bể chứa trung gian và trạm bơm phân phối sau khi được bổ sung vào quy hoạch cấp nước. Hướng ưu tiên là bố trí tại khu vực phía nam thành phố, nơi cuối nguồn còn tình trạng nước yếu, hoặc tại một khu vực có đủ điều kiện pháp lý, đất đai thuận lợi.

Để các công trình có thể triển khai, Tổng công ty kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, thỏa thuận tuyến, mặt bằng; cập nhật những tuyến truyền tải trọng điểm vào quy hoạch phù hợp.

Dùng dữ liệu để chủ động vận hành

Song song với đầu tư đường ống, SAWACO tiếp tục phát triển hệ thống giám sát. Đến năm 2025, việc bán sỉ/cung cấp nước sạch cho các đơn vị quản lý mạng lưới được thực hiện qua 436 đồng hồ tổng đã được trang bị thiết bị truyền dữ liệu, giúp theo dõi liên tục và cảnh báo sự cố.

Trung tâm vận hành hệ thống cấp nước đã hoàn thiện giai đoạn 1, tích hợp dữ liệu từ các đơn vị để giám sát tập trung. Mạng lưới cũng được trang bị thiết bị đo lưu lượng và áp lực, giúp theo dõi từ xa.

Trên nền tảng này, kế hoạch mới đặt mục tiêu hoàn thiện giai đoạn 2 của trung tâm vận hành, cùng các trung tâm vận hành mạng lưới tại các đơn vị trực thuộc, công ty cổ phần. Dữ liệu bản đồ mạng lưới, thiết bị kết nối và hệ thống giám sát, điều khiển sẽ được đồng bộ để hỗ trợ phân tích, quản lý thất thoát.

SAWACO dự kiến nghiên cứu, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bản sao kỹ thuật số để dự báo khu vực có nguy cơ rò rỉ cao, đề xuất phương án vận hành tối ưu. Vùng thí điểm đồng hồ đọc số từ xa tiếp tục được hoàn thiện, từng bước triển khai phù hợp với điều kiện hạ tầng và năng lực tài chính của Tổng công ty.

Công nghệ đi cùng yêu cầu nâng cao năng lực con người. Lực lượng dò tìm, sửa bể và quản lý khu vực sẽ tiếp tục được đào tạo chuyên môn, cập nhật kỹ năng vận hành hệ thống số.

Kế hoạch đồng thời khuyến khích người dân tham gia phát hiện rò rỉ, bảo vệ nguồn nước. Khi hạ tầng, dữ liệu vận hành và thông tin từ cộng đồng cùng được khai thác hiệu quả, SAWACO có thêm cơ sở xử lý sớm các bất thường, hạn chế thất thoát nước và nâng cao chất lượng phục vụ.

Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) đang đẩy mạnh chiến lược kết hợp nâng cấp hạ tầng mạng lưới với ứng dụng công nghệ giám sát số trong kế hoạch giảm thất thoát nước giai đoạn 2026 - 2030. Định hướng này hướng tới mục tiêu khắc phục triệt để các rủi ro từ hệ thống đường ống độc đạo, tình trạng chênh lệch áp lực nước giữa các khu vực và hiện tượng xuống cấp tại nhiều tuyến ống lâu năm. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm bảo đảm nguồn nước sạch an toàn, ổn định liên tục cho toàn bộ khu vực đô thị hóa nhanh cũng như các khu công nghiệp trọng điểm. Nhằm tăng cường năng lực truyền tải và hỗ trợ phân vùng quản lý, SAWACO dự kiến cải tạo khoảng 27 km và phát triển mới 131 km mạng lưới cấp 1, cấp 2 trong 5 năm tới. Các dự án trọng điểm như tuyến Nguyễn Cửu Phú, vành đai 2, vành đai 3 cùng tuyến dự phòng băng sông sẽ được tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng nghiên cứu xây dựng các bể chứa trung gian và trạm bơm phân phối tại khu vực phía nam thành phố để giải quyết dứt điểm tình trạng nước yếu cuối nguồn. Song song với việc mở rộng đường ống, giải pháp quản trị dựa trên dữ liệu tiếp tục được SAWACO triển khai sâu rộng thông qua hệ thống 436 đồng hồ tổng trang bị thiết bị truyền dữ liệu từ xa. Việc chuẩn bị hoàn thiện giai đoạn 2 của trung tâm vận hành tập trung sẽ đồng bộ hóa dữ liệu bản đồ mạng lưới và các thiết bị kết nối trên toàn hệ thống. Trên nền tảng này, đơn vị từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bản sao kỹ thuật số nhằm dự báo chính xác khu vực có nguy cơ rò rỉ cao, từ đó tối ưu hóa công tác vận hành mạng lưới.