Ngày 27/10, nhà xuất bản Kodansha Ltd. cho biết họa sĩ qua đời tại một bệnh viện ở Tokyo hôm 22/10, chưa công bố nguyên nhân. "Với sự nghiệp kéo dài hơn 70 năm, Tetsuya Chiba tạo ra vô số kiệt tác nhờ có tình yêu, niềm tin mãnh liệt cho thể loại manga", trích thông cáo của nhà xuất bản.
Tetsuya Chiba sinh năm 1939 ở Tokyo, lúc nhỏ từng sống vùng đông bắc Trung Quốc thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng. Theo Japan Times, chính tuổi thơ lớn lên trong Thế chiến II cùng những tháng ngày gian khó khi theo gia đình trở về quê nhà đã ảnh hưởng rất nhiều đến thế giới truyện tranh sau này của ông, với các tác phẩm mang tinh thần phản chiến.
Tác giả manga Tetsuya Chiba tại phòng làm việc của ông ở Tokyo năm 2022. Ảnh: AP
AP cho biết Chiba ra mắt trong vai trò họa sĩ truyện tranh vào năm 1956, ban đầu vẽ truyện cho các bé gái. Đầu thập niên 1960, ông chuyển sang mảng đề tài dành cho bé trai. Năm 1961, ông ra mắt bộ manga chủ đề bóng chày mang tên Chikai no Makyu (Quả bóng thần kỳ), được đăng trên một tạp chí. Trang tin cho biết đây là tác phẩm mở đường cho thể loại truyện đề tài thể thao ở Nhật Bản.
Năm 1968, cái tên Tetsuya Chiba bắt đầu vang xa khi họa sĩ ra mắt bộ truyện Ashita no Joe (từng được xuất bản ở Việt Nam với tên Thiết quyền lãng tử) cùng tác giả Asao Takamori, đăng nhiều kỳ trên tạp chí Weekly Shonen. Câu chuyện xoay quanh võ sĩ quyền Anh hàng đầu thế giới Joe Yabuki xuất thân là cậu bé mồ côi, yếu thế từ khu ổ chuột ở Tokyo.
Theo Japan Times, nhờ khắc họa một cách sâu sắc những trăn trở, lo âu về tình hình xã hội, kinh tế thời hậu chiến ở Nhật Bản, Ashita no Joe trở thành hiện tượng với hơn 20 triệu bản được bán ra. Khi Toru Rikiishi - đối thủ của Joe - qua đời trong truyện, người hâm mộ tổ chức một tang lễ ngoài đời cho nhân vật, cho thấy tầm ảnh hưởng to lớn của bộ truyện.
Từ trái qua: Bìa "Siêu quậy Teppei" tập 31 phiên bản kỷ niệm phát hành năm 2020, bìa truyện "Thiết quyết lãng tử" bản Anh. Ảnh: NXB Kim Đồng, Vertical Comics
Ngoài các tác phẩm trên, ông còn nhiều sáng tác lấy chủ đề thể thao như Ore wa Teppei - kể về học sinh trung học luyện kiếm đạo Kendo. Tại Việt Nam, bộ truyện do Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành với tên Siêu quậy Teppei từ năm 2018. Trước đó, cậu bé Teppei gắn liền tuổi thơ của nhiều thế hệ 8X, 9X qua bản cũ của Nhà xuất bản Trẻ những năm 1990.
Dưới bài đăng thông báo tin tác giả qua đời trên fanpage của Kim Đồng, nhiều bạn đọc ôn lại kỷ niệm thuở nhỏ say mê tác phẩm, "lê la vỉa hè mua truyện cũ". Tài khoản có tên Bảo Toàn cho biết ấn tượng cảnh trong truyện của Chiba luôn "đẹp và chỉn chu". "Ông không có nhân vật thiên tài, chỉ có sự gồ ghề, đam mê và khổ luyện. Cảm ơn vì đã là một phần tuổi thơ của cháu", người này bình luận.
Từ tháng 12/2025, Tetsuya Chiba bắt đầu xuất bản bộ manga có tên Hinemosu Notari Nikki (Nhật ký về cuộc đời lặng lẽ) lấy cảm hứng những trải nghiệm của ông khi sống ở Trung Quốc, sau đó trở về Nhật Bản để theo đuổi con đường họa sĩ. Bộ truyện ngừng vào tháng 9 năm nay do vấn đề sức khỏe của tác giả.
Năm 2024, Tetsuya Chiba trở thành tác giả truyện tranh đầu tiên nhận Huân chương Văn hóa - một trong những giải thưởng cao quý nhất của Nhật Bản. Ông còn nhận danh hiệu Nhân vật Văn hóa năm 2014, trở thành thành viên của Học viện Nghệ thuật Nhật Bản năm 2022. Ông cũng từng giữ chức chủ tịch Hiệp hội Họa sĩ truyện tranh Nhật Bản, giảng dạy tại Đại học Nghệ thuật Bunsei.
Phương Thảo (theo Japan Times, AP)