Theo Hollywood Reporter, người đại diện Kelly Bush Novak cho biết diễn viên qua đời trong vòng tay gia đình và bạn bè sau thời gian chiến đấu với bệnh Alzheimer và chứng sa sút trí tuệ thể Lewy, hôm 28/10.
"Chúng tôi sẽ luôn nhớ về vẻ thanh thản trên gương mặt ông, đó là lời nhắc về phong thái thanh nhã và sự kiên cường sau một đời cống hiến", Novak nói.
Trailer phim 'Logan'
Trailer "Logan", nhân vật Giáo sư X xuất hiện từ giây thứ 32. Video: 20th Century Fox
Sinh năm 1940 tại Yorkshire (Anh) trong một gia đình nghèo khó, Patrick Stewart trải qua tuổi thơ bất ổn. Cha ông - một cựu binh Thế chiến II sống sót sau trận đánh Dunkirk - nghiện rượu nặng và thường xuyên bạo hành vợ trước mắt các con.
Phải nhiều thập niên sau, Stewart mới hiểu hành vi bạo lực của cha bắt nguồn từ hội chứng sang chấn tâm lý (PTSD). Lớn lên giữa nỗi sợ hãi và liên tục phải đứng chắn trước những nắm đấm của cha để bảo vệ mẹ, cậu bé Stewart tìm thấy lối thoát duy nhất ở sân khấu kịch.
"Sân khấu là nơi an toàn hơn ngôi nhà tôi sống. Ở đó tôi được trốn chạy, được hóa thân thành một con người khác, vào một thời điểm khác", ông viết trên Guardian.
Năm 15 tuổi, ông làm phóng viên tập sự tại tờ tuần báo địa phương The Dewsbury Reporter, chuyên viết cáo phó và phỏng vấn các gia đình có người qua đời. Nhận thấy niềm đam mê diễn xuất lấn át công việc làm báo, Stewart bỏ nghề khi bị tổng biên tập yêu cầu lựa chọn. Ông đi làm nhân viên bán đồ nội thất để kiếm sống trước khi đạt học bổng tại trường sân khấu Bristol Old Vic năm 18 tuổi.
Năm 26 tuổi, tài tử gia nhập Đoàn Kịch nghệ Hoàng gia Shakespeare, gắn bó hàng thập niên trên sàn diễn cùng Nhà hát Quốc gia Hoàng gia trước khi bén duyên với điện ảnh qua các tác phẩm như Excalibur (1981) và Dune (1984) của đạo diễn David Lynch.
Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp đến vào cuối thập niên 1980 khi nhà sản xuất Robert Justman tình cờ nghe Stewart đọc kịch Shakespeare tại Đại học UCLA (Mỹ) và mời ông thử vai chỉ huy Jean-Luc Picard trong Star Trek: The Next Generation (1987-1994). Ý định này từng vấp phải sự phản đối từ nhà sáng tạo Gene Roddenberry, do ông không tin một diễn viên Anh vô danh có thể đảm nhận vai chính của một thương hiệu biểu tượng Hollywood.
Tạo hình của Patrick Stewart trong series "Star Trek: The Next Generation". Ảnh: Paramount Domestic Television
Nghĩ rằng loạt phim sớm bị hủy sau mùa một vì bản thân khó vượt qua cái bóng của William Shatner và Leonard Nimoy, Stewart ký hợp đồng dài hạn trong tâm thế không quá kỳ vọng. Tuy nhiên, phong thái lịch thiệp, giọng thoại trầm ấm và chiều sâu tâm lý của ông đưa The Next Generation trở thành hiện tượng truyền hình suốt bảy mùa phát sóng (1987-1994).
Tác phẩm làm nên lịch sử với tập phim The Best of Both Worlds (1990) khi Picard bị người ngoài hành tinh đồng hóa, cùng các tập Yesterday's Enterprise và The Inner Light. Thành công của series dẫn tới bốn phần phim điện ảnh, tiêu biểu là Star Trek: First Contact (1996) và Star Trek: Nemesis (2002). Năm 2020, ông tái xuất nhân vật trong ba mùa series hậu truyện Star Trek: Picard.
Bước sang thập niên 2000, Stewart một lần nữa khắc sâu tên tuổi vào lịch sử điện ảnh khi nhận vai Giáo sư Charles Xavier (còn gọi là Giáo sư X) trong X-Men, mở đường cho trào lưu phim siêu anh hùng hiện đại.
Sự kết hợp ăn ý giữa ông và người bạn tri kỷ Ian McKellen (vai Magneto) tạo nên những màn đối đầu kịch tính qua bảy phần. Vai diễn cuối cùng của ông trong hình tượng Giáo sư X vừa được ghi hình cho bom tấn Avengers: Doomsday, ra mắt cuối năm nay.
Patrick Stewart hóa thân Giáo sư X trong loạt "X-Men". Ảnh: 20th Century Fox
Nhìn lại hai biểu tượng gắn liền cuộc đời, Patrick Stewart từng nói: "Picard lẫn Xavier là những nhân vật tôi ngưỡng mộ sâu sắc về đạo đức, lòng trắc ẩn, sự thấu cảm và trí tuệ. Việc đồng hành họ suốt nhiều thập niên đã nhào nặn nên chính con người tôi ngoài đời thực".
Suốt sự nghiệp kéo dài hơn 60 năm, tài tử nhận ba đề cử Quả Cầu Vàng, bốn đề cử Primetime Emmy qua các tác phẩm như Moby Dick, The Lion in Winter, Hamlet và loạt phim hài Blunt Talk. Ông cũng lồng tiếng trong phim hoạt hình American Dad! và tham gia Charlie's Angels (2019). Năm 2010, Nữ hoàng Elizabeth II phong tước Hiệp sĩ cho ông vì những cống hiến cho nghệ thuật kịch nghệ.
Về đời tư, Stewart trải qua ba cuộc hôn nhân và có hai người con - Daniel và Sophia - với người vợ đầu Sheila Falconer. Sau cuộc hôn nhân ngắn ngủi với nhà sản xuất Wendy Neuss, ông kết hôn ca sĩ nhạc jazz kém 38 tuổi Sunny Ozell vào năm 2013, trong buổi lễ do Ian McKellen chủ trì.
Ngoài nghệ thuật, ký ức tuổi thơ đau thương thôi thúc ông trở thành một trong những nhà hoạt động xã hội tích cực nhất nước Anh, bảo trợ cho các tổ chức chống bạo lực gia đình và hỗ trợ các cựu chiến binh điều trị sang chấn tinh thần sau chiến tranh.
Trong cuốn hồi ký Making It So xuất bản năm 2023, nghệ sĩ từng viết: "Cũng như tôi, Jean-Luc Picard đã sống một cuộc đời phi thường vượt khỏi giới hạn của con người. Nhưng ông luôn giữ chặt cội nguồn - thứ tạo nên con người ấy. Cuối cùng, ông lắng nghe tiếng gọi trở về nhà, và tôi cũng vậy".
Cát Tiên (theo Hollywood Reporter)