Một chiếc máy bay Boeing 737 MAX 8 của Hãng hàng không Flydubai chuẩn bị hạ cánh xuống sân bay Ben Gurion của Israel ngày 30-9-2026 - Ảnh: AFP
"Lọt qua được quy định"
Ngày 2-10, báo Times of Israel chạy dòng tít: "Trước vụ tấn công trên chuyến bay Flydubai, hàng chục phi công Oman vẫn bay đến Tel Aviv bất chấp lệnh cấm". Thông tin ban đầu được đăng trên kênh truyền hình Channel 12 của Israel.
Truyền thông Israel cho rằng các cơ quan an ninh Israel đã lơ là trong việc thực thi lệnh cấm phi công đến từ các quốc gia thù địch điều khiển máy bay vào Israel, một lỗ hổng được phơi bày qua sự cố trên chuyến bay Flydubai.
Sự cố xảy ra trên chuyến bay FZ1073 của Hãng hàng không Flydubai bay từ Dubai (UAE) đến Tel Aviv (Israel) vào hôm 30-9. Cơ phó người Oman đã dùng dao đâm cơ trưởng người Ấn Độ và tìm cách làm máy bay rơi, nhưng hành khách và phi hành đoàn kịp can thiệp.
Chiếc máy bay chở 174 người cuối cùng phải hạ cánh khẩn cấp tại Saudi Arabia. Nguyên nhân vụ xô xát giữa các phi công vẫn chưa rõ. Các quan chức Israel mô tả đây là vụ tấn công khủng bố có chủ đích.
Hiện nay Oman không có quan hệ ngoại giao với Israel. Theo Hiệp định Abraham, được ký kết nhằm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) năm 2020, phi công đến từ những quốc gia không có quan hệ với Israel bị cấm bay vào Israel.
Tuy nhiên, kênh truyền hình Channel 12 đưa tin Israel đã cho phép hàng chục phi công Oman bay vào Israel trong những năm gần đây. Israel đã giao việc giám sát lệnh cấm trên cho các hãng hàng không nước ngoài, tin tưởng các hãng sẽ tuân thủ quy định.
Theo báo cáo, Cơ quan An ninh Israel (Shin Bet) chưa bao giờ kiểm tra lý lịch quốc tịch của các phi công Hãng Flydubai (UAE), ngoài việc đơn thuần yêu cầu hãng không sử dụng phi công đến từ các quốc gia không có quan hệ với Israel.
Về phần mình, Bộ Giao thông Israel nói với kênh truyền hình Channel 12 rằng Shin Bet chưa từng đưa ra cảnh báo cụ thể nào về rủi ro liên quan Flydubai, ngoài việc yêu cầu tăng cường kiểm tra hành lý.
Channel 12 dẫn lời một quan chức giấu tên trong ngành hàng không: "Shin Bet có đủ mọi phương tiện để biết - chỉ trong vòng 5 phút - danh tính của tất cả phi công hãng hàng không này, nhưng họ đơn giản là chọn cách làm ngơ. Họ kỳ vọng hãng hàng không này đủ đáng tin cậy, nên đã không tiến hành kiểm tra trong những năm gần đây".
Hôm 1-10, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng cho rằng cơ phó người Oman đã lọt qua một kẽ hở trong quy định. "Rõ ràng là anh ta đã lọt qua được quy định đó. Vì vậy có một kẽ hở ở đây: Làm thế nào để bảo đảm chúng ta sàng lọc phi công từ trước?" - ông nói.
Điều tra động cơ
Hiện tại nhà chức trách UAE và Saudi Arabia tiếp tục điều tra sự cố trên chuyến bay của Flydubai. Shin Bet và cơ quan tình báo Mossad của Israel được cho là đang phối hợp thận trọng với các cơ quan đồng cấp của hai nước.
Saudi Arabia xác nhận sau khi được điều trị thương tích tại bệnh viện, cả cơ trưởng và cơ phó đã rời nước này để tới UAE vào sáng 1-10.
Theo báo Times of Israel, kết quả điều tra ban đầu được chuyển cho phía Israel cho thấy cơ phó thực hiện vụ tấn công vì "lý do dân tộc chủ nghĩa". Đánh giá này được cho là dựa trên lời khai của cơ phó với các nhà điều tra Saudi Arabia cùng những thông tin khác.
Trước đó trong ngày 1-10, Thủ tướng Netanyahu khẳng định cơ phó người Oman "đã bị nhồi nhét tư tưởng Hồi giáo cực đoan". Theo Channel 12, nhận định này được hai nguồn tin Israel nắm rõ diễn biến cuộc điều tra của Saudi Arabia cung cấp.
Theo báo cáo, UAE tức giận trước việc Israel vội kết luận đây là một vụ tấn công vì động cơ dân tộc chủ nghĩa khi cuộc điều tra chưa hoàn tất, đồng thời khẳng định UAE sẽ tự điều tra. Channel 12 cho biết UAE chưa loại trừ động cơ dân tộc chủ nghĩa, nhưng vẫn đang chờ trước khi đưa ra kết luận chính thức.
Trong khi đó, Mossad và Shin Bet cũng đang tìm cách xác định liệu cơ phó hành động một mình hay thực hiện vụ tấn công thay mặt cho một nhóm khủng bố.
Hiện ngày càng có nhiều đánh giá cho rằng người này hành động một mình vì động cơ dân tộc chủ nghĩa và Iran không liên quan.
NÓNG: Thủ tướng Israel tiết lộ thông tin mới về cơ phó trong sự cố máy bay FlydubaiNgày 1-10, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết cơ phó tấn công cơ trưởng trên chuyến bay của Hãng hàng không Flydubai đã bị nhồi nhét tư tưởng Hồi giáo cực đoan.