Trên báo Bồ Đào Nha A Bola, chuyên gia tư vấn chiến lược và quản trị thể thao Felipe Gomes vạch ra một kế hoạch giả định mà theo đó, ông cho rằng lẽ ra đội tuyển Bồ Đào Nha đã có thể xử lý êm đẹp vụ việc Cristiano Ronaldo.
Chỉ trong vỏn vẹn một tuần, Ronaldo từ chỗ đá chính trên sân Alvalade đã trở thành người thừa ở đợt FIFA Days này, rồi đùng đùng rời khỏi đội tuyển. Cùng lúc, Bồ Đào Nha trở thành đội tuyển đầu tiên giành vé vào tứ kết Nations League. Về câu chuyện của CR7, Chủ tịch LĐBĐ Bồ Đào Nha (FPF) Pedro Proenca gọi đây là một "hiểu lầm cần được giải quyết nội bộ". Trong khi HLV Jorge Jesus để ngỏ khả năng gọi lại anh vào tháng 11 bằng một câu nói, tóm gọn bản chất vấn đề: "Ronaldo biết rằng rồi cũng đến lúc phải dừng lại, nhưng cậu ấy muốn cái kết đó diễn ra theo đúng ý nguyện của mình".
Ai đúng ai sai sẽ là đề tài tranh luận trong những ngày tới và không phải nội dung cốt lõi tôi muốn trình bày. Điều tôi quan tâm ở đây là phương thức tiến hành. Cầu thủ ra sân và ghi bàn nhiều nhất lịch sử Bồ Đào Nha có thể đang sống trong những ngày cuối cùng của hành trình khoác áo đội tuyển. Kinh nghiệm cho thấy, lời chia tay của một siêu sao tầm cỡ như vậy thường được quyết định từ rất lâu trước khi giọt nước làm tràn ly, phụ thuộc vào việc nó đã được chuẩn bị bài bản hay chưa. Đấy chính là điểm xuất phát cho kế hoạch giả định sau đây.
Tiền lệ mang tên Kobe Bryant
Năm 2015, Kobe Bryant tuyên bố giải nghệ thông qua một bài thơ đăng trên diễn đàn The Players’ Tribune với tựa đề: "Dear Basketball" (Gửi Bóng rổ dấu yêu). Ngay trong đêm đó, người hâm mộ tại khán đài Staples Center, thánh địa của Lakers, đã thấy bài thơ được in sẵn trên từng chỗ ngồi.
Mùa giải nhanh chóng biến thành một "chuyến du đấu giải nghệ". Khắp các nhà thi đấu của giải bóng rổ nhà nghề Mỹ NBA, kể cả của những đại kình địch lịch sử như Boston, đều vinh danh anh. Nhà tài trợ Nike xây dựng riêng một dòng giày và chiến dịch truyền thông xoay quanh đoạn kết này. Trận đấu cuối cùng của Kobe khép lại với 60 điểm cùng lời chào "Mamba out" đã đi vào huyền thoại. Bài thơ sau đó còn được chuyển thể thành phim hoạt hình ngắn và đoạt giải Oscar năm 2018.
Nhưng cũng cần nhìn lại bối cảnh chuyên môn khi đó. Lakers đã trải qua mùa giải tệ nhất lịch sử với chỉ 17 trận thắng và 65 trận thua. Dù vậy, hầu như chẳng ai còn bận tâm đến chuyện đó, bởi kịch bản chia tay Kobe đã chiếm trọn mọi không gian truyền thông.
Dưới góc độ quản trị, trường hợp của Kobe xoáy vào ba quyết định căn bản. Đầu tiên, anh là người trực tiếp viết và công bố lời chia tay, CLB cũng như giải đấu đóng vai trò tiếp nhận và đồng hành. Thứ hai, thông tin được đưa ra từ sớm, biến mỗi trận đấu còn lại của Kobe trở thành một sự kiện đặc biệt. Và thứ ba, màn tri ân hoàn toàn tách bạch khỏi câu chuyện phong độ hoặc thành tích trên sân.
Giả định cho Ronaldo
Hãy tưởng tượng ngay sau World Cup 2026 và sự xuất hiện của HLV Jesus trên ghế chỉ đạo Bồ Đào Nha, FPF cùng Ronaldo, tân thuyền trưởng và toàn đội công bố một kế hoạch cho chiến dịch Nations League 2026-2027. Đây sẽ là giải đấu cuối cùng của Ronaldo trong màu áo ĐTQG, nơi mỗi trận đấu đóng vai trò như một tập trong chương cuối sự nghiệp của anh.
Ronaldo trong một buổi tập của đội tuyển Bồ Đào Nha trên sân Eleda, Malmo, Thụy Điển ngày 29/9/2026. Ảnh: Reuters
Lời tuyên bố giải nghệ sẽ xuất phát từ chính siêu sao này, bằng văn phong và trên các kênh truyền thông cá nhân của anh. FPF giữ vai trò tổ chức và tạo dựng sân khấu. Trong một kịch bản chia tay, tiếng nói của VĐV là tài sản mang giá trị cảm xúc lớn nhất, và các tổ chức sẽ hưởng lợi khi khuếch đại tiếng nói đó.
Ở đây cũng có sự khác biệt về quy mô. Chuyến du đấu giải nghệ của Kobe chỉ gói gọn trong các nhà thi đấu của một giải quốc nội. Còn hành trình của Ronaldo sẽ trải dài qua nhiều quốc gia, cuốn theo nhiều liên đoàn đồng cấp, các SVĐ cùng khán giả của họ vào thời khắc lịch sử, dưới sự khuếch đại của một giải đấu thuộc UEFA được phát sóng khắp châu Âu và thế giới. Bên cạnh màn tri ân của Bồ Đào Nha dành cho người đội trưởng, đó còn là một đại tiệc tôn vinh ở quy mô toàn cầu. Đối với UEFA và Nations League, đây cũng là "mỏ vàng" hiếm có về mặt bản quyền truyền thông và lượng khán giả.
Yếu tố chủ chốt sẽ là một thỏa thuận ngầm được chốt trước đợt triệu tập đầu tiên, liên quan đến vai trò của Ronaldo trên sân. Quyết định chuyên môn vẫn thuộc về HLV trưởng. Màn tri ân vẫn sẽ diễn ra dù anh đá chính, dự bị hay thậm chí vắng mặt, và bản thân cầu thủ đã thấu hiểu điều đó ngay từ ngày đầu tiên.
Kế hoạch này đồng thời phải phục vụ mục tiêu chuyên môn, tức trao cơ hội tỏa sáng trong từng trận đấu cho thế hệ cầu thủ tiếp nối – những người sẽ chinh chiến ở World Cup 2030 trên sân nhà, đồng thời xây dựng một kịch bản hạ màn không phụ thuộc vào các bàn thắng. Bởi việc ghi 60 điểm như Kobe là điều không thể lập trình trước.
Ronaldo ăn mừng chức vô địch Nations League sau trận chung kết Bồ Đào Nha – Tây Ban Nha trên sân Allianz, Munich, Đức ngày 9/6/2025. Ảnh: Reuters
Bấy giờ, vòng bảng Nations League mang đến một lịch thi đấu gắn liền với những cột mốc trong sự nghiệp của CR7.
Trận Bồ Đào Nha - Xứ Wales ở sân Alvalade của CLB Sporting Lisbon có thể được khắc họa là ngày trở về nơi khởi nguồn tất cả, với lá thư của Ronaldo đặt trên từng ghế ngồi và các cầu thủ trẻ của học viện Sporting bước ra sân.
Trận Na Uy – Bồ Đào Nha ở Oslo sẽ là màn tri ân từ LĐBĐ Na Uy cùng cái bắt tay lịch sử giữa Ronaldo và Erling Haaland. Với thỏa thuận đã thống nhất, việc CR7 ngồi dự bị lúc này hoàn toàn nằm trong kịch bản.
Trận Đan Mạch - Bồ Đào Nha tại Copenhagen thì lại là cuộc đấu dành riêng cho người hâm mộ quốc tế và những đồng đội cũ qua từng giai đoạn sự nghiệp của Ronaldo.
Trận Bồ Đào Nha - Na Uy sẽ diễn ra trên sân Dragao - sân đấu trận mở màn Euro 2004. Đây chính là nơi Ronaldo ra mắt ở một giải đấu lớn và ghi bàn thắng đầu tiên cho ĐTQG.
Trận Bồ Đào Nha - Đan Mạch ở Braga là trận sân nhà cuối cùng vòng bảng. Do đó, các cựu danh thủ có thể được mời tề tựu trên khán đài và khoảnh khắc trao lại tấm băng đội trưởng mang tính biểu tượng.
Trận Xứ Wales – Bồ Đào Nha ở Cardiff, thành phố nơi Ronaldo từng lập cú đúp trong trận chung kết Champions League 2017, cũng là một kịch bản hoàn hảo.
Và một khi Bồ Đào Nha vào sâu ở các vòng trong, đó sẽ là cơ hội để Ronaldo chia tay trong vị thế đỉnh cao với tư cách nhà đương kim vô địch của giải đấu, thời điểm anh từng lên ngôi năm 2025.
Trong khâu triển khai, FPF có thừa không gian để phát hành vé cứng lưu niệm có đánh số, thiết kế chi tiết riêng biệt trên băng đội trưởng hoặc trang phục thi đấu ở mỗi trận (dưới sự phê duyệt của UEFA), xây dựng khung nghi thức tri ân đàm phán riêng với từng liên đoàn đồng cấp, sản xuất chuỗi nội dung độc quyền trên truyền thông và chia sẻ kịch bản này với UEFA cùng các đối tác bản quyền.
Trên các kênh cá nhân, Ronaldo có thể phát sóng một bộ phim tài liệu nơi hậu trường. Với các đối tác thương mại đứng đầu là Nike, đây là cơ hội mở ra bộ sưu tập giày thi đấu phiên bản giới hạn cho từng trận, tương tự cách họ từng làm với Kobe. Người hâm mộ cũng sẽ có một không gian số chung để lưu trữ kho tư liệu tập thể về các bàn thắng và kỷ niệm.
HLV Jorge Jesus trong một buổi tập của đội tuyển Bồ Đào Nha ở Copenhagen, Đan Mạch ngày 30/9/2026. Ảnh: Reuters
Trong bất kỳ lời chia tay nào của một VĐV còn thi đấu, biến số nhạy cảm nhất luôn là việc xác định vai trò của anh ta trên sân. Không một kế hoạch truyền thông nào có thể giải quyết dứt điểm mâu thuẫn về việc ai nên đá chính, và đó cũng không phải chức năng của truyền thông.
Tuy nhiên, một kế hoạch được thiết kế bài bản có thể thay đổi hoàn toàn góc nhìn của công chúng đối với các quyết định chuyên môn. Nếu không có vai trò được định hình rõ ràng, mỗi đợt triệu tập hay mỗi đội hình xuất phát đều dễ bị coi là một "bản án" phán xét vị thế của cầu thủ. Ngược lại, khi đã có một thời điểm chia tay được ấn định và một sự ngầm hiểu từ trước, cùng một quyết định – như việc để Ronaldo ngồi dự bị – sẽ lập tức trở thành một phần tự nhiên trong kịch bản chia tay.
Đây là một kế hoạch giả định, được nhìn nhận từ trước và không đi sâu vào nội bộ đội tuyển. Những người trực tiếp quản lý nội bộ luôn nắm nhiều thông tin hơn những người quan sát bên ngoài. Nhưng điều đọng lại ở đây là một mô hình quản trị có thể áp dụng cho các trường hợp khác. Đặt tiếng nói của VĐV làm trung tâm, ấn định thời điểm rõ ràng, thống nhất một cách minh bạch về vai trò và xây dựng một lịch trình biến mỗi trận đấu thành một sự kiện đại chúng. Mô hình này có thể phục vụ cho các đội tuyển, CLB hay các thương hiệu muốn đồng hành cùng chặng đường cuối của một biểu tượng.
Riêng với trường hợp của Ronaldo, trang cuối cùng vẫn chưa được viết ra và anh xứng đáng nhận được nhiều hơn là một trận đấu tri ân thông thường. Đó chính là sự khác biệt. Ronaldo không phải là một cầu thủ bình thường. Anh là niềm tự hào của Bồ Đào Nha, và là một trong những huyền thoại vĩ đại nhất mọi thời.
Hoàng Thông (theo A Bola)